ไม่ค่อยได้ใช้แชมป์ตลอดกาลอย่าง Outlook เท่าไรนัก เนื่องจากไม่คุ้นกับแนวคิด Send & Recieve เท่าไร (ติดมาจาก Netscape Mail ที่อยากส่งต้องได้ส่งเดี๋ยวนั้น)​ แต่ยอมรับเลยว่า 3 vertical pane ใน Outlook 2003 เป็นอีกหนึ่งนวัตถกรรมของโปรแกรมอีเมลเลย (Thunderbird เลยเลียนแบบมา) ฟีเจอร์ชี้เป็นชี้ตายสำหรับ Outlook ในตลาดองค์กรคือการทำงานร่วมกับ Exchange น่ะเอง และจากการที่เป็นแชมป์ ทำให้เรื่อง Sync ไม่มีปัญหาเนื่องจากอุปกรณ์ทุกชนิดจะขายได้ ต้องทดสอบกับ Outlook ก่อนเสมอ

บนแมคมี Entourage 2004 เป็นตัวตายตัวแทนให้ใช้ได้ ไม่เคยใช้อีกเหมือนกัน

สรุป: ยังเป็นแชมป์ต่อไปอย่างต่ำ 3 ปี

แฟน Mozilla อย่างผมไม่มีทางพลาด Thunderbird อยู่แล้ว ตอนนี้ Thunderbird มีฟีเจอร์ทางด้านเมลที่ค่อนข้างแอดวานซ์ที่สุดตัวหนึ่ง (adaptive junk filter, virtual folder) สามารถอ่าน newsgroup และ RSS ได้ในตัว แต่สิ่งที่ขาดไปอย่างแรงคือ calendar



Mozilla มีโครงการ Sunbird เป็น standalone calendar application ที่ก้าวหน้าช้าเหลือเกิน มีคนทำอยู่ไม่กี่คน และมีโครงการคู่กันคือ Lightning ที่ทำตัวเป็น extension ให้ Thunderbird มีฟีเจอร์ของ Sunbird



ในความคิดของผมโปรแกรม PIM ควรจะ integrate ระหว่างโมดูลเป็นอย่างดี ซึ่งแนวทางของ Lightning เข้าท่ากว่า



ลองใช้ Sunbird ถือว่าเป็นโปรแกรมปฏิทินที่ดีในระดับหนึ่ง แต่พอลอง Lightning แล้วเสียความรู้สึกมาก เพราะมีแค่เมนู Calendar ใน Tools ที่เพิ่มเข้ามา กดแล้วก็ไม่ต่างอะไรกับการเรียก Sunbird เอาเอง อย่างน้อยๆ ผมคิดว่าน่าจะมี Calendar เพิ่มเข้ามาใน Account Pane เหมือนกับที่ PIM ตัวอื่นทำกันบ้าง ไม่มีอะไรเลย

Thunderbird ยังมีปัญหาในเรื่อง integration โดยเฉพาะกับ OSX เพราะใช้ Address Book ของตัวเอง ทำให้ปัญหากระทบต่อเนื่องไปถึงการ Sync ที่บน OSX มีตัวเลือกเดียวคือ iSync อีกปัญหานึงที่พบคือ Filter ไม่สามารถ Import/Export ได้



สรุป: ถ้าใช้เมลอย่างเดียว Thunderbird เป็นตัวเลือกที่ดี แต่สำหรับ PIM และ OSX คงรออีกนาน (มาก)

ถ้าไม่สนใจแพลทฟอร์มแล้ว Novell Evolution เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจที่สุด มันทำทุกอย่างที่ Outlook ทำได้ มี junk filter และ virtual folder มานานแล้ว แถมยังต่อกับ Exchange ได้อีก ข้อเสียอย่างเดียวคือไม่มีเวอร์ชันสำหรับวินโดวส์ ทั้งที่เป็น default mail app ของลินุกซ์แทบทุกค่าย



หาในกูเกิลดูพบว่าบน OSX มีให้ลองเหมือนกัน ไฟล์ขนาดใหญ่มาก 120 MB (อันนี้ bz2 แล้ว แตกออกมาได้ 468 MB) อีตา pruet เน็ตเร็วเอาไปลองก่อนบอกว่ารันไม่ขึ้น ผมไม่เชื่อเลยโหลดมั่ง 3 ชม. เพื่อพบว่ารันไม่ขึ้นจริงๆ T_T



สรุป: ถ้าใช้ลินุกซ์ก็ไม่ต้องคิดเลย ส่วนแมคไว้มันรันได้จริงแล้วค่อยว่ากัน

กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีกระทาชายนายหนึ่งนามว่า Mitch Kapor ความดีที่เค้าทำให้กับโลกใบนี้คือสร้างโปรแกรมสเปรดชีตโปรแกรมแรก Lotus 1-2-3 ซึ่งมีอิทธิพลอย่างมากทำให้พีซีแพร่หลายจนทุกวันนี้ ตอนหลังเค้าออกมาตั้ง Open Source Application Foundation และโครงการแรกของ OSAF คือโปรแกรม PIM ที่ชื่อว่า Chandler



เป้าหมายของ Chandler ดูทะเยอทะยานมาก แต่รุ่นทดสอบรุ่นแรก (0.6) เพิ่งออกมาให้ลองกัน Chandler มีทั้งสามแพลทฟอร์มหลัก ไฟล์ขนาดใหญ่มาก (54 MB เทียบกับความสามารถ) ในรุ่นแรกเค้ายังเน้นความสามารถด้านปฏิทินเป็นหลัก เท่าที่ลองๆ ดูก็โอเค หน้าตาเป็น Aqua สวยงาม แต่ว่าจะให้กับ iCal ก็คงสู้ไม่ได้ ความสามารถด้านอีเมลยังพื้นๆ อยู่มาก

สรุป: น่าสนใจ รอซักปลายปีนี้น่าจะเข้าที่

TheKompany เป็นกลุ่มของทางฝั่ง KDE ในการสร้างโปรแกรมที่ใช้งานได้จริง (ไม่จำเป็นต้องโอเพนซอร์ส) ในหลายแพลทฟอร์ม หลายโปรแกรมที่น่าสนใจนั้นต้องจ่ายเงิน แต่ Aethera โปรแกรม PIM นี้เป็นโอเพนซอร์ส



มีเวอร์ชันสำหรับ OSX ลองโหลดมาดูแล้วอินเทอร์เฟซโบราณมาก (Netscape 4 ยังสวยกว่า) ความสามารถโอเคในระดับหนึ่งแต่ยังไม่ได้มาตรฐานของผมนะ เช่น เรียงเมลตาม thread ไม่ได้ เป็นต้น



สรุป: ไม่น่าสนใจ และคงไม่น่าสนใจต่อไปในอนาคต

ใครที่ไม่ได้ใช้แมคอาจสงสัยว่าแอปเปิลทำอะไรอยู่ใช่มั้ยครับ ถึงจะไม่ออกโปรแกรม PIM เต็มรูปแบบ แต่แอปเปิลมีโปรแกรมสำหรับทำหน้าที่แต่ละอย่างมาให้ครบ แต่ละตัวค่อนข้าง competitive และการ integrate ระหว่างโปรแกรมต้องยอมรับว่าสุดยอดเหลือหลาย



โปรแกรม 4 ตัวมีดังนี้

• Mail.app โปรแกรมอีเมล ติดอย่างเดียวตรงเรียง thread ได้แค่สองระดับ
• Address Book ของระบบปฏิบัติการ
• iSync โปรแกรมสำหรับ sync ใช้งานกับอุปกรณ์ได้เยอะมาก
• iCal โปรแกรมปฏิทินที่เจ๋งที่สุดในตอนนี้
• จริงๆ ยังมี iChat ถ้าต้องการความสามารถด้าน IM (เป็น AIM/Jabber) แต่ในบ้านเรามี MSN เป็นหลัก ไม่เอามาคิดละกัน

สรุป: ตอนนี้ก็ใช้แบบนี้อยู่ แต่ผมก็ยังอยากได้โปรแกรมเดียวทำได้หมดมากกว่านะ (เรื่องมากจริง)