Accessibility for Disability

ตะกี้นั่งอ่านบล็อกไอ้แชมป์เรื่องจัดระเบียบ exteen เป็นไม่กี่ครั้งที่ผมอ่านคอมเมนต์จนหมด (ร้อยกว่าอัน) มีหลายประเด็นน่าเขียนถึง เอาทีละเรื่อง

อย่างแรกสุดไม่เกี่ยวกับประเด็นในบล็อก แต่มีการอ้างถึงบล็อกของผู้พิการทางสายตาที่เขียนใน exteen คือ บล็อกของคุณเปี๊ยก หลังจากอ่านดูซักพักก็พบว่ามีอีกคนคือ คุณ chu21

ผมเข้าใจ (เอาเอง) ว่าใช้วิธี screen reader คือโปรแกรมอ่านข้อความออกเป็นเสียงให้ฟัง ตอนพิมพ์อาจใช้คีย์บอร์ดภาษาเบรลล์? ทีนี้คุณเปี๊ยกพบปัญหาว่า ไม่เข้าใจ emoticon ว่าสื่อถึงอะไร (อ้างอิง) ซึ่งตรงนี้แชมป์ก็จัดการให้เรียบร้อย แต่มีสิ่งที่ติดใจนิดหน่อย

คำถามก็คือ เราสนับสนุนคนพิการกันมากแค่ไหน?

เรื่องนี้จะคล้ายๆ กับ Open Standard ตรงจุดยืนหลักอยู่ที่เราต้องสนับสนุนการเข้าถึงข้อมูล หรือบริการอย่างเท่าเทียม โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริการจากหน่วยงานของรัฐ เนื่องจากเป็นบริการผูกขาดที่ไม่มีการแข่งขัน ไม่มีตัวเลือกอื่นๆ (อ่านบทความเรื่อง ความจำเป็นของมาตรฐานเปิด)

ในเมื่อเป็นประชาชนเหมือนกัน ทำไมการเสียภาษีออนไลน์จึงจำกัดเฉพาะประชาชนที่ใช้ IE (อันนี้จริงๆ) ฉันใดก็ฉันนั้น ทำไมการใช้งานคอมพิวเตอร์หรืออินเทอร์เน็ต จึงจำกัดเฉพาะคนตาดี หรือมีแขนครบสองข้าง

ประเทศเราล้มเหลวมากในการสนับสนุนผู้พิการและด้อยความสามารถ ตัวอย่างชัดเจนที่สุดคือฟุตบาทเนี่ยล่ะครับ ฟุตบาทสูงๆ ต่ำๆ มีของขาย กระถางต้นไม้วางกันตามใจชอบ แถมมีหลุมตรงไหนก็ไม่รู้ ลองหลับตาเดินแถวถนนหน้าบ้านดูสิครับ คนตาบอดคงเดินลำบากมาก และวีลแชร์แทบจะไปไม่ได้เลย

ผมไม่อยากให้สถานการณ์นี้เกิดกับโลกออนไลน์ ในเมื่อการปรับแก้อะไรบางอย่างบนเว็บ มันง่ายกว่าโลกความเป็นจริงหลายขุม ผมเชื่อว่าคนส่วนใหญ่ยินดีจะช่วยเหลือ เพียงแต่ที่พวกเขาไม่ทำ เป็นเพราะไม่รู้ว่ามันจำเป็นต่างหาก

คำว่า "ไม่ทำเพราะไม่รู้" จะไปคล้ายกับเรื่อง localization

ที่หลายๆ โปรแกรมไม่สนับสนุนภาษาไทย มีคำตอบง่ายๆ ว่าคนทำ (ซึ่งเป็นฝรั่ง) ไม่รู้ภาษาไทย และไม่รู้ว่ามีคนไทยจำนวนมากที่ต้องการใช้ เกือบทั้งหมดที่เจอ เมื่อคนทำรู้ว่าสำคัญ เขาก็ยินดีจะทำให้ หรืออย่างน้อยก็ไม่ขัดขวางเราในการเข้าไปช่วยทำ

ตัวอย่างที่ดีคือการ์ตูนเรื่อง REAL ของคนเขียนสแลมดังค์ พระเอกเป็นนักบาสอนาคตไกลที่โดนรถชนต้องตัดขา และเขาก็ค่อยๆ พบความจริงว่าคนพิการอย่างเขาไม่ถูกเหลียวแลจากสังคม

ผมเองก็ไม่รู้ว่ามีนโยบายระดับชาติเกี่ยวกับเรื่องนี้มากน้อยแค่ไหน (เพราะก็เป็นหนึ่งในคนที่ "ไม่รู้" เหมือนกัน) แต่เราก็สามารถทำสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ช่วยกันคนละไม้ละมือได้ แค่เพียงเวลาใส่รูปลงในเว็บ ใส่ข้อมูลใน alt="" เพื่อช่วยให้โปรแกรม screen reader อ่านออกเสียงว่าเป็นรูปอะไร ง่ายๆ เท่านั้นเอง

Submitted bybact'on Tue, 10/16/2007 - 00:52

เพิ่มเติม

Web Accessibility Thailand
http://bact.blogspot.com/2007/10/web-accessibility-thailand.html