การเมืองในวันพีซ ตอนที่ 1: ภูมิรัฐศาสตร์ของวันพีซ (Geopolitics of One Piece)

บทความชุดนี้เขียนไว้นานแล้วแต่ไม่มีเวลา edit + หารูปภาพเลยดองไว้นาน ช่วงนี้สถานการณ์การเมืองกำลังร้อนแรงพอดี ก็เลยถือโอกาสนำมาปรับปรุงแก้ไขลงบล็อกสักหน่อยครับ

10390074_785547214803257_2352643752134408730_n

ภาพประกอบข้างต้นจากเพจ Thai One Piece FC (ภาพต้นฉบับ)

ภูมิรัฐศาสตร์ของวันพีซ

ก่อนเข้าเรื่องการเมือง-ขั้วอำนาจในโลกของวันพีซ เราต้องเข้าใจกันก่อนว่าสภาพทาง “ภูมิรัฐศาสตร์” (geopolitics หรือที่อธิบายเป็นคำง่ายๆ คือ “ภูมิศาสตร์ที่กำหนดการเมือง”) ของโลกในเรื่องวันพีซนั้นเป็นอย่างไร

ตัวอย่างการอธิบายแนวคิดเรื่องภูมิรัฐศาสตร์ในโลกจริงก็อย่างเช่น สภาพภูมิศาสตร์ของประเทศต่างๆ เมื่อเกิดสงคราม ก็จะเป็นสิ่งที่กำหนดแนวโน้มหรือทิศทางของสงครามได้ด้วย เช่น รัสเซียในสงครามโลกสามารถเอาตัวรอดจากกองทัพเยอรมันได้ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะเมืองหลวงอยู่ลึกเข้ามาในพรมแดนมาก การส่งกำลังบำรุงของศัตรูจึงลำบาก เมื่อบวกกับสภาพอากาศที่หนาวเย็นอยู่แล้ว (ซึ่งถือเป็นสภาพทางภูมิศาสตร์ประการหนึ่ง) ทำให้เยอรมันต้องแพ้กลับไป

โลกของวันพีซนั้นค่อนข้างพิสดารหน่อยคือเป็นโลกที่เต็มไปด้วยทะเล ประเทศต่างๆ มีสภาพเป็นเกาะเล็กเกาะน้อยเต็มไปหมด (ถ้าใครเคยเล่น Civilization จะรู้จักว่าโลกแบบนี้เรียก archipelago หรือ “หมู่เกาะ”) เมื่อการคมนาคมถูกบีบให้ใช้ทางทะเลเท่านั้น อารยธรรมในแต่ละเกาะจึงค่อนข้างต่างกันและไม่ค่อยส่งผลกระทบต่อกันเท่ากับประเทศที่อยู่บนผืนทวีปเดียวกัน

ทะเลทั้งสี่

ทะเลในวันพีซเองก็มีความซับซ้อนในตัวมัน เพราะถึงแม้น้ำจะไหลไปมาระหว่างกันได้ แต่การเคลื่อนที่ของ “คน” บนทะเลกลับไม่เป็นเช่นนั้น เพราะสภาพทางภูมิศาสตร์ที่มี “เรดไลน์” ผืนทวีปแนวยาว ตัดกับ “แกรนด์ไลน์” ทะเลพิเศษที่ถูกขวางกั้นด้วยกระแสน้ำ calm belt ทำให้ทะเลถูกตัดแบ่งเป็น 4 ส่วนที่ไม่เกี่ยวข้องกันนัก

Seas of One Piece

ทะเลมาตรฐานทั้งสี่ที่อยู่นอกแกรนด์ไลน์ถูกเรียกตามทิศทางคือ นอร์ธบลู อีสต์บลู เวสต์บลู เซาธ์บลู โดยเรื่องราวช่วงแรกของวันพีซนั้นอยู่ในทะเลอีสต์บลู พรรคพวกกลุ่มแรกๆ ของลูฟี่ (นับถึงอุซป) ก็มาจากอีสต์บลูกันเกือบหมด

ตอนนี้เรายังไม่มีข้อมูลมากนักว่าการเดินทางข้ามไปมาระหว่างทะเลทั้งสี่ทำได้อย่างไร (เพราะต้องข้ามแกรนด์ไลน์หรือไม่ก็เรดไลน์) ในเรื่องมีอธิบายบ้างแล้วว่าทหารเรือใช้เทคโนโลยีพิเศษในการข้ามคาล์มเบลต์ แต่ก็ไม่ได้ระบุชัดเจนนักว่าคนทั่วไปใช้วิธีไหนในการเดินทาง (แต่ก็มีตัวอย่างที่เกิดขึ้นแล้ว เช่น ซันจิ เกิดในนอร์ธบลู แต่มาทำงานที่อีสต์บลู)

แกรนด์ไลน์ (Grand Line)

Grand Line

แฟนๆ วันพีซคงรู้จักแกรนด์ไลน์กันดีอยู่แล้ว แกรนด์ไลน์ถือเป็นทะเลพิเศษที่อยู่นอกเหนือจากทะเลทั้งสี่ (จะเรียกว่าเป็น “เซ็นทรัลบลู” ก็พอได้) เป็นพื้นที่ทางทะเลที่อยู่รอบเส้นศูนย์สูตรในโลกของวันพีซ และมีลักษณะที่สำคัญอยู่ 2 ประการ

  • มีกระแสน้ำคาล์มเบลต์ (calm belt) ที่ไม่มีลมพัด และมีสัตว์ทะเลขนาดใหญ่อาศัยอยู่ ทำให้เป็นปราการธรรมชาติที่ป้องกันไม่ให้คนทั่วไปเข้ามายังแกรนด์ไลน์ได้โดยง่าย
  • มีสภาพอากาศแปรปรวน เดินเรือได้ยาก ทำให้รูปแบบของการเดินทางถูกจำกัดว่าจะเดินเรือซี้ซั้วไม่ได้ แต่ต้องใช้ “ล็อคโพส” อุปกรณ์พิเศษในการจับกระแสแม่เหล็กระหว่างเกาะแทน

ด้วยสภาพพิเศษของแกรนด์ไลน์นี้ ทำให้การเดินทางบนแกรนด์ไลน์ไม่ใช่การล่องเรือไปเรื่อยๆ ตามทิศทางบนแผนที่ แต่กลายเป็นการเดินทางแบบ “จุดต่อจุด” อาศัยเส้นทางระหว่างเกาะต่างๆ ค่อยๆ เชื่อมต่อไปยังปลายทางที่ต้องการนั่นเอง (ซึ่งจากในการ์ตูนก็บอกว่ามีเส้นทางเริ่มต้น 7 เส้นทาง ซึ่งมันจะมุ่งสู่จุดสุดท้ายที่เดียวกัน)

Grand Line Travel

แกรนด์ไลน์เองยังถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วนตามจุดตัดกับผืนทวีปเรดไลน์ โดยจุดตัดแรกคือ ภูเขารีเวิร์สเมาเท่น ปากทางเข้าเพียงทางเดียวของแกรนด์ไลน์

Reversed Moutain

ส่วนจุดตัดที่สองก็อยู่ตรงข้ามกันของซีกโลก ที่ซึ่งมีนครศักดิ์สิทธิ์ แมรี่โจส์ (Mariejois) เมืองหลวงของรัฐบาลโลกตั้งอยู่

ครึ่งแรกของแกรนด์ไลน์ นับจากรีเวิร์สเมาเท่นไปยังแมรี่โจส์ มีชื่อเรียกว่า “พาราไดส์” (Paradise) ชื่อนี้เป็นคำเรียกของคนที่ผ่านแกรนด์ไลน์ครึ่งหลังแล้วกลับมาครึ่งแรกอีกครั้ง พบว่ามันเปรียบดังกับ “สวรรค์”

ครึ่งหลังของแกรนด์ไลน์ ถือเป็น “โลกใหม่” (New World) ที่ยังไม่ใครพิชิตลงได้ เกาะเป้าหมายสุดท้าย รัฟเทล (Raftel) ก็อยู่ในบริเวณนี้ ถ้าเราคิดแบบง่ายๆ มันก็ควรจะอยู่อีกฝั่งหนึ่งของรีเวิร์สเมาเท่น (เดินทางรอบโลกครบหนึ่งรอบพอดี) แต่ด้วยความพิสดารของมันก็อาจจะไม่สามารถเดินทางด้วยวิธีปกติได้ (รอ อ.โอดะ เฉลยต่อไป)

เรดไลน์ (Red Line)

Red Line

เรดไลน์เป็นทวีปเดียวในโลกของวันพีซ เป็นเทือกเขาสูงขนาดใหญ่ที่คอยกั้นทะเลเอาไว้ ตอนนี้เรายังรู้ข้อมูลของเรดไลน์น้อยมาก นอกจาก “จุดตัด” เพียงสองแห่งเท่านั้น

จุดตัดที่รีเวิร์สเมาเท่นนั้นไม่มีเมืองใดๆ อยู่ในบริเวณนั้นเลย

ส่วนจุดตัดอีกด้านก็มีนครศักดิ์สิทธิ์แมรี่จัวส์ตั้งอยู่ด้านบนทวีป และใต้น้ำก็มี “ทางลอด” ที่มีอาณาจักรเงือกตั้งอยู่ตรงนั้น

red-line-top red-line-bottom

พื้นที่อื่นๆ ของเรดไลน์นั้นเราไม่รู้อะไรเกี่ยวกับมันเลย

กล่าวโดยสรุปแล้ว ภูมิรัฐศาสตร์ของวันพีซทำให้ประเทศแต่ละแห่งกระจายตัวและเป็นเอกเทศซึ่งกันและกัน แต่ก็รวมตัวกันอย่างหลวมๆ ภายใต้ “รัฐบาลโลก” ซึ่งควบคุมอำนาจทางการทหารและการคมนาคมระหว่างเกาะเอาไว้

อย่างไรก็ตาม โลกของวันพีซยังมีความ “ดิบเถื่อน” (wild) อยู่พอสมควร ทำให้การมีอยู่ของขุมพลังท้องถิ่นต่างๆ ก็ยังคงอยู่ได้ในแต่ละพื้นที่โดยไม่ถูกแทรกแซงจากรัฐบาลโลกมากนัก ด้วยเหตุผลด้านภูมิรัฐศาสตร์อย่างเดียวกันว่า สภาพเกาะเยอะทะเลกว้างทำให้รัฐบาลโลกไม่สามารถควบคุมเกาะต่างๆ ได้อย่างสมบูรณ์

ช่องว่างทางอำนาจที่เกิดจากปัจจัยทางภูมิรัฐศาสตร์นี้ จึงกลายเป็นโอกาสของ “โจรสลัด” ในการผุดขึ้นมาท้าทายอำนาจของรัฐบาลนั่นเอง

ตอนหน้าเราจะไปดูปัจจัยสำคัญอีกประการหนึ่งนอกเหนือจากปัจจัยเรื่องภูมิศาสตร์ นั่นคือ "ประวัติศาสตร์การเมือง" (political history) จากนั้นจะอธิบายว่าทั้งสองปัจจัยนี้มีส่วนกำหนดสภาพทางการเมืองในโลกของวันพีซยุคปัจจุบันได้อย่างไรครับ

อัพเดต: การเมืองในวันพีซ ตอนที่ 2: ประวัติศาสตร์การเมืองของวันพีซ (Political History of One Piece)