มื่อเอ่ยถึงเว็บบราวเซอร์ ส่วนมากคงนึกไปถึง Internet Explorer ของไมโครซอพท์ บางคนอาจจะใช้ Opera แต่ว่าถ้าเป็นเว็บบราวเซอร์แบบโอเพ่นซอร์สแล้ว ยังไงก็ต้องเป็น Mozilla แน่นอน
Mozilla มีประวัติความเป็นมายาวนานพอสมควร จริงๆ แล้ว Mozilla เป็นอีกสายพันธุ์หนึ่งของ Netscape ครับ ถ้าใครใช้อินเทอร์เน็ตมานานหน่อยตั้งแต่สมัยมีเว็บยุคแรกๆ คงจะจำชื่อ Netscape ได้นะครับ Netscape เป็นชื่อของเว็บบราวเซอร์ตัวแรกๆ ของโลก เป็นชื่อของบริษัทที่เป็นภัยคุกคามร้ายแรงที่สุดที่ไมโครซอพท์เคยเจอมา
ประวัติคร่าวๆ ของ Netscape คือ นายจิม คลาร์ค อดีตผู้ก่อตั้งบริษัท Silicon Graphic และนายมาร์ค แอนเดรสเซ่น ผู้คิดค้นเว็บบราวเซอร์ตัวแรกของโลกคือ โมเสค (Mosaic) ได้รวมตัวกันตั้งบริษัท Netscape ออกเว็บบราวเซอร์ที่ดีกว่า Mosaic คือ Netscape Navigator สมัยประมาณปี 1994
ตอนนั้น แทบทุกคนในโลกที่ใช้งานเว็บ ก็ต้องใช้ Netscape Navigator ส่งผลให้ไมโครซอพท์ต้องเต้นพอสมควร เพราะว่าเริ่มต้นเกี่ยวกับอินเทอร์เน็ตช้าไป เลยทุ่มสุดตัวสร้าง Internet Explorer ขึ้นมาแข่ง และใช้กลยุทธยัดเยียด IE ไปกับวินโดว์ 95 ในตอนนั้น เพื่อตัดโอกาสของ Netscape เพราะว่า Netscape Navigator นั้นฟรีถ้าใช้เอง แต่ถ้าใช้ในบริษัทต้องซื้อ ทำให้เป็นคดีความกันใหญ่โต เพราะ Netscape ฟ้องไมโครซอพท์ในคดีผูกขาด ซึ่งตอนนี้คดีก็ยังไม่จบนะครับ แต่ว่า Netscape จบไปแล้ว พอโดนไมโครซอพท์ตีหนักๆ เข้า บริษัทเล็กๆ อย่าง Netscape ก็อยู่ไม่ไหว บริษัท America OnLine ซึ่งเป็นผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตที่ใหญ่ที่สุดของอเมริกา ก็เข้ามาซื้อบริษัท Netscape ไป
แต่ Netscape Navigator ยังไม่ตายครับ ช่วงปี 1997-1998 เมื่อ Netscape รู้ตัวว่าสู้ไม่ได้แน่ เลยตัดสินใจเปิดซอร์สโค้ดของ Navigator ไปเลย Netscape ตั้ง Mozilla.org ขึ้นมาเป็นทีมพัฒนาเว็บบราวเซอร์ตัวใหม่ชื่อ Mozilla คำว่า Mozilla นั้นเป็นชื่อเล่นของ Netscape Navigator ที่เรียกกันภายใน ตัว M หมายถึง Mosaic ซึ่งเป็นเว็บบราวเซอร์ตัวแรกที่ทีมงานเคยสร้าง ส่วน ozilla ก็มาจาก Godzilla สัตว์ประหลาดญี่ปุ่นที่เรารู้จักกันดี รวมกันกลายเป็น Mozilla นั่นเอง (แต่ถ้าหมายถึงทีมพัฒนา Mozilla ต้องมี .org ตามเสมอ)
ทีมงาน Mozilla.org และนักพัฒนาอิสระจากทั่วโลก ก็ได้ร่วมกันสร้าง Mozilla ขึ้นมาใหม่ ให้มีความสามารถมากกว่าเดิม ใช้เวลาหลายปี ตอนนี้ออกมาถึงรุ่น 1.4 แล้วครับ Netscape เอง (ที่ตอนนี้เป็นของ AOL ไปแล้ว) ก็ได้นำเอาซอร์สโค้ดของ Mozilla มาพัฒนาต่อบางส่วน จนกลายมาเป็น Netscape 6 และ Netscape 7 ในทุกวันนี้
ในโลกของโอเพ่นซอร์สนั้น การที่ลินิกซ์แทบทุกเจ้าในโลก เลือก Mozilla เป็นโปรแกรมเว็บบราวเซอร์หลักของลินิกซ์ยี่ห้อตัวเอง น่าจะพิสูจน์ความสามารถของ Mozilla ได้ดี (เท่าที่ทราบ มีแค่ Lindows เท่านั้น ที่เซ็นสัญญาใช้ Netscape 7) Mozilla มีความสามารถเจ๋งๆ หลายอย่าง นอกจากจะเป็นเว็บบราวเซอร์แล้ว ยังสามารถอ่านอีเมล์ เขียนเว็บเพจง่ายๆ แถมคุยกับเพื่อนใน IRC ได้อีกด้วย แต่ถ้าพูดถึงส่วนหลัก คือ บราวเซอร์ ความสามารถของ Mozilla ที่เด่นๆ มีดังนี้ครับ




นอกจากตัว Mozilla ที่พัฒนาโดย Mozilla.org เองแล้ว ก็มีกลุ่มพัฒนาอิสระอีกมาก ที่นำเอา Mozilla ไปพัฒนาต่อเป็นเว็บบราวเซอร์เฉพาะตัว เช่น Galeon เป็นเว็บบราวเซอร์ของ Gnome, Cameno บน MacOSX, Nokia เอา Mozilla ไปใช้ในเครื่องเล่นอินเทอร์เน็ตบนทีวี ถ้าใช้ลินิกซ์ รับประกันว่ายังไงก็ต้องใช้ Mozilla แถมไม่ต้องกลัวว่าจะใช้ไม่เป็นเพราะว่าหน้าตาเหมือน Netscape เป๊ะๆ รวมไปถึงปุ่มลัดบนคีย์บอร์ดด้วย
ส่วนใครใช้ระบบปฏิบัติการอื่นๆ อย่าง วินโดว์, แมค และยูนิกซ์ตัวอื่นๆ แล้วสนใจสามารถไปดาวน์โหลด Mozilla ได้ฟรี จาก www.mozilla.org ครับ นอกจากนี้ยังไปดาวน์โหลดโปรแกรมเสริมของ Mozilla ได้จาก www.mozdev.org ด้วย