ป.

น่าจะเป็นบล็อกที่ชื่อสั้นที่สุดเท่าที่เคยเขียนมา แต่ก็น่าจะสื่อความหมายได้ครบถ้วน เพราะคนรุ่นหลังอย่างเรามักเรียกชื่อท่านว่า "ป." เฉยๆ ไม่ใช่ "แปลก" หรือ "ป.พิบูลสงคราม" (ยศจอมพลนั่นไม่นับ)

ป.พิบูล

ท่ามกลางกระแสนิยมประชาธิปไตยในรอบหลายปีที่ผ่านมา สิ่งที่เห็นชัดเจนมากคือการนำ "คณะราษฎร" กลับมาศึกษาอีกครั้ง โดยมี "ปรีดี" เป็นแกนกลางในฐานะนักคิด นักทฤษฎีคนสำคัญที่รักสงบ นิยมสันติ และมีผลงานเป็นที่ประจักษ์จากการกู้ชาติในช่วงเสรีไท

ในขณะที่ฝั่งของจอมพล ป.พิบูลสงคราม แกนนำคณะราษฎรอีกปีกหนึ่ง กลับไม่ถูกพูดถึงมากนัก อาจเป็นเพราะภาพลักษณ์ของ จอมพล ป. ที่ถูกมองไปในทางผู้นำเผด็จการ ผู้ทำลายอัตลักษณ์ของสยามเดิม และที่เลวร้ายที่สุดคงเป็น "ผู้ยอมสยบให้ญี่ปุ่น" ซึ่งแพ้สงครามในเวลาต่อมา

อย่างไรก็ตาม ช่วงหลังๆ มานี้เราเริ่มเห็น จอมพล ป. ถูกนำมาตีความใหม่ (reinterpret) มากขึ้น และนิตยสาร "สารคดี" เล่มล่าสุดฉบับเดือน มิ.ย. 57 (เปลี่ยนแปลงการปกครอง!) ก็มีสกู๊ปเรื่อง จอมพล ป. พอดี

สกู๊ปเรื่องจอมพล ป. ในสารคดี ไม่ยาวมากนักแต่ก็สรุปประเด็นได้ครบถ้วนดีทีเดียว เหมาะสำหรับคนที่แทบไม่รู้อะไรเลย (แบบผม) ประเด็นที่น่าสนใจมีดังนี้

  • การตัดตัวอักษรไทยออกไปเป็นจำนวนมากนั้น เป็น "ข้ออ้าง" ของจอมพล ป. ที่ไม่ต้องการให้คนไทยถูกบังคับเรียนภาษาญี่ปุ่น เพราะตอนนี้คนไทยกำลัง "เรียนภาษาไทยใหม่อยู่ ขอผัดเรื่องเรียนญี่ปุ่นไว้ทีหลังละกันนะ"
  • จอมพล ป. เคยถูกลอบสังหาร 2 ครั้ง วางยาพิษ 1 ครั้ง (2481) หลังจากเหตุการณ์นั้น ท่านผู้หญิงละเอียด ทำอาหารให้จอมพล ป. กินแทบทุกมื้อ
  • จากคำเล่าของลูกสาว จอมพล ป. ไม่ได้เป็นคนคิด "ผัดไทย" อย่างที่เล่าๆ กัน แค่ผลักดันให้คนกินเส้นก๋วยเตี๋ยวเยอะๆ เท่านั้น ส่วนผัดไทยเกิดขึ้นมาได้ไงยังตามหากันไม่เจอ
  • สมุดสั่งงานของจอมพล ป. ที่เขียนด้วยลายมือ ทั้งหมด 12 เล่มถูกเก็บไว้ที่พิพิธภัณฑ์ จปร. 100 ปี ที่ จปร. นครนายก (ไว้ว่างๆ จะหาโอกาสแวะไปดู)
  • พุทธมณฑล เป็นผลงานใหญ่ชิ้นสุดท้ายของจอมพล ป. ในปี 2500 ก่อนโดนรัฐประหาร โดยนำไอเดียมาจากโปรเจคต์ "พุทธบุรีมณฑล" สระบุรี ช่วงสงครามโลก (ที่ไม่ได้สร้าง) ไอเดียนี้คือ "เอาพระเข้าช่วย" สร้างพุทธบุรีดักหน้าเพื่อไม่ให้ญี่ปุ่นใช้พื้นที่ จ.สระบุรี เป็นฐาน
  • จุดแตกหักของจอมพล ป. กับ ปรีดี มี 2 ประเด็นใหญ่ๆ คือ สงครามโลก (จอมพล ป. เข้าข้างญี่ปุ่น, ปรีดี เข้าข้างสัมพันธมิตร) และกรณีสวรรคต ที่จอมพล ป. ปล่อยให้ฝ่ายนิยมเจ้าโจมตีปรีดีจนหมดอนาคตทางการเมือง
  • หลังรัฐประหาร 2500 จอมพล ป. เขียนจดหมายถึงปรีดี "ผมถูกสฤษดิ์เขาทำรัฐประหารเพราะเหตุอะไร ผู้สันทัดกรณีก็ย่อมรู้"

โดยสรุปแล้วผมคิดว่า ป. น่าจะคล้ายกับ "โจโฉ" คือถูกคนรุ่นหลังมองในภาพที่แตกแยกกันไป 2 ทิศทางคือนักปกครองผู้ยิ่งใหญ่ และทรราชย์ผู้สร้างความเดือดร้อนให้แผ่นดิน ซึ่งเป็นสภาวะมีความน่าสนใจเป็นอย่างมาก

Keyword