จุดอ่อนจุดหนึ่งที่ลินิกซ์มักโดนโจมตีอยู่เสมอ นั่นคือ ความสามารถในด้านบันเทิงครับ ผู้ใช้งานคอมพิวเตอร์ตามบ้าน นั้นต่างจากผู้ใช้ในออฟฟิศ เพราะว่าคอมพิวเตอร์ในบ้านทุกวันนี้เปรียบเสมือนเครื่องใช้ไฟฟ้าเพื่อความบันเทิงอย่างหนึ่ง คอมพิวเตอร์ทำงานบันเทิงได้เกือบทุกชนิดตั้งแต่ง่ายๆ อย่าง ดูหนัง ฟังเพลง เล่นเกม ร้องคาราโอเกะ ไปจนถึงตัดต่อวิดีโอ และทำสตูดิโออัดเสียง สำหรับงานง่ายๆ ข้างต้น ผู้ใช้บนระบบปฏิบัติการวินโดว์สามารถทำทุกอย่างได้แทบจะทันที (เพียงลงโปรแกรมเล็กน้อย) ในขณะที่ลินิกซ์มักจะมีปัญหาว่า แค่ทำให้เสียงออกได้ ก็ยากแล้ว

ปัจจุบันลินิกซ์ก้าวหน้าไปมากในการใช้งานบนเดสก์ทอป สำหรับผู้ใช้ตามบ้าน ตัวผมเองเคยมีประสบการณ์เลวร้ายกับการติดตั้งไดรเวอร์การ์ดเสียงมาเหมือนกัน (เพราะลินิกซ์เมื่อ 2-3ปีก่อน แทบจะไม่รู้จักการ์เสียงออนบอร์ดแบบ AC97 ซึ่งเครื่องคอมพิวเตอร์เกือบทุกเครื่องในตอนนี้มีอยู่) แต่เดี๋ยวนี้เค้าพัฒนาแล้วครับ ลินิกซ์ทะเล 5.0 รวมไปถึงลินิกซ์ตัวใหม่ๆ รู้จักการ์ดเสียงออนบอร์ด ลงปุ๊บเล่นเพลงได้ปั๊บ เมื่อปัญหาด้านฮาร์ดแวร์หมดไป ปัญหาที่เหลือคือซอพท์แวร์ครับ ลองมาไล่กันว่าบนวินโดว์ เราใช้โปรแกรมด้านบันเทิงอะไรกันบ้าง และถ้าเป็นลินิกซ์ จะใช้โปรแกรมอะไรแทน

เริ่มจากฟังเพลงก่อน ผมเชื่อว่าเกือบทุกเครื่องจะต้องมีโปรแกรม WinAmp ไว้สำหรับฟังเพลง (ที่เป็น MP3) จะว่าไปไม่ค่อยอยากจะแตะเรื่องลิขสิทธิ์เท่าไร แต่ต้องยอมรับจริงๆ ว่า น้อยคนนักที่จะนำคอมพิวเตอร์มาฟังเพลงในรูปแบบซีดีหรือไฟล์ WAV (ซึ่งตัว WinAmp เองก็สามารถฟังได้) ในลินิกซ์นั้นมี XMMS (ย่อมาจาก X Multi Media System) ที่หน้าตาเหมือน WinAmp เปี๊ยบชนิดเอาสกินมาใช้ด้วยกันได้ เมนูก็เรียงเหมือนกัน ปัญหาด้านความคุ้นเคยในการฟังเพลงก็หมดไปครับ

ซอพท์แวร์ประเภทถัดไปคือ ดูหนัง การดูหนังบนคอมพิวเตอร์นั้นเราแยกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ ดูหนังจากสื่อที่เป็นแผ่นดิสก์ เช่น VCD หรือ DVD กับ ดูหนังจากไฟล์วิดีโอ การดูหนังจากแผ่นนั้น บนวินโดว์ที่เราเห็นกันบ่อยๆ มักจะใช้โปรแกรม PowerDVD เป็นหลัก ส่วนการดูหนังจากไฟล์วิดีโอ ซึ่งมีมากมายหลายประเภทเหลือเกิน ไฟล์บางชนิดก็ต้องใช้โปรแกรมเฉพาะเปิด เช่น ไฟล์ของ QuickTime หรือ Real แต่ทั่วๆ ไปแล้ว Windows Media Player ก็สามารถดูได้ สำหรับบนลินิกซ์ การดูหนังจากแผ่น เท่าที่เห็นหนังสือลินิกซ์หลายๆ เล่มแนะนำกัน มักจะใช้โปรแกรม Xine เพราะว่าหน้าตาและการทำงานคล้ายๆ กับ PowerDVD แต่ถ้าเป็นการดูหนังที่เป็นไฟล์วิดีโอ อาจจะเป็นคลิปวิดีโอ เทรลเลอร์หนัง หรือมิวสิควิดีโอนั้น ลินิกซ์ได้เปรียบวินโดว์ตรงที่มีโปรแกรมดูหนังสุดเก่ง ที่อ่านไฟล์ได้ครอบจักรวาล นั่นคือ MPlayer นั่นเอง

MPlayer เป็นโปรแกรมโอเพ่นซอร์ส มีต้นกำเนิดมาจากประเทศฮังการีครับ หน้าตาของมันก็งั้นๆ ตามแบบโปรแกรมบันเทิงทั่วไป ที่มีปุ่ม Play, Stop, Pause เหมือนๆ กัน สามารถเปลี่ยนสกินได้ถ้าเบื่อหน้าตาเดิมๆ แต่จุดที่ทำให้ MPLayer เด่นมาก คือ มันสามารถอ่านไฟล์วิดีโอ และออดิโอได้หลายชนิดมาก ไล่ตั้งแต่ไฟล์วิดีโอก่อนเลย เริ่มจากแผ่น VCD กับ DVD ดูได้ไม่มีปัญหา ไฟล์หนังมาตรฐานอย่าง MPEG1 (ใช้กับ VCD), MPEG2 (ใช้กับ DVD), ไฟล์ .ASF เท่าที่ลองเปิดไฟล์มิวสิควิดีโอดู ก็ลื่นดีครับ ไฟล์ .WMV (Windows Media Video) สามารถเล่นได้ ที่ประทับใจมากคือสามารถเล่นไฟล์ .MOV ของ QuickTime ได้ด้วย (วินโดว์ต้องหา QuickTime มาลงเองนะเนี่ย) เพราะเทรลเลอร์หนังส่วนมากมักจะมาในรูปไฟล์ QuickTime สำหรับไฟล์ฟอร์แมตใหม่ๆ อย่าง DivX (เป็นการเข้ารหัสไฟล์ที่แปลงมาจาก DVD) ที่มักจะมีให้โหลดจากโปรแกรมแชร์ไฟล์อย่าง Kazaa หรือ iMesh ก็เล่นได้เช่นกัน เสียดายที่เครื่องที่ทดสอบไม่ได้ต่อกับอินเทอร์เนต เลยไม่ได้ลองเล่นไฟล์ Real ที่ใช้กับ RealOne ครับ

ในกรณีที่เล่นไฟล์ AUDIO นั้น ปกติเราไม่ค่อยใช้ MPlayer เล่นกันเท่าไร เพราะการ Playlist ยังไม่ค่อยสะดวกนัก แต่ MPLayer ก็มีความสามารถในการเล่นไฟล์เพลง MP3 และ OGG Vorbit ได้ ในเว็บไซท์ของโปรแกรมระบุว่าสามารถเล่น WMA (Windows Media Audio ไฟล์ที่แปลงมาจากซีดี โดยใช้ Windows Media) ได้ด้วย แต่เท่าที่ลองดูยังเล่นไม่ได้ครับ สามารถเปิดไฟล์ได้แต่เสียงไม่ออก โปรแกรมความสามารถเยอะขนาดนี้ คิดว่าหลายๆ คนคงสนใจจะลองใช้กันแล้ว ในลินิกซ์ทะเล 5.0 นั้นมีมาให้เรียบร้อยแล้ว โดยอยู่ในเมนู “โปรแกรมมัลติมีเดีย” เลือก “เพิ่มเติม” และ MPlayer ครับ สำหรับผู้ใช้ลินิกซ์เรดแฮท 9.0 นั้นต้องไปดาวน์โหลดเอาเอง เพราะไม่มีมาให้ด้วย เว็บไซท์ของ MPlayer นั้นอยู่ที่ www.mplayerhq.hu ครับผม