History

Sakamoto Ryōma

บุคคลตามประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่นที่มีชีวิตน่าตื่นเต้นประทับใจอย่างที่สุด ผมยกให้ "ซาคาโมโตะ เรียวมะ" ซามูไรชั้นต่ำที่ดูเหมือนไม่มีคุณค่าอะไร แต่กลับเป็นแกนหลักสำคัญที่ส่งผลให้เกิด "การปฏิรูปเมจิ" ซึ่งส่งผลให้ญี่ปุ่นพุ่งทะยานกลายเป็นมหาอำนาจของเอเชียจนถึงทุกวันนี้

เคยเขียนเรื่อง "เรียวมะ" เวอร์ชันละครซีรีส์ (ที่ Thai PBS เคยเอามาฉาย) ไว้ที่ เรียวมะ จอมคนพลิกแผ่นดิน “ญี่ปุ่นวันนั้น เมืองไทยวันนี้”

วันนี้มีโอกาสเจอการ์ตูนเก่าที่เล่าเรื่องเดียวกัน "เรียวม่า" โดย Koyama Yu ก็ไม่พลาดที่จะหยิบมาอ่านเปรียบเทียบ

From Sui Dynasty to Tang Dynasty

อ่าน "ยุทธการล่าบัลลังก์-ขุนโจรคู่บัลลังก์" เลยทำให้สนใจประวัติศาสตร์จีนช่วงเปลี่ยนผ่านจากราชวงศ์สุยมาเป็นราชวงศ์ถัง (ซึ่งเป็นเหตุการณ์ช่วงเดียวกับในเรื่อง "มังกรคู่สู้สิบทิศ" ด้วย)

ทีนี้การเล่าเรื่องในนิยาย (ทั้งสามเรื่อง) เล่าตามเหตุการณ์ไปเรื่อยๆ ไม่ได้ระบุปี เลยนึกไม่ค่อยออกว่าเหตุการณ์แต่ละช่วงนั้นห่างกันแค่ไหนอย่างไร เลยถือโอกาสเปิด Wiki เทียบประวัติศาสตร์เป็นเลขปีคริสตศักราชดู ซึ่งก็ช่วยให้เห็นภาพของการเปลี่ยนผ่านจากสุยเป็นถังมากขึ้น เช่น ราชวงศ์ถังใช้เวลาเพียง 4-5 ปีหลังจากสุยหยางตี้ฮ่องเต้ตาย รวมประเทศเป็นปึกแผ่น, เหตุการณ์ประตูเสียนอู่เกิดขึ้นหลังสุยหยางตี้ตาย 8 ปี (ในมังกรคู่รู้สึกว่ามันเร็วกว่านั้นมาก), ช่วงก่อกบฎของหลี่มี่สั้นมากประมาณ 2 ปีเท่านั้น

History of Tibet

เผอิญมีมิตรสหายท่านหนึ่งกำลังศึกษาเรื่อง "วัชรยาน" (พุทธนิกายของทิเบต) ทำให้ทิเบตกลับมาอยู่ในความสนใจของผม และการสืบทอดผู้นำประเทศในตำแหน่ง "ทะไลลามะ" ด้วยการหาเด็กที่กลับชาติมาเกิด เป็นเรื่องน่าพิศวงและสงสัยมายาวนาน

วันนี้มีเวลาเลยนั่งอ่านประวัติศาสตร์ทิเบตใน Wikipedia สักหน่อย พบว่ามีประเด็นน่าสนใจมากพอสมควร โดยเฉพาะ "ศาสนาพุทธ" และ "ทะไลลามะ" เป็นสิ่งที่เพิ่งเข้ามายังทิเบตในระยะหลังนี้เอง

พม่าเสียเมือง-วังมัณฑเลย์

หนังสือเรื่องพม่าชื่อดังของบ้านเรา เขียนโดยคึกฤทธิ์ อยากอ่านมานานแล้วแต่ไม่มีโอกาสสักที จนกระทั่งต้องไปพม่าเลยมีเหตุอันควรให้อ่าน

ปัญหาคืออ่านไม่จบ ผ่านไปได้แค่ครึ่งเล่มก็ถึงเวลาต้องไปพม่าเสียก่อน ดังนั้นกลับมาแล้วก็เอาให้จบ

พม่าเสียเมือง

A Brief History of Modern Cambodia

ข่าวของเจ้าสีหนุ ทำให้ผมตระหนักว่า "ตูไม่รู้อะไรเกี่ยวกับประวัติศาสตร์เขมรเลยนี่หว่า!" ว่าแล้วก็ไปอ่านเพื่อจับใจความมาสักหน่อย เอาเฉพาะ "เขมรยุคใหม่" หลังสงครามโลกเป็นต้นมา

เขมรเคยรุ่งเรืองสุดๆ ในยุคจักรวรรดิ (สร้างนครวัด-นครธม) แล้วล่มสลายลงไป จากนั้นก็ตกเป็นประเทศราชของอยุธยา และรัตนโกสินทร์ในเวลาต่อมา ก่อนจะโดนฝรั่งเศสยึดไปจากกรณีพิพาทอินโดจีน แล้วเป็นส่วนหนึ่งของ French Indochina นั่นเอง

เขมรในยุครัตนโกสินทร์ปกครองโดยราชวงศ์นโรดม ซึ่งมีสองสายย่อย ภายหลังฝรั่งเศสหันไปหนุน "เจ้านโรดมสีหนุ" ซึ่งเป็นหลานอาของกษัตริย์องค์ก่อนหน้าแทน (เจ้าสีหนุเป็นกษัตริย์องค์ที่ห้าของราชวงศ์)

หลังสงครามโลก ฝรั่งเศสถอนตัวจากอินโดจีน กัมพูชาได้รับอิสรภาพในปี 2496 ยุคสมัยอันวุ่นวายของกัมพูชาก็เริ่มขึ้น อำนาจเปลี่ยนมือกันเป็นว่าเล่นระหว่างขุมกำลังฝ่ายต่างๆ

เมืองหลวงในอดีตของประเทศจีน

เจอมาจาก Wikipedia น่าจะมีประโยชน์ต่อคนที่สนใจศึกษาประวัติศาสตร์จีน เวลาอ่านชื่อเมืองพวกนี้จะได้นึกออกว่าอยู่ตรงไหน และมีนัยยะในเชิงภูมิรัฐศาสตร์อย่างไรบ้าง

A Brief History of Laos

มาเที่ยวลาวก็ควรจะเข้าใจประวัติศาสตร์ลาวไว้บ้าง เวลาไปดูโน่นนี่จะได้ติดตามเรื่องราวได้ถูก และเข้าใจว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นในยุคไหน มีแรงจูงใจอะไรบ้าง

ผมก็เพิ่งมาเริ่มอ่านประวัติศาสตร์ลาวเมื่อเร็วๆ นี้ เท่าที่พอสรุปให้ตัวเองเข้าใจได้แบบคร่าวๆ ก็ตามนี้ (ถ้าผิดก็รบกวนผู้รู้แก้ด้วยนะครับ)

ข้อมูลอ้างอิงจาก

  • หนังสือ "คู่มือนำเที่ยวหลวงพระบาง" โดย ศรัณย์ บุญประเสริฐ
  • หนังสือ "ประวัติศาสตร์ลาวหลายมิติ" โดย รศ.ดร.ดารารัตน์ เมตตาริกานนท์
  • Wikipedia

Today

ช่วงหลังๆ ผมหันมาสนใจประวัติศาสตร์ไทยยุคใหม่ (ที่ไม่ได้สอนกันเท่าไรนักในชั้นเรียนภาคบังคับ ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม)

มาศึกษาช่วงแรกๆ แล้วพบว่ามันโคตรซับซ้อน ตัวละครเยอะ ฝักฝ่ายเยอะ (แถมหักหลังกันไปมา เปลี่ยนฝ่ายกันไปมา) กว่าจะทำความเข้าใจได้ก็ต้องใช้เวลาไม่น้อย

จากความเข้าใจของผมเอง เหตุการณ์สำคัญๆ ที่เป็น "จุดเปลี่ยน" จริงๆ ของประเทศ นับจาก 2475 เป็นต้นมา ได้แก่

Joseph Stalin

Stalin Book สตาลิน

อ่านหนังสือ "สตาลิน อำนาจบนซากศพ" แต่งโดย เพิ่มศักดิ์ โตสวัสดิ์ สำนักพิมพ์ Animate Group ที่ @charoenchai ให้ยืมมา ก็รู้เรื่องประวัติศาสตร์รัสเซียมากขึ้น (ประวัติศาสตร์รัสเซียช่วงที่พูดถึงกันเยอะๆ คือช่วงปฏิวัติรัสเซีย 1917 แล้วโดดข้ามมาที่ความล่มสลายของโซเวียตเลย)