Marketing

ผมคิดว่าสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ Lady Gaga ดังมาก มาจากการขยันเป็นข่าวบ่อยๆ ให้เกิดการพูดถึงมากๆ (ภาษานักการตลาดเค้าเรียก buzz แต่ผมเลี่ยนกับคำนี้แล้ว ขอใช้คำภาษาไทยแทนละกัน) คนที่ไม่รู้จัก Lady Gaga พอเห็นข่าวบ่อยๆ ก็คงจะสงสัยและสนใจติดตามมากขึ้น

กลับมาที่วงการไอที การตลาดของ Android มาคล้ายๆ กันคือปูพรมถล่ม เป็นข่าวแทบทุกวัน เว็บไซต์รีวิวมือถือเมืองนอกยังแซวๆ กันว่าเราสรุปปิดรีวิวว่า "มือถือตัวนี้เป็น Android ที่สุดในตลาด" แบบเดียวกันทุกเดือน

อันนี้ผมไม่แน่ใจว่ากูเกิลตั้งใจหรือเปล่า แต่คาดว่าคงตั้งใจเพียงบางส่วน แต่ที่เหลือมันเป็นไปตามธรรมชาติของตลาดเอง ดังนั้นไม่น่าแปลกอะไรที่ Android ร้อนแรงมากในหน้าสื่อ เพราะพี่ท่านเล่นเป็นข่าวทุกอาทิตย์

ยุทธศาสตร์เอาจำนวนเข้าอัดแบบนี้ ค่ายที่ออกมือถือปีละไม่กี่รุ่นอย่าง Palm/Nokia/RIM คงสู้ไม่ได้เลย (iPhone ใช้ทักษะพิเศษเฉพาะตัวเอาตัวรอดจากการโดนถล่มด้วย PR ไปได้ ส่วน Windows Phone ที่มาแนวเดียวกับ Android ยังต้องรอดูว่าที่ว่างในตลาดยังมีหรือเปล่า)

พอคิดประเด็นนี้ได้ เลยลองมานั่งไล่ Android device ที่ดังๆ ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมากันหน่อย (เอาข้อมูลวันจำหน่ายจาก Wikipedia)

เท้าความก่อนนะครับ วันที่ 27-28 สิงหาคม มีงานเปิดตัวคอนโดชื่อ WYNE ของบริษัทแสนสิริ ซึ่งได้รับการยกย่อง (จากไหนไม่รู้) ว่าเป็นบริษัทอสังหาริมทรัพย์ที่ทำการตลาดผ่าน social media (ตามสมัยนิยม) ได้เก่งที่สุด

เก่งแค่ไหนอันนี้ผมไม่ทราบจริงๆ คือไม่ใช่ฟิลด์และไม่ใช่ความสนใจส่วนตัว แต่เท่าที่พอรู้ การตลาดสมัยนี้เค้าเน้นเรื่อง "viral" ไม่ทำไม่ได้

สำหรับกรณีของ Wyne ก็คิดเกมง่ายๆ คือให้คนที่ไปงานเปิดตัว Wyne (ผมก็ได้รับเชิญนะแต่ไม่ได้ไป ไม่รู้จะไปทำไมอะ) ทวีตข้อความที่มีแท็ก #wyne แล้วจบงานจะมีผู้โชคดีหนึ่งคนได้ iPad ไปครอบครอง

ผลตอบรับมีทั้งบวกและลบครับ ทีนี้ผมคงมิกล้าวิจารณ์ว่าสุดท้ายแล้วมันดีหรือไม่ดี (กูรูทางการตลาดบางท่านบอกไว้ว่า มีคนพูดถึงเยอะๆ ยิ่งดี ไม่ว่าในทางดีหรือแย่) ดังนั้นขอบรรยายด้วยภาพที่แคปหน้าจอมา ให้คนอ่านเป็นคนตัดสินเองว่าแคมเปญนี้ สร้างผลบวกหรือผลลบกับแบรนด์แสนสิริจะดีกว่านะครับ

บางคนที่เคยคุยกับผม อาจจะเคยได้ยินผมพูดถึงทีม PR/Marketing ของ Mozilla ว่าสามารถสร้างแบรนด์ Firefox ขึ้นมาด้วย hype/buzz ได้เก่งมาก (SpreadFirefox กับแคมเปญดาวน์โหลดลงกินเนสบุ๊ก ไม่ใช่เรื่องบังเอิญหรือปรากฎการณ์ธรรมชาตินะครับ) แต่ผมก็ไม่ค่อยได้ขยายความมากนักว่ามีอะไรบ้าง

ตอนนี้มีโอกาสสาธิตให้ดูแล้ว เพราะว่ารอบการออก Firefox กำลังจะวนมาอีกครั้งใน Firefox 3.5 ลองอ่านลิงก์ทั้งสองอันข้างล่างนี้แบบคร่าวๆ จะได้เห็นว่าเค้าทำอะไรกันบ้าง

• Join the Firefox 3.5 Launch Team!
• Jumpstarting the Firefox 3.5 launch team!

พวกนี้เป็นตัวอย่างที่ดีของการตลาด-ประชาสัมพันธ์ แบบที่ใช้การเซ็ตอัพส่วนหนึ่ง (เตรียม "ของ" ไว้ให้) และการกระจายข่าวสารด้วยคุณสมบัติของอินเทอร์เน็ตอีกส่วนหนึ่ง (เช่น social media หรือ internet meme ต่างๆ) ซึ่งมันต้องใช้ทักษะความชำนาญของทั้งสองด้านร่วมกัน

อ่านบล็อกของ Mark Boulton ซึ่งเป็นคนที่ได้รับงานออกแบบ drupal.org ใหม่ เขาพูดถึงการออกแบบ wordmark (ข้อความแสดงชื่อแบรนด์ แบบไม่ต้องมีโลโก้หรือมาสค็อต ลองนึกถึง NIKE แบบไม่มีเครื่องหมายถูก ประมาณนั้น) สำหรับ Drupal

Mark Boulton พูดถึงความสำคัญของ wordmark ในแง่เอกลักษณ์ของแบรนด์ นอกจากเห็นแล้วจะแยกแยะได้ว่าเป็นแบรนด์อะไร ยังต้องเห็นชัดไม่ว่าจะแสดงบนไหน (นามบัตรหรือผนังตึก) อีกด้วย

ผมเคยสนใจและตามอ่านบทความด้านการสร้างแบรนด์มาบ้าง แต่ยังไม่ถึงขั้นทำเองได้ มันยากมาก ผลลัพธ์สุดท้ายออกมาดูเหมือนไม่มีอะไร แต่กว่าจะคิดออกมาได้ (แถมออกมาเจ๋ง) นั้นยากที่สุด สุดที่ยาก มาอ่านวิธีทำงานของมืออาชีพแบบนี้ก็เข้าท่าดีเหมือนกัน

Disclaimer: ด้วยความเคารพ ผมไม่รู้จักบริษัท Hitcha มาก่อน และไม่มีเจตนาจะทำลายชื่อเสียงแต่อย่างใด เขียนไปตามที่เห็น

เรื่องมีอยู่ว่าไปเห็นข่าวฝากชิ้นนี้ใน Blognone เข้า ถ้าดูจากหน้าแรกในบล็อค Press Release จะเห็นเฉพาะหัวข้อข่าวดังนี้

Hitcha & SIPA - ครั้งแรก!!กับการอบรม Java Technology ขั้นสูงประสบการณ์ที่ชาว IT ไม่ควรพลาด!!

รูปแบบการเขียนแบบนี้ ไม่ใช่คนในสายเทคนิคเขียนอย่างแน่นอน คงเป็นผลงานของฝ่ายประชาสัมพันธ์หรือไม่ก็การตลาด

คำถามคือคนสายเทคนิคซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายของข่าวชิ้นนี้ จะให้ความสนใจกับพาดหัวแบบนี้หรือเปล่า?