การกลับมาของลินิกซ์ทะเล 7.0

กรุงเทพธุรกิจ SciTech: 23 Dec 2004

ช่วงนี้โปรแกรมออกกันเยอะ ตั้งแต่ลินิกซ์ Fedora Core 3 ที่เขียนไปคราวก่อน ปลาดาวออฟฟิศที่หายไปนานจนคิดว่าเลิกทำไปแล้ว ก็ออกเวอร์ชัน 3.1 มาเสียที (ผมเคยไปถามผู้บริหารของซันประเทศไทย ก็ได้รับคำตอบเป็นเสียงหัวเราะ) ยังไงช่วยขยันออกมาแถลงกับสื่อเหมือนตอนเปิดตัวปลาดาวใหม่ๆ หน่อยก็ดีนะครับ

ส่วนคอลัมน์สัปดาห์นี้ แน่นอนว่าพลาดไม่ได้ ลินิกซ์ของคนไทย ลินิกซ์ ทะเลออกมาถึงเวอร์ชัน 7.0 แล้ว

รุ่นนี้มีรหัสว่า "หว้ากอ" (Waghor) ซึ่งมาจากสถานที่ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จไปดูสุริยุปราคา ส่วนสาเหตุที่นับเป็นเวอร์ชัน 7.0 คิดว่าคนคงสงสัยกันเยอะ ทีมงานได้อธิบายไว้ในเอกสารประจำเวอร์ชันแล้ว ผมนำมาเล่าซ้ำคร่าวๆ คือ ลินิกซ์ทะเลเดิมนั้นพัฒนามาจากลินิกซ์แมนเดรก (Mandrake) และเรียกว่า Linux MaTEL ซึ่งรุ่นแรกนับเป็น 6.0 ตามเวอร์ชันของแมนเดรกในขณะนั้น หลังจากนั้นก็ออก 6.01 และเริ่มเปลี่ยนแปลงชื่อมาเป็น LinuxTLE นับเป็นเวอร์ชัน 3.0 เรื่อยมา เนื่องจากว่าไม่อยากนับเลขซ้ำ เลยกระโดดข้ามจาก 5.5 มาเป็น 7.0 นี่ล่ะครับ

ตัวระบบปฏิบัติการสามารถดาวน์โหลดได้จากเว็บไซท์ www.opentle.org โดยตรง ตอนที่เขียนเริ่มมีมิเรอร์ไซท์ตามสถาบันการศึกษาต่างๆ ทั่วประเทศแล้ว ดูรายการได้จากในเว็บอีกเช่นกันครับ เวอร์ชันนี้ใช้ซีดีสามแผ่นหรือดีวีดีหนึ่งแผ่น ผมแนะนำว่าถ้าใครมีเครื่องไรต์ดีวีดีก็ใช้ดีกว่าเพราะจะได้ไม่ต้องนั่งรอเปลี่ยนแผ่น เดี่ยวนี้ ADSL มีใช้กันเยอะแล้วคงไม่ลำบากในการโหลดกันมากนัก ส่วนใครที่ยังต่อผ่านโมเด็มอยู่ ได้ข่าวมาว่าตามพันธุ์ทิพย์เริ่มมีขายแล้ว หรือจะสั่งซื้อตามเว็บไซท์ขายซีดีก็ได้เช่นกัน

วิธีการติดตั้งขอไม่เขียนถึงนะครับ ขั้นตอนเหมือนเวอร์ชันก่อนๆ ทุกประการ เมื่อติดตั้งเสร็จและบูทเครื่องครั้งแรก จะพบกับตัวปรับแต่ง Firstboot ที่ให้เราเลือกเมาท์ไดรว์ของวินโดว์อัตโนมัติ ก็อปปี้ฟอนต์จากวินโดว์ และเลือกเปิดไฟ Numlock บนคีย์บอร์ดได้ในส่วนนี้

หลังจากนั้นเราจะพบกับหน้าตาใหม่ของทะเล 7.0 ซึ่งวาดไอคอนใหม่หมดและเป็นไอคอนที่เกี่ยวกับทะเลด้วย ผมไม่ค่อยชอบขอบหน้าต่างและสีของปุ่มเท่าไรนัก เพราะสีดูสว่างเกินไปหน่อย ภาพแบ็คกรานด์ที่ให้มาเป็นทะเลในแบบที่ค่อนข้างการ์ตูนครับ ส่วนภาพถ่ายแบบเวอร์ชันเก่าๆ ก็ยังมีให้เลือกเหมือนเดิม

โปรแกรมเด็ดที่มากับทะเลคือเว็บบราวเซอร์สุดฮอตในขณะนี้ Mozilla Firefox 1.0 ที่ได้รับการปรับแต่งให้ใช้ภาษาไทยได้ดีกว่า Firefox ที่ดาวน์โหลดจาก Mozilla.org โดยตรง ในการใช้งานมัลติมีเดียผ่านเว็บนั้น ต้องทำการติดตั้งปลั้กอิน Flash เอง (เพราะปัญหาด้านสิทธิ์อนุญาต ทำให้ทีมพัฒนาลงมาให้เลยไม่ได้) การฟังเพลงผ่านเว็บที่เป็น Real Player เช่น 365jukebox แนะนำให้ดาวน์โหลดจาก real.com โดยตรง ส่วนตัวอย่างหนังที่เป็นไฟล์แบบควิกไทม์ ผมลองดูแล้วภาพมาแต่เสียงไม่มาครับ คาดว่าทีมพัฒนาคงหาวิธีแก้ปัญหาให้ต่อไป

ด้านมัลติมีเดียอื่นๆ การจะเล่นเพลงเอ็มพีสาม จำเป็นต้องติดตั้งเองด้วยเหตุผลเดียวกัน วิธีการติดตั้งนั้นเขียนไว้อย่างละเอียดในเอกสารแล้ว ขอไม่เขียนซ้ำนะครับ ลินิกซ์ทะเลเป็นลินิกซ์ดิสโทรที่ให้โปรแกรมด้านนี้มาเยอะมากๆ โปรแกรมฟังเพลงแบบวินแอมป์ที่ชื่อ XMMS ยังมีมาให้เหมือนเดิม (ใน Fedora เอาออกไปแล้ว) ถ้าใครอยากได้โปรแกรมที่หน้าตาเหมือนกับ iTunes มากกว่า ก็มีโปรแกรมชื่อ Rhythmbox ให้ใช้ สุดท้ายโปรแกรมดูหนัง MPlayer ดูได้แทบทุกฟอร์แมตในโลก และแนะนำให้ดูดีวีดีผ่านโปรแกรม Xine

โปรแกรมด้านอินเทอร์เน็ต ลินิกซ์ทะเลให้โปรแกรมอีเมลสุดเจ๋งมาสองตัว คือ Mozilla Thunderbird 1.0 ถ้าใครใช้ไม่เป็น ผมเขียนวิธีการใช้อย่างละเอียดได้ที่ www.blognone.com อีกโปรแกรมคือ Evolution 2.0 เหมาะสำหรับคนที่คุ้นเคยกับ Outlook เพราะหน้าตาเหมือนกันเปี๊ยบ มีปฏิทินในตัว และต่อกับเซิร์ฟเวอร์ที่เป็น Microsoft Exchange ได้ด้วย โปรแกรมคุยก็ให้ Gaim 1.10 มาซึ่งมันสามารถแสดงรูปของคู่สนทนาใน MSN ได้แล้วด้วย น่าประทับใจมากครับ

ด้วยข้อจำกัดด้านเนื้อที่ขอเขียนถึงโปรแกรมอื่นๆ บางตัวเท่านั้นครับ ลินิกซ์ทะเลรวมออฟฟิศทะเล 1.1.2 มาด้วย ใช้งานได้ดีไม่มีปัญหา และสามารถเซฟเอกสารเป็น PDF หรือ Flash ได้โดยไม่ต้องลงโปรแกรมเพิ่ม ปลั้กอินภาษาจาวายังเป็นจาวารุ่น 1.5.0 ใหม่ล่าสุด (คิดว่าเป็นลินิกซ์ยี่ห้อแรกๆ ที่ให้จาวา 1.5 มาด้วย) และมีโปรแกรมอีกมากมายสำหรับคนที่มีอุปกรณ์ในตระกูลปาล์ม บลูทูธ และเครือข่ายไร้สาย WiFi

ลินุส ทอร์วัลด์เคยพูดไว้ว่า ถ้าเรามองการพัฒนาของลินิกซ์อย่างใกล้ชิด จะรู้สึกว่ามันพัฒนาอย่างช้าๆ แต่ถ้าคิดในมุมมองของตัวเองที่สร้างลินิกซ์มาตั้งแต่ต้น จะพบว่ามันพัฒนาไปอย่างรวดเร็วมาก ผมมานั่งคิดดูก็จริงครับ เราเคยบ่นกันมานานว่าใช้งานลินิกซ์นั้นลำบาก ใส่ซีดี แผ่นดิสก์ หรือเสียบธัมป์ไดรว์ต้องมานั่งเมาท์กันวุ่นวาย แต่ด้วยการพัฒนาอย่างก้าวกระโดดในเคอร์เนล ตอนนี้ปัญหาเหล่านี้หมดไปซะแล้ว

ชื่อของฟีเจอร์นี้คือ udev ไม่ขอลงรายละเอียดมากเช่นกัน แต่สรุปคร่าวๆ คือต่อไปนี้ไม่ว่าจะเสียบอุปกรณ์ชนิดใด มันจะพร้อมใช้ในทันที น่าสนใจมากใช่มั้ยครับ ผมทดลองโดยการเสียบธัมป์ไดรว์ก็พบว่ามันเจออัตโนมัติจริงๆ ด้วย หลังจากเสียบไม่กี่วินาที ไอคอนรูปไดรว์ก็ปรากฎบนเดสก์ท็อปทันที แต่การทดสอบที่ดีกว่านั้นคือกล้องดิจิทัลครับ

โน้ตบุ้คของผมเป็น iBook ซึ่งใช้ระบบแมคอินทอช ส่วนเครื่องตั้งโต๊ะผมมีทั้งวินโดว์และลินิกซ์ เลยเปรียบเทียบการใช้งานได้ค่อนข้างง่าย การต่อกล้องดิจิทัลบนแมคนั้นน่าประทับใจมาก เพียงแค่เสียบสาย โปรแกรม iPhoto จะขึ้นมาจัดการทุกอย่างให้อย่างอัตโนมัติ บนวินโดว์จะเป็นรองเล็กน้อยตรงที่โปรแกรมดึงรูปของวินโดว์ใช้ดูรูปแบบจริงจังเหมือน iPhoto ไม่ได้ แต่ที่ผมทดสอบมา ลินิกซ์พร้อม udev เทียบชั้นได้กับแมคแล้ว

กล้องที่ใช้ทดสอบเป็น Canon IXY 450 เมื่อผมเสียบสายต่อเข้าไป โปรแกรม gPhoto ซึ่งทำหน้าที่อิมพอร์ตรูปจากกล้องก็ขึ้นมาถามผมโดยอัตโนมัติ ว่าต้องการอิมพอร์ตรูปหรือใหม่ เมื่อตอบตกลงจะเป็นการอิมพอร์ตรูป และยิ่งไปกว่านั้น เมื่ออิมพอร์ตเสร็จสามารถเลือกดูรูปผ่านโปรแกรม gThumb ซึ่งเป็นโปรแกรมแบบเดียวกับ ACDSee ได้ทันที บอกความรู้สึกในฐานะคนที่อยู่กับลินิกซ์มานานว่าประทับใจสุดๆ เลยครับ

ผมยังไม่เจอปัญหาร้ายแรงในทะเล 7.0 ปัญหาเล็กน้อยที่พบ (จริงๆ เป็นมานานแล้ว) คงเป็นโปรแกรมในเมนูที่มากจนไม่รู้ว่าอะไรใช้ทำอะไรบ้าง และการแปลเป็นภาษาไทยที่ยังไม่ค่อยสื่อความหมายมากนัก ลินิกซ์ทะเลนั้นจับกลุ่มเป้าหมายผู้ใช้โฮมยูส ที่ใช้ดูหนังฟังเพลงพิมพ์งานเล่นเน็ต และต้องการโปรแกรมที่ทันสมัยใหม่ล่าสุด ผู้ใช้ที่ต้องการนำไปทำเซิร์ฟเวอร์อาจไม่เหมาะมากนัก จากการใช้งานมาเกือบสัปดาห์ก็สรุปได้ว่าทะเล 7.0 ทำได้ตามเป้าหมาย ถ้าไม่นับเรื่องเกมแล้ว การใช้งานทุกอย่างเทียบเท่าวินโดว์ได้เลยครับ ใครที่เคยใช้รุ่นก่อนๆ มาและไม่ประทับใจ อยากให้ลองอีกครั้งอาจจะเปลี่ยนใจได้ครับผม