Internet Penetration in Thailand - Why It's So Low?

เป็นคำถามที่ผมสงสัยมานานแล้ว และถ้ามีโอกาสทำวิจัยเรื่องนี้ คงไม่ปฏิเสธ

ก่อนอื่นลองดูตัวเลขชี้วัดด้านโทรคมนาคมของไทย (ตัวเลขจาก BuddeComm)

หมายเหตุ: ความแม่นยำของตัวเลขข้างต้น อาจต้องมาพิจารณากันอีกครั้ง ถ้าลองเอาข้อมูลจาก Wikipedia มาเทียบ (ปี 2010) mobile 79.0%, internet 24.4%, fixed line 10.8% จะเห็นว่าต่างไปอยู่เยอะ (หรือแม้แต่ตัวเลข กทช./NECTEC ก็ตามที) แต่ผมเชื่อว่า "สัดส่วน" เทียบกันเองทั้งสามตัวแล้ว ก็ยังใช้ได้อยู่ในภาพรวม

คำถาม (เชิงวิจัย) ก็คือ ทำไมตัวเลขผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในไทยจึงต่ำนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเทียบกับมือถือ

สมมติฐานที่คิดออกในตอนนี้

1) อินเทอร์เน็ตในอดีต (dial-up) และปัจจุบัน (DSL) ล้วนแต่พึ่งพิงสายโทรศัพท์ fixed line ซึ่งจะเห็นว่าอัตรา fixed line ในบ้านเราก็ต่ำเช่นกัน มันเลยกดให้ internet penetration ต่ำตามไปด้วย

สมมติฐานนี้ ส่งผลให้เกิดคำถามต่อเนื่องอีกว่า มันเป็นเรื่องของเทคโนโลยี, นโยบาย, หรือความสามารถในการแข่งขันกันแน่

• ถ้าเป็นเรื่องเทคโนโลยี แปลว่าถ้าเราสามารถหาเทคโนโลยีในการเชื่อมต่อที่ดีกว่า ถูกกว่า ฯลฯ ได้ (เช่น 3G, WiMAX) ตัวเลขมันจะเพิ่มขึ้นเอง ตัวอย่างที่ดีอันหนึ่งคือญี่ปุ่น ซึ่งใช้การ access ผ่านมือถือกันมานานในยุค dial-up
• ถ้าเป็นเรื่องนโยบาย แปลว่านโยบายในการวาง fixed line ของบ้านเรามีปัญหา อันนี้ต้องไปศึกษาเปรียบเทียบกับ fixed line ของประเทศอื่นๆ
• ถ้าเป็นเรื่องความสามารถในการแข่งขัน อาจแปลได้ว่า fixed line provider ในไทย (เช่น TOT, TT&T, TRUE) นั้น "ห่วย" กว่า โดยเฉพาะถ้าเทียบกับ mobile operator อันนี้ตีหยาบๆ

แน่นอนว่ามันอาจตอบว่า "ถูกทุกข้อ" ก็ได้ หรืออาจมีตัวแปรอื่นๆ ที่ผมยังคิดไม่ออกในตอนนี้ก็ได้เช่นกัน

2) คนไทยอาจยังมองว่าอินเทอร์เน็ตเป็นของฟุ่มเฟือย ไม่ใช่สาธารณูปโภคพื้นฐานที่สำคัญ

เป็น mindset ที่พบบ่อยไม่น้อย (โดยเฉพาะเวลาไปในวงเสวนาของเครือข่ายผู้บริโภค) ซึ่งอาจมีผลต่อการขยายตัวของอุตสาหกรรมอินเทอร์เน็ตในบ้านเราอยู่บ้างบางส่วน (ผมเชื่อว่าเกาหลีใต้มี mindset ที่ต่างไปจากนี้แน่นอน)

ประเด็นที่คิดต่อได้คือ mindset เหล่านี้อาจสะท้อนไปถึง policy ของภาครัฐด้วยหรือไม่ (ถ้ามองในกรอบของสายวิชา public policy ที่มองว่า policy มีผลสะเทือนต่อทิศทางการพัฒนาประเทศ)

...

คิดไม่ออกแล้วเอาไว้แค่นี้ก่อน ใครหาทุนวิจัยได้ ผมยินดีทำนะครับงานนี้