ทดสอบระบบ Gmail กรุงเทพธุรกิจ SciTech สัปดาห์ที่แล้วมีเรื่อง Gmail ฟรีอีเมล์จาก Google ซึ่งเป็นที่กล่าวขวัญไปทั่วอินเทอร์เน็ต เนื่องจากว่าให้เนื้อที่เก็บอีเมล์ถึง 1 GB และนโยบายการโฆษณาที่”เปิด”อ่านอีเมล์ของผู้ใช้ก่อน เพื่อลงโฆษณาที่เนื้อหาเกี่ยวกับเมล์ฉบับนั้น ทำให้เกิดกระทู้สนทนามากมายบนอินเทอร์เน็ตเกี่ยวกับความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้ Gmail แต่ผมเชื่อว่าแค่เนื้อที่ให้เก็บเมล์มหาศาล ไม่ว่าใครก็สนใจ Gmail กันแน่นอน
ตอนนี้ Gmail ยังไม่เปิดให้บริการกับคนทั่วไปครับ แต่ผมไปหาแอคเคาท์ของ Gmail มาใช้งานได้แล้ว อิอิ เลยมาเขียนให้อ่านกันว่า Gmail Beta ตอนนี้มีอะไรให้ใช้บ้าง
สาเหตุผมได้แอคเคาท์ Gmail มา เพราะผมเป็นผู้ใช้งาน Weblog (คล้ายๆ กับไดอารี่ออนไลน์) ของ Blogger.com ซึ่งเป็นบริษัทลูกของ Google และเมื่อ Gmail ทดสอบระบบ ลูกค้าของ Blogger เลยมีสิทธิ์ขอ Gmail ได้ก่อนคนอื่น แน่ล่ะ เมื่อมีโอกาสสมัครก่อน โอกาสที่จะได้ชื่อที่เราต้องการก็สูงตาม ผมเลยสมัครแอคเคาท์ Gmail ทันที เมื่อ Blogger ถามว่าสนใจหรือเปล่า ขั้นตอนการสมัครไม่มีอะไรเป็นพิเศษแค่ใส่ข้อมูลเล็กน้อย เมื่อล็อกอินเข้ามาแล้ว มาดูหน้าตาของ Gmail ดีกว่าครับ

จากรูปแรก หน้าตาของ Gmail คล้ายกับ Yahoo Mail พอสมควร ค่อนข้างจะเรียบง่าย ในรูปที่สอง ด้านล่างของหน้าจอจะบอกปริมาณเนื้อที่ที่เราใช้ไป คิดเป็นเปอร์เซนต์จาก 1000 MB (เน้นว่า ลูกค้า Gmail ได้ 1GB จริงๆ นะ ไม่ได้โกหก) ลองใช้งานดูพบว่ามีลูกเล่นเยอะทีเดียวครับ อย่างแรกที่มีคือ ช็อทคัต เหมือนกับปุ่มลัดบนคีย์บอร์ดของโปรแกรมอื่นๆ เพียงแต่อันนี้เป็นปุ่มลัดจากหน้าเว็บ (ต้องไปตั้งค่าในหน้า Settings ก่อน) สมมติว่าอยู่ในหน้าแรกต้องการจะเขียนเมล์ เราไม่ต้องเอามือไปจับเมาส์เพื่อกดปุ่ม Compose Mail แต่กดปุ่ม c บนคีย์บอร์ดแทน หน้าจอเขียนเมลก็จะปรากฎขึ้นมาแทน อาจจะสงสัยว่าทำได้ยังไงใช่มั้ยครับ เป็นการใส่สคริปต์ดักจับการเปลี่ยนแปลงของปุ่มคีย์บอร์ดไว้ในเว็บเพจ ใน Gmail จะมีสคริปต์อย่างนี้เยอะมากๆ เลย
ลูกเล่นอย่างที่สองคือจะจำอีเมล์แอดเดรสของเจ้าของจดหมายทุกคน และขึ้นเป็นกรอบมาให้เลือกเวลาพิมพ์แอดเดรสผู้รับจดหมาย ต่างกับ Hotmail ที่ต้องเลือกเอาจากสมุดที่อยู่เอาเอง แต่ Gmail ขึ้นมาให้อัตโนมัติ
ลูกเล่นอย่างที่สาม เรียกว่า Snippets ครับ ความหมายของมันก็คือ จะแสดงเนื้อหาบางส่วนของจดหมายต่อจาก Subject ให้ด้วย เพื่อที่จะได้นึกออกว่าจดหมายฉบับนี้เขียนเรื่องอะไรมา ดูจากในรูปที่สอง จะเห็น Snippets เป็นตัวสีเทาๆ ต่อจาก Subject ครับ
ลูกเล่นอย่างที่สี่ คือ การต่อ Thread ของเมล์ จากเดิมถ้าเราตอบเมล์กับคนอื่นกลับไปกลับมาเรื่อยๆ เราจะเห็นเมล์แต่ละฉบับแยกจากกัน และอาจจะมีเส้นแสดงความสัมพันธ์ว่าฉบับนี้ตอบกลับฉบับไหน แต่ใน Gmail จะเปลี่ยนไปเป็นเมล์ที่ตอบกลับไปมานั้น จะรวมเป็นฉบับเดียวกัน ให้ความรู้สึกเหมือนเรากำลังคุยกับผู้ส่งเมล์มาหาเราอยู่มากกว่า (รูปที่ 3)

นอกจากลูกเล่นแล้ว Gmail ยังนำเสนอแนวคิดใหม่หมดในการใช้งานอีเมล์มา คือ ให้เรา”ค้นหา”เมล์ แทนที่จะเป็น “จัดเรียง”เมล์แบบที่เคยทำมา (Search, don’t Sort)
เดิมทีถ้าใช้เมล์จากโปรแกรมอย่าง Outlook หรือเวบเมลทั่วไป เมื่อได้รับเมล์เข้ามา เราจะทำการจัดเก็บเมล์แต่ละฉบับแยกเข้าแต่ละโฟลเดอร์ย่อย ต้องการกลับมาอ่านทีหลัง ก็เปิดดูในโฟลเดอร์นั้นๆ แต่ Gmail ปฏิวัติแนวคิดนี้ใหม่ครับ
เมล์ทุกฉบับจะเข้ามาใน Inbox และจะเรียงตามวันที่เท่านั้น แถมยังไม่มีโฟลเดอร์ย่อยให้เก็บ แต่จะใช้สิ่งที่เรียกว่า Label มันเหมือนกับเป็นป้ายแปะไว้ที่เมล์ว่า เมล์ฉบับนี้เกี่ยวกับเรื่องอะไร เช่น จากเพื่อนเก่า หรือจากเพื่อนที่ทำงาน แทน Label จะคล้ายกับโฟลเดอร์แต่ยืดหยุ่นกว่าตรงที่ เมล์หนึ่งฉบับสามารถมี Label ได้หลายอันครับ ส่วนการค้นหาเมล์นั้น Google นำมาเป็นจุดขายของ Gmail อยู่แล้ว ว่าไม่ต้องลบเมล์ เพราะว่ามีที่ให้เก็บตั้ง 1GB ถ้าเมล์เราเยอะมากๆ วิธีที่ใช้ก็คือค้นหาเมล์นั่นเอง ซึ่งมีช่องให้หาเมล์ และสร้าง Filter เพื่อกรองเมล์ได้สะดวกจากหน้าแรก คุณสมบัติทั้งหมดของ Gmail เหล่านี้คงต้องใช้ไปซักพักกับเมล์เยอะๆ ถึงจะรู้ว่าดีสมราคาคุยรึเปล่า

แต่ว่าผมเจอปัญหาครับ ถึง Gmail จะเจ๋งแค่ไหน มันส่งภาษาไทยไม่ได้ครับ Gmail บังคับให้เมล์ทุกฉบับที่รับและส่งนั้นใช้รหัสภาษาสากลคือ Unicode ในขณะที่เมล์ภาษาไทยนั้นเข้ารหัสแบบ TIS-620 เมื่อเปิดเมล์ที่ส่งจาก Gmail ใน Outlook หรือ Hotmail จะอ่านออก แต่ต้องเปลี่ยนรหัสเป็น Unicode ก่อน ทำให้ไม่สะดวกเป็นอย่างมาก เพราะต้องเปลี่ยนกลับไปกลับมา แต่ถ้าเป็นเมล์ภาษาไทยจากที่อื่น ส่งเข้ามาที่ Gmail นั้นจะอ่านไม่ออกเลยครับ กำลังหาวิธีแก้ไขอยู่เหมือนกัน คาดว่า Gmail รุ่นที่เปิดให้บริการจริงคงจะแก้ไขปัญหานี้เรียบร้อย เพราะคงมีคนอีกจำนวนมากที่ไม่ได้ใช้ภาษาอังกฤษเป็นหลักและมีปัญหาเหมือนกับผม ส่วนเรื่องโฆษณาที่เป็นปัญหานั้น ช่วงนี้ยังไม่มีโฆษณาขึ้นมา เลยยังทดสอบไม่ได้ว่าเป็นอย่างไรบ้าง
สรุปว่า Gmail น่าสนใจมาก เมื่อเปิดใช้จริงๆ ไม่ว่าดีไม่ดีอย่างไร ทุกคนคงไปสมัครเพื่อเอาเนื้อที่ 1GB กันอยู่แล้วล่ะครับ ส่วนเรื่องอื่นๆ ที่มีปัญหา คงต้องรอรุ่นเปิดใช้จริงดูว่าจะแก้ไขอย่างไรครับ