Founding of Middle East Countries

อ่านข่าวซีเรียช่วงนี้แล้วไม่ค่อยเข้าใจนักว่าทำไมฝรั่งเศสกระตือรือล้นมากเป็นพิเศษ บวกกับกำลังอ่านหนังสือเรื่องอิสราเอล ก็มีบริบททางประวัติศาสตร์ช่วงตั้งประเทศหลายๆ อย่างที่ไม่เข้าใจเช่นกัน

Ottoman Partition

ว่าแล้วก็ได้เวลาค้น (ภาพจาก Alternate History เข้าใจว่าไปเอาจากที่อื่นมาอีกที แต่หาต้นฉบับไม่เจอ)

แบบสรุปๆ คือพื้นที่ที่เราเรียกว่า "ตะวันออกกลาง" หรือ middle east ทุกวันนี้ (หมายถึงแถวอิสราเอล จอร์แดน ฯลฯ คนละส่วนกับละแวกอ่าวเปอร์เซีย) เป็น "ประเทศตั้งใหม่" เกือบทั้งหมด ประวัติการตั้งประเทศอย่างเป็นทางการก็ไม่เกิน 100 ปีที่ผ่านมา

เหตุผลก็เพราะว่าพื้นที่แถบนี้เดิมทีอยู่ภายใต้การปกครองของ "จักรวรรดิออตโตมัน" (หรือ ตุรกีในปัจจุบัน) นั่นเอง

ตุรกีรุ่งเรืองมา 1,300 ปีก็ได้เวลาล่มสลาย โดนเฉือนดินแดนมาทีละน้อย และมาสิ้นสุดเอาจริงๆ คือสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง (1914-1918) ที่ฝ่ายมหาอำนาจกลางของออตโตมัน พ่ายให้กับฝ่ายพันธมิตรซึ่งประกอบด้วยประเทศมหาอำนาจยุโรป 3 รายคือ อังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย

ผลก็คืออาณาบริเวณของออตโตมัน โดนเฉือนเป็นเสี้ยวๆ และถูกอังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย ปกครอง (Partitioning of the Ottoman Empire)

พื้นที่ด้านใต้ของตุรกีปัจจุบัน หรือแถบตะวันออกกลาง (middle east ในความหมายแคบ) กลายเป็นของอังกฤษกับฝรั่งเศสแบ่งกัน โดยฝรั่งเศส (สีม่วงอ่อนในภาพ) ได้พื้นที่ของเลบานอนกับซีเรียในปัจจุบันไป ส่วนอังกฤษ (สีชมพูในภาพ) ได้พื้นที่ของปาเลสไตน์กับจอร์แดนไป (ซึ่งจะเชื่อมต่อไปยังอียิปต์ อาณานิคมของอังกฤษ และอิรักด้วย)

อย่างไรก็ตาม สภาพการปกครองภายใต้อาณัติของอังกฤษ-ฝรั่งเศส ก็คงอยู่ไม่นานนักคือประมาณ 30 ปี เพราะหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง ประเทศพวกนี้ก็ได้อิสรภาพด้วยระยะเวลาที่ไล่เลี่ยกันไป จุดที่มีปัญหาคงหนีไม่พ้น "รัฐปาเลสไตน์" เดิมที่พวกยิวทยอยเข้ามาตั้งถิ่นฐานช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง และสามารถประกาศอิสรภาพได้สำเร็จในช่วงหลังสงครามโลก

โดยสรุปคือ ประเทศแถบนี้เป็นรัฐเกิดใหม่ที่เผชิญช่วงเวลาวุ่นวาย ทั้งจากการล่มสลายของจักรวรรดิออตโตมัน ช่วงการปกครองของประเทศยุโรป และเอกราชหลังสงครามโลกครั้งที่สอง