ท่องทะเลสู่อ่าวไทย ไปสมิหลากับ LinuxTLE 5.5

ลินิกซ์ทะเล 5.0 ออกมาสร้างความตื่นตัวให้กับผู้ใช้ลินิกซ์ชาวไทยไปเมื่อปี 2545 แล้วเงียบหายไปซักพัก จนมามีข่าวช่วงปลายปีที่แล้ว ว่าทางทีมงานกำลังพัฒนาลินิกซ์ทะเล 5.5 ที่อิงมาจาก Fedora Core 1 (ทะเล 5.0 พัฒนาจาก Red Hat Linux 8.0) โดยมีรหัสในการพัฒนาว่า aowthai (อ่าวไทย) และเมื่อปลายเดือนมกราคมนี้เอง ลินิกซ์ทะเล 5.5 ตัวจริงก็ออกมาให้ยลโฉมกัน ในชื่อรหัสว่า Samila (สมิหลา) จะว่าไปแล้ว รหัสในการพัฒนาลินิกซ์ทะเลตั้งแต่รุ่นแรกๆ นี่เกี่ยวกับทะเลสมชื่อเลยนะครับ ผมจำได้ว่ามี Similan (สิมิลัน), Tarutao (ตะรุเตา) และลินิกซ์ทะเล 5.0 นั้นใช้รหัสว่า andaman (อันดามัน)



การดาวน์โหลดและติดตั้ง



เราสามารถดาวน์โหลดลินิกซ์ทะเลมาใช้งานได้จากเว็บไซท์ http://www.opentle.org โดยดาวน์โหลดมาเป็นไฟล์อิมเมจ .iso และนำมาเขียนลงแผ่นซีดี ซึ่งใช้ซีดีสามแผ่นเช่นเดียวกับรุ่นก่อนๆ แต่ถ้าใครที่ยังใช้อินเทอร์เน็ตผ่านโมเด็ม การดาวน์โหลดซีดีสามแผ่นคงไมใช่อะไรที่สนุกนัก ทีมงานผู้พัฒนาจึงเพิ่มวิธีการดาวน์โหลดแบบ BitTorrent ซึ่งเป็นวิธีการดาวน์โหลดแบบ Peer-To-Peer ที่กำลังนิยมกัน โดยเราจะโหลดไฟล์ต่อจากคนอื่นๆ ที่โหลดไฟล์เดียวกันอยู่ ทำให้ลดภาระของเซิร์ฟเวอร์ และถ้ายิ่งมีคนร่วมดาวน์โหลดไฟล์เดียวกันนี้มากเท่าไร ก็จะยิ่งดาวน์โหลดได้เร็วขึ้น วิธีการดาวน์โหลดแบบ BitTorrent นี้ต้องมีโปรแกรมช่วยเล็กน้อย สามารถหาอ่านได้จากหน้าดาวน์โหลดของลินิกซ์ทะเลครับ



ส่วนวิธีการติดตั้งนั้นแทบไม่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเลย ให้เราบูตจากแผ่นซีดีแผ่นที่ 1 ตามปกติ แล้วกด Enter 1 ครั้งเพื่อติดตั้งในโหมดกราฟฟิค ตอบคำถามไปเรื่อยๆ เหมือนเดิม แล้วรอซักครึ่งชั่วโมงถึงชั่วโมงกว่าๆ ขึ้นอยู่กับจำนวนแพกเกจที่เลือก เสร็จแล้วเมื่อระบบทำการรีบูตครั้งแรก จะมีให้ปรับแต่งค่าเบื้องต้น เช่น เปิดปุ่ม Num Lock หรือ ใช้ฟอนต์ของวินโดว์ สิ่งที่เปลี่ยนแปลงไป คือ หน้าจอบูตจากเดิมที่เป็นตัวหนังสือสีขาวบนพื้นดำขึ้นมาเต็มไปหมด จะเปลี่ยนมาเป็นแบบกราฟฟิค ที่บอกว่าตอนนี้กำลังเริ่มการทำงานส่วนไหนอยู่ เหมือนกับที่ Fedora Core ใช้ เมื่อบูตเสร็จ เราจะพบกับหน้าจอล็อกอิน ให้ใส่ชื่อและรหัสผ่าน แล้วลินิกซ์ทะเล 5.5 ก็จะพร้อมให้เราใช้งาน



มีอะไรใหม่?



ลินิกซ์ทะเลนั้นเลือกใช้ GNOME เป็นระบบเดสก์ทอปหลัก ถ้าไม่เลือกอะไรเป็นพิเศษ พอล็อกอินเสร็จ เราจะเข้ามายัง GNOME (ส่วนใครที่ชอบ KDE ก็มี KDE ให้เลือก และเวอร์ชันนี้ยังมีระบบเดสก์ทอปแบบที่สาม XFCEที่เล็กและทำงานได้เร็วกว่า ซึ่งต้องเลือกลงเป็นพิเศษในช่วงติดตั้ง) หน้าตาของระบบโดยรวมยังเหมือนเดิมครับ ผมสอบถามจากทีมงานได้ความว่า ไม่ต้องการผู้ใช้ให้สับสนถ้าหากหน้าตาเปลี่ยนไปทุกครั้งเมื่อเปลี่ยนเวอร์ชัน หน้าจอล็อกอินนั้นมีภาพพื้นหลังเป็นทะเลหมอกสวยงาม ส่วนเดสก์ทอปนั้นเป็นรูปชายหาดคล้ายกับของเดิม ส่วนโปรแกรมและความสามารถใหม่ๆ ที่เพิ่มเข้ามา ก็มีดังนี้ครับ

• สามารถเอาแผ่นซีดีออกได้ทันที โดยไม่ต้อง unmount โดยต้องใช้ GNOME และอาจจะทำไม่ได้ในบางเครื่อง
• มีโปรแกรมเขียนซีดี K3B ที่มีความสามารถค่อนข้างดี
• มีโปรแกรมดิคชันนารีภาษาอังกฤษ-ไทย คือ Lexitron และโปรแกรม OCR (แปลงภาพที่แสกน เป็นตัวหนังสือ) คือ อ่านไทย ทั้งคู่เป็นผลงานการวิจัยของเนคเทค
• ออฟฟิศทะเลตัวใหม่ เวอร์ชัน 1.1.0
• แก้ปัญหาตัวหนังสือเบลอ ในทะเล 5.0 โดยมีฟอนต์ตัวใหม่ ชื่อว่า Loma (โลมา) ที่เน้นความคมชัดกว่าเดิม

การใช้งาน



การใช้งานโดยรวมก็ค่อนข้างราบรื่นดีครับ ต้นฉบับนี้ก็เขียนด้วยออฟฟิศทะเล 1.1.0 บนลินิกซ์ทะเล 5.5 ยังไม่เจอปัญหาอะไร โปรแกรมด้านกราฟฟิคมี GIMP 2.0 ซึ่งเป็นโปรแกรมตกแต่งภาพเวอร์ชันใหม่ล่าสุดที่เคยแนะนำไปเมื่อไม่กี่ตอนที่ผ่านมา และมี Adobe Acrobat Reader เอาไว้อ่านเอกสาร PDF บนลินิกซ์เช่นกัน ที่น่าสังเกตคือ โปรแกรมดิคชันนารีอย่างกระดิกไทยนั้นหายไป แต่ให้ Lexitron ของเนคเทคเข้ามาแทนที่ ซึ่งโดยส่วนตัวแล้วผมชอบกระดิกไทยมากกว่า เพราะทำงานได้เร็วกว่า Lexitron ที่เขียนด้วยภาษาจาวา การสลับภาษานั้นใช้ปุ่ม Alt+Shift เหมือนเดิม (ถ้าใครใช้วินโดว์ตระกูล NT หรือ 2000 อาจจะคุ้นเคยกันบ้าง ซึ่งปุ่มนี้เป็นปุ่มสลับภาษามาตรฐานครับ ส่วนปุ่ม ~ นั้นมีประเทศไทยใช้อยู่ประเทศเดียว) ไอคอนแสดงภาษาที่ทาสก์บาร์ก็เพิ่มเข้ามาแล้ว และยังใช้ไฟ Scroll Lock บอกภาษาที่ใช้ด้วยเช่นกัน สำหรับโปรแกรมด้านอินเทอร์เน็ตนั้นยังคล้ายๆ กับรุ่นเดิม เพียงแต่เปลี่ยนเวอร์ชันให้ทันสมัยขึ้นเท่านั้น มีโปรแกรมอีเมล์และนัดหมาย Evolution ซึ่งเหมือนกับ Outlook เปี๊ยบ และใช้งานภาษาไทยได้ เพิ่มเข้ามา



เนื่องจากปัญหาทางด้านสิทธิบัตร ทะเล 5.5 เลยเรียกได้ว่าแทบจะทำงานด้านมัลติมีเดียไม่ได้เลย (เช่นเดียวกับ Red Hat 9 และ Fedora Core 1) โปรแกรมฟังเพลง XMMS ไม่ได้ใส่ตัวถอดรหัส MP3 มา ดังนั้นเราจึงฟังเพลงได้แค่แบบ WAV และ Ogg Vorbis ส่วนโปรแกรมดูหนัง XINE นั้นก็ไม่มีตัวถอดรหัสดีวีดีมาให้เช่นกัน ตัวถอดรหัสพวกนี้ถ้าแถมมากับระบบปฏิบัติการ นั้นเสี่ยงกับการโดนฟ้องครับ (วินโดว์ XP ก็ไม่มีตัวถอดรหัสดีวีดี) แต่ถ้าเราหามาลงเองนั้นไม่เป็นปัญหา และทีมงานทะเลก็ได้เตรียมไว้ให้แล้ว โดยขั้นแรกต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตก่อน และสั่ง apt-get install xmms-mp3 เพื่อดาวน์โหลดตัวถอดรหัส MP3 การที่ทะเล 5.5 ขาดความสามารถทางมัลติมีเดียแบบที่เคยทำได้ในทะเล 5.0 ก็ทำให้ชีวิตยุ่งยากพอสมควร เพราะผมเชื่อว่าเพลงส่วนมากที่เก็บไว้ในเครื่องของเราๆ นั้นเป็น MP3 ซะเกือบหมด เท่ากับเป็นการบังคับกลายๆ ให้ต้องอัพเดตตัวถอดรหัส ส่วนไฟล์มีเดียชนิดอื่นก็ไม่มีปัญหาอะไรครับ โปรแกรม Mplayer นั้นสามารถเล่นไฟล์หนัง QuickTime และ DivX ได้ทันที



ปัญหาที่พบ



ผมมีปัญหาเยอะมาก ในการทำงานกับอุปกรณ์ต่อพ่วง เริ่มแรกลินิกซ์ทะเล 5.5 เจอการ์ดเสียง AC'97 ของผมและเสียงออกเรียบร้อยดีไม่มีปัญหา ส่วนการ์ดแสดงผลถ้าเป็นการ์ดตระกูล ATI หรือ Matrox จะสนับสนุนทันที แต่ถ้าเป็นการ์ดของบริษัท nVidia จะต้องติดตั้งไดรเวอร์เอง (มีอยู่ในแผ่นที่ 3 ครับ ไดเรคทอรี RPMS.drivers) แต่เมื่อผมลงไดรเวอร์ของ nVidia กลับไม่สามารถทำงานได้ ต้องเปลี่ยนกลับมาใช้ไดรเวอร์กลางของ X-Window ซึ่งทำงานทั่วๆ ไปได้ แต่เล่นเกม 3 มิติอย่าง TuxRacer หรือว่า Unreal ไม่ไหว (ซึ่งลินิกซ์ทะเล 5.0 นั้นไม่มีปัญหานี้) อย่างถัดมาคือโมเด็ม คอมพิวเตอร์ในบ้านเราใช้โมเด็มแบบ internal กันเยอะมาก ในทะเล 5.0 นั้นมีผู้พัฒนาไดรเวอร์โมเด็ม HSF บนลินิกซ์ให้เราใช้งาน แต่ตอนนี้บริษัท Linuxant ผู้พัฒนาได้หันมาคิดเงินจากการใช้งานไดรเวอร์ตัวนี้ ดังนั้นไดรเวอร์โมเด็มที่มากับทะเล 5.5 จึงต้องเป็นไดรเวอร์รุ่นทดลองใช้ ซึ่งแจกฟรีแต่จำกัดความเร็วไว้ที่ 14.4kbps ก็คงต้องทำใจกันหน่อยนะครับ แต่ผมแอบกระซิบให้ว่า ใครยังเก็บแผ่นทะเล 5.0 ที่มีไดรเวอร์โมเด็มตัวเดิม (แบบไม่จำกัดความเร็ว) อยู่ ก็สามารถนำมาใช้งานได้ครับ อุปกรณ์อีกอย่างที่ผมมีปัญหาคือ USB Handy Drive ครับ ผมไม่สามารถใช้งานไดรว์ SanDisk Cruzer Mini ซึ่งเป็น USB 2.0 บนทะเล 5.5 ได้ ซึ่งใช้ได้บนทะเล 5.0 เช่นกัน โดยภาพรวมแล้วถือว่าเรื่องฮาร์ดแวร์นั้นมีปัญหาค่อนข้างเยอะ



สรุป



ลินิกซ์ทะเล 5.5 เป็นการอัพเกรดตัวระบบปฏิบัติการจากลินิกซ์ทะเล 5.0 โดยอัพเดตโปรแกรมต่างๆ เป็นเวอร์ชันใหม่ ซึ่งมีความสามารถมากขึ้น แต่กลับมีปัญหาด้านฮาร์ดแวร์ค่อนข้างเยอะ และปัญหาเรื่องสิทธิบัตร ทำให้ดูหนังฟังเพลงลำบากกว่าเดิม ส่วนการใช้งานทั่วๆ ไปนอกเหนือไปจากนี้ นั้นค่อนข้างดี และสามารถใช้ทำงานทั่วๆ ไปแทนวินโดว์ได้แล้วครับ ต้องแนะนำให้ใช้เครื่องแรงๆ สักหน่อย เพราะว่าเครื่อง AthlonXP1800+ กับแรม 256 MB ของผมก็ยังรู้สึกอืดๆ อยู่เล็กน้อย ถ้าขี้เกียจดาวน์โหลดไฟล์ทั้งสามแผ่น ช่วงที่คอลัมน์ตอนนี้ลงพิมพ์ น่าจะสั่งซื้อซีดีจากเว็บไซท์ขายซีดีลินิกซ์ของไทยหลายๆ ที่ได้แล้วครับ