ตำราพิชัยสงครามเคลาเซวิตซ์

Battle of Waterloo
เมื่อพูดถึง "ตำราพิชัยสงคราม" คนส่วนใหญ่มักนึกถึงตำราพิชัยสงครามของ__ซุนหวู่__ (Sun Tzu - The Art of War) ซึ่งเป็นแนวคิดจากสายตะวันออก แต่ถ้าเป็นพิชัยสงครามสายตะวันตก นักทฤษฎีสงครามที่ดังที่สุด (แม้จะดังน้อยกว่าซุนหวู่มาก) น่าจะเป็น __คาร์ล วอน เคลาเซวิตซ์__ ([Carl Von Clausewitz](https://en.wikipedia.org/wiki/Carl_von_Clausewitz)) นายพลของปรัสเซีย ซึ่งเป็นบุคคลร่วมสมัยกับนโปเลียน (ช่วงต้นศตวรรษที่ 19) เคลาเซวิตซ์เป็นคนเยอรมัน (ตอนนั้นยังไม่มีเยอรมัน มีแต่ปรัสเซีย) เคยผ่านสงครามนโปเลียนมา (และแพ้ด้วย) หลังจากหมดสงครามนโปเลียนแล้วเขาย้ายไปสังกัดกองทัพรัสเซีย ภายหลังเขาเขียนหนังสือชื่อ __[On War](https://en.wikipedia.org/wiki/On_War)__ (ภาษาเยอรมันคือ Vom Kriege) ถึงแม้ว่าจะเขียนไม่จบเพราะตายซะก่อน แต่ก็มีเนื้อหาสาระพรั่งพร้อม จนกลายเป็นทฤษฎีทางการทหารที่สำคัญมากสำหรับโลกตะวันตกนับจากนั้น (นาซีเยอรมันก็ใช้ตำรานี้) On War มีความยาวมากและซับซ้อนมาก (คนที่สนใจจริงๆ อ่านฟรีได้จาก [Project Gutenberg](http://www.gutenberg.org/files/1946/1946-h/1946-h.htm)) นักการทหารส่วนใหญ่จะอ่านกันจากเวอร์ชันสรุปในตำราเรียน ไอเดียสำคัญของเคลาเซวิตซ์ได้แก่ - สงครามไม่มีเป้าหมายในตัวมันเอง แต่เป็นเครื่องมือให้กับเป้าหมายในเชิงการเมืองของรัฐ (เป็นคนแรกๆ ที่เอาทฤษฎีการเมืองมาใช้กับสงคราม) - แม่ทัพที่นำการศึก จึงต้องเข้าใจเป้าหมายเชิงการเมืองก่อน ถึงจะกำกับเป้าหมายของการศึกได้อย่างเหมาะสม - ผู้ที่มีโอกาสชนะสงคราม ต้องมีพลังใจ (motivation) ที่เหนือกว่า ทั้งในแง่อารมณ์ความรู้สึก และเป้าหมายทางการเมือง ซึ่งฝ่ายที่ป้องกันดินแดนมักมีพลังใจด้านนี้ดีกว่า - ทฤษฎี "ข่าวสารในสนามรบไม่ชัดเจน" ที่พัฒนามาเป็น [fog of war](https://en.wikipedia.org/wiki/Fog_of_war) (เมฆหมอกแห่งสงคราม) ในเกมวางแผนการรบทั้งหลาย ที่ฝ่ายเรามองไม่เห็นสภาพการณ์ของสนามรบในจุดที่เราไม่ได้วางเครือข่ายข่าวสารไว้ ก็มาจากเคลาเซวิตซ์นี่ล่ะครับ - ทฤษฎี "ความฝืดของสงคราม" (friction of war) หรือ inefficiency ของการรบจริงที่ต่างไปจากการรบบนกระดาษ เช่น ทหารเหนื่อย ฝนตก พื้นเฉอะแฉะ ทำให้การวางแผนการรบจำเป็นต้องคำนึงถึงปัจจัยนี้ด้วย เข้าใจว่า On War ไม่มีใครแปลเป็นภาษาไทยแบบเต็มๆ แต่ทฤษฎีของเคลาเซวิตซ์ ก็มีคนไทยศึกษาและเขียนถึงไว้หลายคน (ส่วนใหญ่เป็นสายทหารวิชาการ) อ่านเพิ่มได้ดังนี้ - [วัฒนาการของยุทธศาสตร์](http://www.crma.ac.th/msdept/e_bookmsd2012/strategyms4010/pdf/lesson_1.pdf) รวมประวัติศาสตร์ของนักยุทธศาสตร์ในอดีต - โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า - [Carl Philipp Gottlieb von Clausewitz](http://www.navy.mi.th/navedu/naveduKM/stockkm/thesis%20stratege.pdf) - พ.อ.สุรศักดิ์ พันธเศรษฐ ผู้อำนวยการส่วนวิจัยและพัฒนายุทธศาสตร์ สถาบันวิชาการทหารบกชั้นสูง - [รู้จักคาร์ล ฟอน เคลาเซ่อะวิทซ์ และ On War](http://tacticalthinker.blogspot.com/2009/03/on-war.html) - สรศักดิ์ สุบงกช - [ON WAR : Carl Von Clausewitz](http://wittawat.wordpress.com/2007/02/20/on-war-carl-von-clausewitz/) จากงานของ พล.ท.สุรพล เผื่อนอัยกา อดีตรองเลขาธิการ สภาความมั่นคงแห่งชาติ ภาพประกอบไม่เกี่ยวกับ Clausewitz เป็นภาพสงครามวอเตอร์ลู สงครามสุดท้ายของนโปเลียน โดย Felix Philippoteaux [Source: Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/File:Charge_of_the_French_Cuirassiers_at_Waterloo.jpg)