Political Science

ธงชัย วินิจจะกูล: มรดกสมบูรณาญาสิทธิราชย์ในปัจจุบัน

ธงชัย วินิจจะกูล นำเสนอที่งาน 70 ปี ชาญวิทย์ เกษตรศิริ เมื่อวานนี้ที่ธรรมศาสตร์ ไม่ได้ไปเพราะต้องพูดที่มหกรรมเยาวชน แต่อ่านบทถอดความจากประชาไทแล้ว ต้องยกว่านี่เป็นงานระดับ "ท็อปฟอร์ม" ชิ้นหนึ่งของธงชัยเลย

ผมเคยฟัง อ. ธงชัย นำเสนอไอเดียเรื่อง "รัชกาลก่อนเก่งเกินไป รัชกาลหลังจากนั้นเลยอ่อนแอ" ในกรณีของรัชกาลที่ 5-6 มาก่อนแล้วที่งานดินเนอร์ทอล์คของประชาไท ไอเดียนั้นคล้ายๆ กัน แต่บทนำเสนอนี้ลงรายละเอียดเยอะกว่ามาก

อ่านจบแล้วรู้สึกว่า ทิศทางของประเทศขึ้นกับ "blueprint" ของผู้มีอำนาจในยุคที่เกิดการเปลี่ยนแปลงสำคัญ (ซึ่งในการเสนอของธงชัยก็คือการคุกคามของจักรวรรดินิยมตะวันตกในช่วง ร. 5 ทำให้เกิดแนวคิด "สมบูรณาญาสิทธิราชย์สยาม" ซึ่งแก่นของมันยังดำรงอยู่จนถึงปัจจุบัน

ในช่วงที่โลกกำลังจะเปลี่ยนผ่านอีกรอบจากระบบ geopolitics โลกที่กำลังเปลี่ยนตัว (จากสงครามเย็น > ภาวะหลายขั้ว) และการปฏิวัติสารสนเทศ การ "กระเพื่อม" ที่ส่งผลต่อประเทศไทยก็ชัดเจน คำถามก็คือ blueprint ของประเทศไทยในยุคถัดไป หน้าตาควรเป็นอย่างไร?

จากกรณีนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทำกิจกรรมถือป้ายข้อความที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ แล้วโดนอาจารย์ยึดป้ายจนเป็นข่าวใหญ่โต

ข่าวเก่าจากประชาไท

• เด็กจุฬาฯ โดนยึดป้ายประท้วงนายกฯ อาจารย์กร้าว “นี่เป็นที่ของผม ฟ้องผมได้เลย”
• "วีระศักดิ์ เครือเทพ" แจงไม่ให้นิสิตชูป้าย เพราะเป็นการเล่นใต้ดิน-ใช้เสรีภาพแบบไม่รับผิดชอบ
• "วีระศักดิ์" ถามนิสิตชูป้ายประท้วง เคยถามประชาคมจุฬาฯ หรือเปล่า
• คณบดีรัฐศาสตร์ จุฬาฯ ยันอาจารย์ทำสมควรแก่เหตุ ไม่ได้ลิดรอนสิทธินิสิตถือป้าย

วันก่อน Voice TV ได้เชิญน้องๆ ที่ไปประท้วง (พร้อมกับนิสิตจาก สนนท. คนอื่น) มาออกรายการของจอม เพชรประดับ ไม่ได้ดูแต่เห็น @chatechenko ทวีต น่าสนใจเลยไปตามหามาดู

จากประชาไท รายงาน: “ทามาดะ โยชิฟูมิ” อภิปรายการเมืองไทยร่วมสมัยที่ ม.เชียงใหม่

เมื่อวันที่ 24 ส.ค. ที่ผ่านมา ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้เชิญ ศาสตราจารย์ทามาดะ โยชิฟูมิ (TAMADA Yoshifumi) อาจารย์มหาวิทยาลัยเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น มาบรรยายพิเศษเกี่ยวกับการเมืองร่วมสมัยของไทย

คัดมาเฉพาะข้อความที่ผมเห็นว่าสำคัญ ถือเป็นการเรียนรู้ด้านรัฐศาสตร์ของตัวผมเองด้วย

ประชาไท ถอดความงานเสวนา “หลักการวิเคราะห์สถานการณ์ความขัดแย้ง” ที่ห้อง 103 ที่ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ โดยมีผู้ร่วมเสวนาคือ ประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์ อธึกกิต แสวงสุข-เจ้าของนามปากกา "ใบตองแห้ง" และเกษียร เตชะพีระ ดำเนินรายการโดยประจักษ์ ก้องกีรติ เมื่อวันที่ 7 พ.ค.

ผมได้เรียนรู้หลักการคิดวิเคราะห์ (ในเชิงวิชาการ) จากการอภิปรายของ อ. เกษียร เลยคัดมาลงบล็อกไว้หน่อย เผื่อประชาไทโดนบล็อคอีกจะได้พอหาอ่านซ้ำได้ T_T

ระเบียบอำนาจแบบรัฐชาติกำลังถูกหักล้างกัด กร่อนอย่างรวดเร็วจากยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงไป จนเกิดคำถามว่ารัฐชาติของไทยจะรักษาระเบียบอำนาจของตนไว้ได้หรือไม่ มันสายไปแล้วหรือไม่ที่จะจำกัดการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงประเทศไทยไว้ในกรอบคิดรัฐชาติ และอะไรจะเกิดขึ้นเมื่อรัฐชาติต้องแปรรูปไปเป็นรัฐแบบอื่น เราพร้อมจะพบกับความเปลี่ยนแปลงระดับนั้นหรือสามารถควบคุมทิศทางการเปลี่ยนแปลงได้แค่ไหน

เสกสรรค์ ประเสริฐกุล มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ปาฐกกถาวิชาการเนื่องในโอกาส 60 ปี คณะรัฐศาสตร์ “โลกไร้พรมแดนในประเทศที่มีพรมแดน: ความขัดแย้งระหว่างระเบียบอำนาจแบบรัฐชาติกับสังคมโลกาภิวัตน์”
เสวนา 60 ปีรัฐศาสตร์ ธรรมศาสตร์: โลกไร้พรมแดนในประเทศที่มีพรมแดน - ประชาไท

รัฐชาติ (nation state) เป็นสิ่งที่เพิ่งเกิดขึ้นในยุค 1900s นี้เอง (ก่อนหน้านั้น รูปแบบของรัฐคือ Empire หรือจักรวรรดิที่มีหลายเชื้อชาติ) พรมแดนตายตัวเป็นสิ่งที่เพิ่งถูกสร้างขึ้น คำถามเรื่องจุดสิ้นสุดของรัฐชาติ จึงเป็นสิ่งที่น่าสนใจ