Key Success Factors of Android

อ่านบทความ Android challenges the iPhone in every category ของ CNET แล้วประทับใจกับการวิเคราะห์ในหลายประเด็น (โดยเฉพาะ "Silicon Valley tech press for living in an iPhone echo chamber")

อ่านจบแล้วเกิดคำถามว่า Android มันประสบความสำเร็จได้ขนาดนี้เพราะอะไรกันแน่ เพราะในแง่คุณภาพของซอฟต์แวร์มันก็ไม่ถือว่าดีที่สุดในตลาด (ขนาดผมใช้เองยังว่าห่วยหลายเรื่อง) ลองนั่งนึกๆ ดูก็ได้ออกมาดังนี้

Apple

อันนี้น่าจะเป็นปัจจัยสำคัญคือการบุกตลาดของ iPhone น่าสะพรึงกลัวมาก ไหลบ่าเหมือนน้ำป่า จนผู้ผลิตมือถือแทบทุกรายตื่นตระหนกว่าจะเอาอย่างไรกับมันดี (ยกเว้นโนเกียที่พนักงานลาไปพักร้อนกันหนึ่งเดือนช่วงที่ iPhone รุ่นแรกเปิดตัว ชิวมาก)

จังหวะของ Android ถือว่าดีมากคือออกตามหลัง iPhone ประมาณปีนึง ตลาดสมาร์ทโฟนถูกบุกเบิกด้วย iPhone ไปแล้ว และบริษัทพวก Sony/LG/Moto/HTC/Samsung กำลังตระหนก ทางรอดทางเดียวที่ดูมีแวว (ในตอนนั้น) คือ Android ทำให้ผู้ผลิตทุกรายต้องคว้าเอาไว้ก่อน มันเลยกลายเป็น de facto standard ไปเลย

สรุปคือ Android เดี่ยวๆ ไม่มีทางเกิดแน่ ถ้าไม่มี Apple มาคุกคามผู้ผลิตมือถือ (สรุปแล้วมันมาจากความกลัวนั่นเอง) และ timing ของ Android ดีมากในตอนนั้นเพราะเป็นตัวเลือกเดียวที่มี สมมติว่าถ้าช่วงนั้นมี MeeGo หรือ webOS มาก่อน เกมอาจออกมาอีกหน้าเลยเหมือนกัน

Open License

สมมติว่ากูเกิลคิดราคาค่าใช้งาน Android มาตั้งแต่ต้น เครื่องละ 5 ดอลลาร์ ผมว่าด้วยบริบทในตอนนั้น หลายค่ายก็ยอมจ่ายเพื่อใช้งาน

แต่กูเกิลดันไปจนสุดทางในแง่ของ economics of mobile OS คือเปิดเสรีไปเลย ใครใคร่ใช้งานใช้ ใครใคร่แก้ไขจงแก้ เราเลยเห็นกองทัพ Android ถล่มโลก และขยายตัวไปอยู่ในสารพัดอุปกรณ์ (ล่าสุดเป็นเตาอบแล้ว) นั่นเอง

ข้อจำกัดอย่างที่เขียนไปตอนแรกคือเรื่องของ timing นั้นดีมาก ถ้าตอนนั้นปี 2008 มีระบบปฏิบัติการความสามารถพอๆ กันและใช้ very permissive license เหมือนกัน เกมอาจออกมาอีกหน้า

Google Apps

ในแง่ของการใช้งานจริง จุดขายของ Android รุ่นแรกๆ คงเป็นว่า "มันเชื่อมต่อกับบริการของกูเกิลได้ดี" มีทั้ง Gmail, Google Talk, Google Maps, YouTube มาให้ในตัว และทำงานได้ดีกว่าแพลตฟอร์มอื่นๆ (ในตอนนั้น)

จากสายตาของผู้บริโภค มันเลยกลายเป็น killer app แบบอ่อนๆ ทำให้ตัวแพลตฟอร์มน่าสนใจในฐานะสินค้ามากขึ้น ส่วนโมเมนตัมของแพลตฟอร์มว่าคนใช้เยอะ แอพเยอะ อันนั้นเป็นเรื่องราวในช่วงหลังแล้ว

สมมติว่า MeeGo ในตอนนั้นออก OS โอเพนซอร์สได้พร้อมกับ Android แต่ถ้าไม่มี Google Apps แบบเดียวกัน ความน่าสนใจมันคงน้อยลงไปเยอะเลย

สรุป

การครองโลกของ Android ต้องยกความดีให้กับ

  1. Andy Rubin ในฐานะเจ้าของวิสัยทัศน์ "open source mobile OS"
  2. Larry Page ในฐานะคนแอบไปซื้อ Android, Inc. มา น่าจะเป็นการตัดสินใจที่ดีที่สุดครั้งหนึ่งของกูเกิล
  3. Steve Jobs ผู้สร้างความกลัวให้กับผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ค่ายอื่นๆ