History

1911

1911 หรือชื่อไทย "ใหญ่ผ่าใหญ่" (เกี่ยวอะไรกันเนี่ย) เป็นหนังเรื่องที่ 100 ของเฉินหลง เล่าเรื่องการปฏิวัติซินไฮ่ของจีนในปี 1911 ซึ่งทำลายระบบจักรพรรดิที่สืบทอดกันมานาน 2000 ปีลงได้

1911 Poster

หนังเดินเรื่องด้วยระบบพระเอกคู่ โดยกล่าวถึง 2 แกนนำของสมาคมปฏิวัติ "ถงเหมิงฮุ่ย" (Tongmenghui) คือ ซุนยัตเซ็น (แสดงโดย Winston Chao) ผู้นำของถงเหมิงฮุ่ย และ นายพลหวงซิง (Huang Xing แสดงโดยเฉินหลง) เบอร์สองขององค์กร ใช้วิธีเล่าเรื่องแบบตัดสลับเหตุการณ์ระหว่างกัน คือ ซุนยัตเซ็นเดินสายหาเงินจากคนจีนในต่างประเทศเพื่อมาทำการปฏิวัติ ล้มราชวงศ์ชิง ส่วนหวงซิงก็ก่อการลุกฮือตามเมืองต่างๆ ทั่วประเทศจีน

History of China: Late Qing to People's Republic

ช่วงนี้กำลังสนใจเรื่องประวัติศาสตร์จีนช่วงปลายราชวงศ์ชิง จนมาถึงการสร้างชาติในระบบสาธารณรัฐ และจบด้วยชัยชนะของพรรคคอมมิวนิสต์จีน

หนังสือที่ผมอ่านอยู่คือ "ดาวแดงเหนือแผ่นดินจีน" หรือ Red Star Over China ของ Edgar Snow นักข่าวฝรั่งคนแรกที่มีโอกาสได้สัมภาษณ์เหมา เจ๋อ ตุง ขณะกำลังหลบซ่อนตัวอยู่ในป่า

ทีนี้ เหตุการณ์ปฏิวัติและสร้างชาติจีนยุคใหม่นั้นซับซ้อนมาก คือเอาแค่ระยะเวลาแบบ official ก็ยาวนานเกือบ 40 ปีแล้ว (นับจากปฏิวัติซินไห่ปี 1911 ถึงการประกาศตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนในปี 1949) ยังไม่รวมเหตุการณ์ก่อนหน้าและหลังจากนั้น

ส่วนตัวละครและฝักฝ่ายที่เกี่ยวข้องก็มีมากมาย ตั้งแต่ฝ่ายราชวงศ์ชิง ฝ่ายขุนศึกของราชวงศ์ ฝ่ายขุนศึกหัวเมือง ฝ่ายปฏิวัติ ฝ่ายคอมมิวนิสต์ ฝ่ายจีนคณะชาติ ญี่ปุ่น สหรัฐ รัสเซีย ฯลฯ เยอะแยะไปหมด

ดังนั้นเพื่อให้เข้าใจเรื่องราว บริบท สถานการณ์ในแต่ละช่วง ก็ต้องเข้าใจประวัติศาสตร์จีนในยุคนั้นๆ ด้วย หลายวันที่ผ่านมาจึงใช้เวลาทำความเข้าใจเรื่องนี้อยู่นานพอสมควร

Keyword: 

Pali and Sanskrit

สมัยเด็กๆ ผม (และน่าจะคนอื่นๆ ด้วย) ก็รับทราบจากแบบเรียนว่าภาษาบาลีและสันสกฤตเป็นภาษาที่ใช้ในสมัยของพระพุทธเจ้า โดยศาสนาพุทธใช้ภาษาบาลีที่เข้าถึงมวลชนมากกว่า และภาษาสันสกฤตมีตัวอักษรมากกว่าภาษาบาลี เช่น ฤ ฤา อะไรแบบนี้ (ต้องท่องไปสอบ)

พอโตขึ้นมาไม่ได้ประกอบอาชีพด้านภาษา และไม่ได้หาเรื่องไปค้นต่อ ความรู้เรื่องนี้ของผมหยุดอยู่แค่นั้น

พอมาอ่านหนังสือ ภารตวิทยา พบว่าผู้เขียน กรุณา-เรืองอุไร กุศลาสัย อธิบายเรื่องนี้ไว้ละเอียด น่าสนใจมาก

Nationalism, Reinterpreted

ภารตวิทยา

หนังสือที่อ่านอยู่ตอนนี้คือ "ภารตวิทยา" ของกรุณา-เรืองอุไร กุศลาสัย ซึ่งอธิบายพื้นฐานของ "วัฒนธรรมอินเดีย" หลายเรื่องอย่างละเอียด

ประเด็นที่น่าสนใจมีก็มาก แต่ประเด็นที่ผมติดใจ (แต่ผู้เขียนไม่ได้เน้นไว้สักเท่าไร) คือกระบวนการนิยามความเป็นชาติ (defining the nation) ของอินเดียยุคอาณานิคม

ต้องย้อนความก่อนว่า "อินเดีย" เป็นชาติที่มีรากมาจากศาสนาพราหมณ์และพุทธ (ซึ่งถือเป็นสกูลใกล้เคียงกัน) แต่ภายหลังถูกปกครองโดยมุสลิมมายาวนาน และตามด้วยการปกครองของอังกฤษอีกเป็นร้อยปี ก่อนจะมีขบวนการฟื้นฟูความเป็น "อินเดีย" ในยุคสมัยของ Indian National Congress

เล่าเรื่องผู้นำ

เล่าเรื่องผู้นำ

ไม่ได้รีวิวหนังสือมานาน (เพราะไม่ค่อยได้อ่าน) วันนี้ขอแนะนำ "เล่าเรื่องผู้นำ" หนังสือเล่มสองในชุด "เนติบริกร" ของคุณวิษณุ เครืองาม อดีตเลขาธิการ ครม. และรองนายกสมัยทักษิณ

หนังสือเล่มนี้คุณวิษณุเล่าความทรงจำในการทำงานกับนายก 7 คน ตั้งแต่ชาติชายยันทักษิณ ว่ามีความประทับใจอย่างไร และเล่าเหตุการณ์สำคัญๆ ในอดีตจากสายตาของ "คนใน"

ช่วงที่มันที่สุดในเล่มคงเป็นตอนชาติชาย-สุจินดา-อานันท์ ที่บ้านเมืองค่อนข้างวุ่นวาย ผมคิดว่าเป็นประวัติศาสตร์การเมืองไทยยุคใหม่ที่มีประโยชน์มากอีกเล่มหนึ่ง

ส่วนช่วงชวน-บรรหาร-ชวลิตนี่เฉยๆ อาจเป็นเพราะประเด็นสำคัญคือเรื่องเศรษฐกิจ ที่ไม่ใช่สายหลักของวิษณุเท่าไรนัก

Pages

Subscribe to RSS - History