โปรแกรมกราฟฟิคบนลินิกซ์นั้นมักจะเป็นคำถามยอดนิยมอยู่เสมอ ผู้ใช้ที่ต้องใช้งานกราฟฟิคหนักๆ อยากจะรู้ว่า ถ้าต้องย้ายมาทำงานบนลินิกซ์แล้ว มี Photoshop ให้ใช้หรือไม่ อันนี้ชาวโอเพ่นซอร์สก็มักจะตอบแบบไม่ต้องคิดเลยครับ ว่ามีโปรแกรม The GIMP ที่ทำงานได้ในระดับเดียวกันให้ใช้ เมื่อ Photoshop มีตัวตายตัวแทนไปแล้ว คำถามถัดๆ มาก็มักจะเป็นมี Illustrator ให้ใช้มั้ย หรือมี Dream Weaver หรือเปล่า ถ้าเป็นโปรแกรมตระกูลวาดเส้นแบบเดียวกับ Adobe Illustrator หรือ Corel Draw! นั้น บนลินิกซ์นั้นมี Sodipodi เป็นโปรแกรมวาดเส้นแบบเวคเตอร์ (เจ้า Sodipodi นี่ติดไว้ก่อนนะครับ จะเขียนถึงคราวหลัง)
ถ้าเป็นโปรแกรมออกแบบเว็บเพจแบบ Dream Weaver ผมก็ยังไม่เคยเห็นที่มีความสามารถขนาดนั้นเหมือนกัน แต่ถ้าใครสร้างเว็บแล้วชอบเขียนโค้ด HTML โดยตรงมากกว่า (แบบผม) วันนี้มีโปรแกรม Quanta Plus มาแนะนำครับ
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจกันก่อนว่า โปรแกรมสร้างและออกแบบเว็บเพจแบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ แบบแรกเรียกว่า HTML Editor คือเราต้องเขียนโค้ด HTML เองโดยตรง โดยโปรแกรมจะคอยอำนวยความสะดวกให้ เช่น ตรวจว่าแทก HTML ที่ใส่ไปนั้นถูกต้องรึเปล่า อีกแบบหนึ่งเรียกว่า WYSIWYG (What You See Is What You Get) คือ โปรแกรมที่เราเหมือนกับวาดตัวเว็บเพจขึ้นมา ลากตารางมาใส่ ลากรูปมาแปะ โปรแกรมออกแบบเว็บดังๆ เช่น Macromedia Dream Weaver, Frontpage, NetObject Fusion ก็อยู่ในหมวดนี้ครับ
ส่วน Quanta Plus นั้นเป็น HTML Editor ถ้าใครเคยใช้โปรแกรม Home Site ซึ่งเป็น HTML Editor ชื่อดังบนวินโดว์ จะพบว่าหน้าตาเหมือนกันเปี๊ยบเลย ใช้งานได้ไม่ยาก (Home Site เดิมเป็นของบริษัท Allaire ปัจจุบันโดน Macromedia ซื้อไปแล้ว)
เมื่อเปิด Quanta Plus ขึ้นมา หน้าต่างจะถูกแบ่งเป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ ส่วนแรกคือ ทูลบาร์หลัก มีปุ่มที่ใช้งานโปรแกรมทั่วๆ ไปเช่น New, Save ส่วนถัดมาคือส่วนเอกสาร HTML ที่เราจะสร้างขึ้น ในกรอบเอกสารนี้จะมีทูลบาร์รอง (ดูภาพประกอบ) ซึ่งประกอบด้วยปุ่มที่เกี่ยวกับแทก HTML แยกกันตามประเภทของแทก (คล้ายกับทูลบาร์ของ Delphi) ส่วนแถบทางด้านซ้ายมือนั้นเรียกว่า Tree ครับ อันนี้ถือเป็นฟีเจอร์ของ Quanta Plus ได้เลย
Tree นี้แบ่งย่อยเป็นอีก 5 ชนิด อย่างแรกคือบอกโครงสร้างไฟล์และไดเรคทอรีเหมือนกับ Windows Explorer ยังไงยังงั้น อย่างที่สองคือ Project เอาไว้รวบรวมไฟล์ของเว็บไซท์เราให้เป็นหมวดหมู่ อย่างที่สามคือ Template หรือเอกสารต้นแบบ เราสามารถสร้างขึ้นมาและเก็บไว้ในนี้ได้ อันที่สี่อาจจะแปลกนิดหน่อยครับ มันเรียกว่า Structure Viewer หรือ DOM Viewer ถ้าใครเคยพัฒนางานเกี่ยวกับ XML นั้นอาจจะคุ้นกับคำว่า DOM (Document Object Model) มาบ้าง ภาษาตระกูล Markup อย่าง HTML หรือ XML นั้นใช้แทกเป็นหลัก และจะมีแทกย่อยๆ ซ้อนกันเป็นชั้นๆ ลงไปเรื่อยๆ เช่น ใน HTML แทก นั้นเป็นแทกลูกของแทก แต่ถ้าเอกสารยาวและซับซ้อนมาก การที่แสดงโค้ดขึ้นมาเพียงหน้าเดียวที่มองเห็นบนหน้าจอนั้น อาจมองไม่เห็นภาพรวมของเอกสาร แถบ Structure View เลยมีไว้ให้เรามองโครงสร้างของแทกต่างๆ ที่เรียงซ้อนกันอยู่ได้ง่ายขึ้นครับ
Tree แบบสุดท้ายนั้นคือ Help ครับ ที่ไม่ธรรมดาคือ Help นี้ไม่เพียงสอนการใช้งานโปรแกรมเท่านั้น แต่ยังได้ให้คู่มืออ้างอิง (Reference)ของภาษาที่ใช้บ่อยๆ มาถึง 4 ภาษา คือ HTML, PHP, Java Script และ CSS จากประสบการณ์ในการพัฒนาเว็บเพจของผมเองนั้นพบว่า ต้องหา Reference มาอยู่ใกล้มือเสมอ เพราะบางครั้งเราก็ไม่แน่ใจว่าโค้ดพวกนี้เขียนอย่างไร ดังนั้นการที่ Quanta Plus มี Reference มาให้ในตัวและยังใช้งานได้สะดวก ถือเป็นฟีเจอร์ที่ผมชอบมากใน Quanta Plus เลยทีเดียว
Quanta Plus นั้นมีฟีเจอร์มาตรฐานครบครัน เช่น การคาดเดาแทกที่เราพิมพ์ลงไป ถ้าเราพิมพ์ <b โปรแกรมจะขึ้นเมนูมาให้เลือกว่าต้องการพิมพ์แทกอะไร เช่น <b> หรือ <body> แถมยังเติมแทกปิดให้อัตโนมัติอีกด้วย เช่น <u> จะเติม </u> ให้ทันที ตัว Editor ของ Quanta Plus นี้ใช้ตัวเดียวกับ Text Editor ของ KDE ครับ เลยทำให้มันสามารถแสดงสีแทกของภาษาต่างๆ ได้เยอะมาก ตั้งแต่ภาษาโปรแกรมมิ่งพวก C, C++, Java ภาษาสคริปต์อย่าง JavaScript, Perl จนไปถึงภาษาที่ใช้ออกแบบเลเวลในเกม Unreal ส่วนข้อเสียก็มีบ้างตามสมควร เช่น หน้าตาในหน้าต่าง Option นั้นยังรกไปหน่อย และ Template ที่ควรจะมีมาให้บ้างนั้นแทบไม่มีเลย
การลงโปรแกรม Quanta Plus ถ้าใช้ลินิกซ์ทะเล 5.0 หรือ RedHat 9 นั้นก็ลงได้สะดวกมาก เลือกไปที่เมนู ปรับแต่งระบบ และ Packages ตัว Quanta Plus จะอยู่ในหมวด Graphical Internet ครับ ติ๊กถูกที่เครื่องหมายหน้าชื่อ Quanta แล้วกดปุ่ม Update ตัวจัดการโปรแกรมจะเรียกหาแผ่นซีดีที่ต้องการ แค่นี้ก็เรียบร้อยแล้ว เมื่อติดตั้งเสร็จ โปรแกรมจะอยู่ในเมนู การพัฒนาโปรแกรม และเมนูย่อย เพิ่มเติมครับ เว็บไซท์ของ Quanta Plus นั้นอยู่ที่ http://quanta.sourceforge.net