My 3.9G Concerns

ออกตัวก่อนว่าผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านโทรคมนาคมแม้แต่น้อย

แต่อ่านข่าวเรื่อง 3.9G ในไทยรัฐ 2 ชิ้น

• ช้างฉุดกทช.ไม่ อยู่ เดินลิ่วออกไลเซ่นส์3.9จี
• วงในฟันธงทีโอที เสียเปรียบ กทช.สับราง'3.9จี'กระทันหัน

แล้วเกิดคำถามกับแนวทาง กทช. อยู่บางจุด ผมไม่ติดใจเรื่องจำนวนใบอนุญาต 3 ใบ เพราะมีเหตุผลด้านเทคนิคมารองรับว่าต้องเป็นช่วงคลื่นกว้าง 15MHz และถ้า กทช. เคร่งครัดในเงื่อนไขของ MVNO ก็ไม่น่าจะมีปัญหาอะไรเรื่องการแข่งขัน และจำนวนผู้เล่นในตลาด

ประเด็นอยู่ที่ตัวเทคโนโลยี ถ้าผมเข้าใจ กทช. ถูกต้อง 3.9G ที่ว่าคือ LTE ค่อนข้างแน่ (คงไม่มีใครบ้าไปใช้ WiMAX ที่น่าจะแพ้ในเร็วๆ นี้) คำถามคือ

• กทช. จะทำอย่างไรกับใบอนุญาต 3.9G ถ้าเกิดว่าเทคโนโลยี 4G ที่แท้จริงตามคำของ ITU ออกมาสู่ตลาดในช่วงปี 2012? (ซึ่งน่าจะเป็น LTE Advanced)
  • ถ้า กทช. อนุญาตให้ผู้ให้บริการ 3.9G อัพเกรดเป็น 4G ได้บนใบอนุญาตเดิม ปัญหาจะกลายเป็นเรื่องเทคนิคว่า LTE จะสามารถอัพเป็น LTE Advanced ได้ง่ายและถูกแค่ไหน (ซึ่งอันนี้ผมไม่มีข้อมูล) ค่าใช้จ่ายในการอัพเกรดจะเป็นปัญหากับผู้ให้บริการหรือไม่
  • ถ้า กทช. ไม่อนุญาตให้ 3.9G อัพเกรดได้ การใช้เทคโนโลยีเก่าที่ใบอนุญาตมีอายุ 9-10 ปี (หมดปี 2020 ถ้าออกได้ในปีนี้) จะทำอย่างไร เราจะต้องใช้เทคโนโลยีปี 2008-2009 ในช่วงนั้นด้วยหรือ ซึ่งมันจะซ้ำรอย 3G ปัจจุบันหรือไม่? และประเทศเราจะไม่ได้ใช้ 4G ยังงั้นหรือ?
• ตามภาพข้างต้น การที่เราใช้เส้นทางไม่เหมือนชาวบ้าน (เส้นสีเขียวของประเทศอื่นๆ) หันมาใช้จังหวะการเดินที่คร่อมกันแบบนี้ (เส้นสีแดงที่ กทช. มุ่งหมาย) จะเกิดปัญหาด้าน compatibility หรือไม่? ในสายตาของผมแล้ว LTE เป็นแค่เทคโนโลยีคั่นกลาง การ deploy ในวงกว้างน่าจะเกิดที่ LTE Advanced มากกว่า (ด้วยเหตุผลว่าเครือข่าย 3-3.5G ยังใช้ไม่คุ้มการลงทุน แต่อันนี้ยังสามารถกเถียงกันได้)
• ปัญหาที่ตามมาจากข้อข้างบนคือ handset ส่วนมากในโลกยังอยู่ที่ 3.5G ถ้าเกิดล้ำหน้าชาวบ้านมาก ก็จะซ้ำรอย Sprint ที่ไปใช้เทคโนโลยีไม่นิยมอย่าง EV DO หรือ WiMAX ส่งผลให้มี handset น้อยมาก การแข่งขันก็เป็นไปได้ยากขึ้น?
• อีกประเด็นที่น่าเป็นห่วงคือ กทช. จะทิ้งเครือข่าย 2G เดิมหลังหมดสัมปทานเก่า (ถ้าจำไม่ผิดจะเป็นปี 2017 แต่ละค่ายไม่เท่ากัน) เพื่อนำความถี่ไปจัดสรรใหม่ (อาจจะเป็น 5G-6G ในอนาคตอันไกล) แนวคิดดี แต่เรื่อง timing มันเร็วเกินไปหรือเปล่าที่จะปลดระวางเครือข่ายเดิมที่ได้รับการพิสูจน์แล้ว ในขณะที่เครือข่ายใหม่และตลาดยังอาจจะเปลี่ยนไปเป็น 3.9G/4G ไม่เสร็จสมบูรณ์ดี (ข้อมูลของ Nokia บอกว่าเครือข่าย 2G/3G เดิมจะถูกปลดระวางในช่วงปี 2020-2030)

จริงๆ ในเรื่องวิธีการประมูลหรือการแข่งขันกับ TOT ยังมีคำถามอีกมาก แต่ไม่ใช่สิ่งที่ผมสนใจมากนัก ณ ตอนนี้

ป.ล. ภาพข้างบนมีผิดเล็กน้อย มุมขวาล่างต้องเป็น 802.11m ครับ ไม่ใช่ e

อัพเดต คำถามหลายอันในบล็อกนี้ มีคำตอบแล้วในบทความ After all the waiting games, Thailand looks set to leapfrog 3G ใน Bangkok Post