History

สี่ยอดแม่ทัพแห่งยุคสงครามเจ็ดรัฐ

Kingdom - Four Great Generals of Warring States

กำลังอ่านการ์ตูนเรื่อง Kingdom ว่าด้วยประวัติศาสตร์สงครามจีนยุค 7 รัฐก่อนราชวงศ์ฉินสมัยจิ๋นซีฮ่องเต้รวมประเทศ มีพูดถึงนายพลดังๆ ในยุคสงครามเจ็ดรัฐ (Warring States)

ยุคนี้มีสุดยอดนายพล 4 คน โดยแบ่งออกเป็นฝ่ายรัฐเจ้า (Zhao) 2 คน และรัฐฉิน (Qin) 2 คน เรียงตามลำดับอายุน่าจะประมาณนี้

  • ไป่ฉี (Bai Qi) แม่ทัพคู่ใจ "เจ้าเซียงอ๋อง" (Zhaoxiang) ปู่ทวดของจิ๋นซีฮ่องเต้ ทำสงครามชนะรัฐเจ้าที่ฉางผิง (Battle of Changping) น่าจะเป็นแม่ทัพที่เก่งที่สุดในยุคนี้คือไม่เคยแพ้เลย สุดท้ายตายเพราะขัดแย้งกับพระราชา เลยถูกสั่งให้ฆ่าตัวตาย
  • เหลียนผ่อ (Lian Po) เป็นแม่ทัพร่วมยุคกับไป่ฉี เดิมทีเป็นแม่ทัพรัฐเจ้า คุมกำลังในสงครามฉางผิงและใช้ยุทธการตั้งรับ แต่พระราชารัฐเจ้าไม่พอใจเลยเปลี่ยนตัวแม่ทัพกลางศึก ผลคือรัฐเจ้าแพ้เละเทะ ทหาร 4 แสนกว่าตายเหี้ยน ภายหลังเหลียนผ่อทะเลาะกับเจ้ารัฐเจ้า เลยลี้ภัยมาอยู่รัฐเว่ย และลี้ภัยไปรัฐฉู่ในภายหลัง น่าจะเป็นแม่ทัพคนเดียวที่ได้ตายสงบสุข
  • หลี่มู่ (Li Mu) เป็นแม่ทัพรุ่นหลังของรัฐเจ้า คุมอำนาจในยุคหลังจากเหลียนผ่อย้ายรัฐ และเป็นคนที่สามารถต้านทานกองทัพของจิ๋นซีได้ เมื่อกองทัพฉินเจาะไม่เข้าเลยใช้แผนจารชน ยุยงให้พระราชารัฐเจ้าไม่ไว้วางใจหลี่มู่ และสั่งประหารในที่สุด หลังจากนั้นรัฐเจ้าก็ไม่มีแม่ทัพเก่งๆ อีก และถูกรัฐฉินตีแตกในท้ายที่สุด
  • หวังเจี่ยน (Wang Jian) แม่ทัพรุ่นหลังของรัฐฉิน มีบทบาทสำคัญในการปราบ 7 รัฐและรวมประเทศจีนให้เป็นหนึ่ง ถือได้ว่าเป็นแม่ทัพที่เก่งที่สุดอีกคนหนึ่ง ไม่มีข้อมูลแน่ชัดว่าตายอย่างไร (บทความใน Manager บอกเกษียณตัวเอง)

เที่ยวป้อมพระจุล-เรือรบหลวงแม่กลอง

ใฝ่ฝันจะไปดู "ปากแม่น้ำเจ้าพระยา" มานานแต่ไม่มีโอกาสสักที พอเจอจังหวะหยุดยาวก็เลยขับรถไปดู "ป้อมพระจุลจอมเกล้า" ป้อมปราการที่ปากแม่น้ำเจ้าพระยาสักหน่อยครับ

เชิงอรรถยุทธภพ

ช่วงหลังๆ มาเรียนรู้ประวัติศาสตร์จีนจากการอ่านนิยายกำลังภายในหรือนิยายอิงประวัติศาสตร์ จุดเด่นของวิธีการเรียนแบบนี้คือเราใช้นิยายเป็น "จุดตั้งต้น" เพื่อเรียกความสนใจของตัวเราเองต่อเหตุการณ์จุดนั้นในประวัติศาสตร์จริง พอความสนใจเริ่มมาแล้ว การไปอ่านข้อมูลเพิ่มเติม (ส่วนใหญ่ก็จาก Wikipedia) ไม่ใช่เรื่องยากเย็นอะไรนัก

เพียงแต่นิยายจีนที่ตีพิมพ์ในประเทศไทย ส่วนใหญ่ก็นิยมนำประวัติศาสตร์เฉพาะบางช่วงบางตอนของจีนมาดัดแปลง (มันป๊อปเป็นช่วงๆ) ตัวอย่างเช่น ถ้าอ่านสายของหวงอี้ (มังกรคู่-เหยี่ยวมาร) ผนวกกับไตรภาคสุยถังของจิ่วถู (ยุทธการ-ขุนโจร-เทพบุตร) ก็จะได้ความรู้ประวัติศาสตร์จีนช่วงปลายราชวงศ์สุย ไล่มาจนถึงช่วงกลางของราชวงศ์ถัง (กบฎอันลู่ซาน) เกือบครบ หรือถ้าอ่านชุดมังกรหยกคู่กับเทพมารสะท้านภพ ก็จะเข้าใจประวัติศาสตร์ช่วงปลายซ้อง-หยวน-ก่อตั้งหมิง

ประวัติศาสตร์จีนช่วงที่ผมรู้สึกว่าถูกดัดแปลงเป็นนิยายน้อยหน่อย (หรืออาจเป็นเพราะผมอ่านไม่ตรงจุดเอง) คือราชวงศ์ชิงหรือแมนจู ราชวงศ์สุดท้ายของจักรวรรดิจีน โชคดีมากที่มีคุณต่อพงษ์ เศวตามร์ ของเครือผู้จัดการ เขียนสรุปประวัติศาสตร์จีนช่วงนี้ (แบบที่ผมอยากได้เป๊ะๆ) ลงในเว็บไซต์ Manager เป็นตอนๆ และรวมเล่มขายเรียบร้อยในชื่อ เชิงอรรถยุทธภพ

This Land is Mine

สำหรับคนที่สนใจประวัติศาสตร์การแย่งชิงดินแดนศักดิ์สิทธิ์ระหว่างอิสราเอล-ปาเลสไตน์ อาจดูวิดีโอแอนิเมชันสั้นๆ อันนี้

แน่นอนว่าเราคงรู้จักตัวละครไม่ครบทุกตัวในการ์ตูน อ่านคำอธิบายว่าใครเป็นใครได้จากบล็อกของผู้สร้าง

ป.

น่าจะเป็นบล็อกที่ชื่อสั้นที่สุดเท่าที่เคยเขียนมา แต่ก็น่าจะสื่อความหมายได้ครบถ้วน เพราะคนรุ่นหลังอย่างเรามักเรียกชื่อท่านว่า "ป." เฉยๆ ไม่ใช่ "แปลก" หรือ "ป.พิบูลสงคราม" (ยศจอมพลนั่นไม่นับ)

ป.พิบูล

ท่ามกลางกระแสนิยมประชาธิปไตยในรอบหลายปีที่ผ่านมา สิ่งที่เห็นชัดเจนมากคือการนำ "คณะราษฎร" กลับมาศึกษาอีกครั้ง โดยมี "ปรีดี" เป็นแกนกลางในฐานะนักคิด นักทฤษฎีคนสำคัญที่รักสงบ นิยมสันติ และมีผลงานเป็นที่ประจักษ์จากการกู้ชาติในช่วงเสรีไท

ในขณะที่ฝั่งของจอมพล ป.พิบูลสงคราม แกนนำคณะราษฎรอีกปีกหนึ่ง กลับไม่ถูกพูดถึงมากนัก อาจเป็นเพราะภาพลักษณ์ของ จอมพล ป. ที่ถูกมองไปในทางผู้นำเผด็จการ ผู้ทำลายอัตลักษณ์ของสยามเดิม และที่เลวร้ายที่สุดคงเป็น "ผู้ยอมสยบให้ญี่ปุ่น" ซึ่งแพ้สงครามในเวลาต่อมา

อย่างไรก็ตาม ช่วงหลังๆ มานี้เราเริ่มเห็น จอมพล ป. ถูกนำมาตีความใหม่ (reinterpret) มากขึ้น และนิตยสาร "สารคดี" เล่มล่าสุดฉบับเดือน มิ.ย. 57 (เปลี่ยนแปลงการปกครอง!) ก็มีสกู๊ปเรื่อง จอมพล ป. พอดี

ตำนาน บาร์ใหม่ ม.เกษตรศาสตร์ - แล้วบาร์เก่าล่ะ อยู่ที่ไหน

นิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ทั้งอดีตและปัจจุบัน น่าจะคุ้นเคยกับ "บาร์ใหม่" หรือ "โรงอาหารกลาง 1" เป็นอย่างดี

บาร์ใหม่ โรงอาหารกลาง 1

ชื่อ "บาร์ใหม่" เป็นชื่อที่ถูกเรียกต่อๆ กันมาโดยไม่มีการถ่ายทอดบอกความหมายหรือที่มาชัดเจนนัก (จนบาร์มันเก่าและโทรมสุดๆ ก็ยังเรียกกันว่า "บาร์ใหม่")

ถึงแม้เราพอเดาได้จากชื่อว่า "บาร์" หมายถึงสถานที่ขายอาหาร และ "ใหม่" ก็คือแห่งใหม่ (จนทำให้เกิดชื่อ "บาร์ใหม่กว่า") แต่เราก็ไม่เคยสนใจกันว่า "บาร์เก่า" ที่สร้างขึ้นก่อนบาร์ใหม่ อยู่ที่ไหนกันแน่

ผมสงสัยเรื่องนี้มานานกว่า 10 ปี วันนี้ได้คำตอบสักทีครับ

White Vengeance งานเลี้ยงที่หงเหมิน

White Vengeance

จากกรณี "เชิญแกนนำ 7 ฝ่ายเข้าหารือ แล้วรวบตัว ประกาศยึดอำนาจ" เมื่อวันที่ 22 พ.ค. 57 ที่ผ่านมา ทำให้นึกถึงเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์จีนที่คล้ายๆ กันคือ งานเลี้ยงหงเหมิน หรือภาษาอังกฤษเรียกว่า Feast at Hong Gate

ภาพยนตร์จีนรุ่นหลังๆ ที่นำเอาเรื่องราวของการต่อสู้กันระหว่าง "รัฐฉู่" ของเซี่ยงหวี่ กับ "รัฐฮั่น" ของหลิวปัง ที่มีฉาก "งานเลี้ยงหงเหมิน" อยู่ด้วยคือเรื่อง White Vengeance หรือชื่อภาษาไทยยาวเฟื้อยว่า "ฌ้อปาอ๋อง ศึกแผ่นดินไม่สิ้นแค้น" นั่นเองครับ (หนังปี 2011)

การเมืองในวันพีซ ตอนที่ 2: ประวัติศาสตร์การเมืองของวันพีซ (Political History of One Piece)

ตอนก่อนปูพื้นเรื่อง “ภูมิรัฐศาสตร์” ในวันพีซไปแล้ว คราวนี้จะมาปูพื้นในมิติทางด้านประวัติศาสตร์เชิงการเมือง (political history) เพื่อให้เข้าใจบริบทในอดีตว่าทำไมกลุ่มพลังต่างๆ ของวันพีซจึงมีแนวคิดหรือแรงจูงใจไปในทิศทางนั้นๆ

ohara

เนื่องจากว่าโลกของวันพีซไม่มีระบบศักราชหรือปฏิทินเป็นตัวเลขที่อ้างได้ง่ายๆ (แบบกันดั้มที่มีปฏิทิน UC) ดังนั้นจะใช้การอ้างเวลาแบบคร่าวๆ เน้นความเข้าใจง่ายเป็นหลักนะครับ (ใครอยากอ่านแบบเต็มๆ มีให้อ่านใน One Piece Wikia)

Digital Revolution

วันนี้มีโอกาสได้ประชุมร่วมกับ ดร.ณรงค์ชัย อัครเศรณี นักเศรษฐศาสตร์ชื่อดัง พบว่าท่านเป็น "ยอดคน" อีกท่านหนึ่งของวงการ ผ่านงานมาเยอะ แถมเป็นสายรู้จริงและที่สำคัญ "ลงมือทำจริง"

ดร.ณรงค์ชัย เป็นผู้สนใจศึกษาประวัติศาสตร์โลก และสามารถอธิบายปรากฏการณ์ของโลกในมุมที่กว้างมากๆ (supermacro) เรื่องที่คุยในวันนี้มีเยอะ แต่คีย์สำคัญที่ได้สั้นๆ

เทพบุตรกู้บัลลังก์: กบฎอันลู่ซาน

นิยายที่กำลังอ่านอยู่ช่วงนี้คือ "เทพบุตรกู้บัลลังก์" (บล็อกตอนก่อน) ตอนนี้ออกมาถึงเล่ม 7 แล้ว

เทพบุตรกู้บัลลังก์

เทพบุตรกู้บัลลังก์เป็นนิยายเชิงการทหาร-ประวัติศาสตร์จีนในซีรีส์ "สุยถัง" ของจิ่วถู (ถือเป็นภาคสามในซีรีส์) โดยเนื้อเรื่องภาคนี้จับประวัติศาสตร์ช่วงปลายรัชกาลถังเสวียนจงฮ่องเต้ ซึ่งเกิดเหตุการณ์กบฏ (ที่ไม่สำเร็จ) ครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์จีนคือ กบฏอันลู่ซาน