International Relations

กำลังต้องใช้ความรู้ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เลยต้องทำการบ้านหน่อย และแน่นอนว่า Wikipedia เป็นที่พึ่งเหมือนเดิม

• international relations (ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ) เป็นสาขาวิชาที่ศึกษาเรื่องนี้ ภายในก็มีทฤษฎีและสาขาย่อยอีกมากมาย
• foreign affairs หรือ foreign policy (นโยบายต่างประเทศ) ตามชื่อ เป็นนโยบายด้าน IR ของแต่ละประเทศ

• power (อำนาจ) ในทาง IR หมายถึงพลังอำนาจของรัฐ (state) ซึ่งแบ่งเป็นหลายระดับ (แต่ละอันไม่ได้ mutual exclusion กัน มีซ้อนทับบ้าง)

  • super power หรือ hyper power แปลไทยง่ายๆ ว่า "ซูเปอร์มหาอำนาจ" หมายถึงอเมริกาหลังชนะสงครามเย็น ถ้ารวมรัฐในอดีตอาจหมายถึงโซเวียต และจักรวรรดิอังกฤษ
  • great power "มหาอำนาจ" ง่ายๆ ว่ากลุ่มประเทศ G7 เช่น อังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย จีน ญี่ปุ่น ถ้านับในอดีตก็อาจรวมจักรวรรดิออสเตรีย ปรัสเซีย อิตาลี ได้ด้วย
  • middle power มหาอำนาจระดับรอง เค้าจัดให้ประเทศไทยอยู่ในหมวดนี้ด้วย น่าจะนึกออกว่าประเทศอื่นมีอะไรบ้าง
  • potential super power หมายถึง middle power ที่ใหญ่หน่อย กำลังจะก้าวขึ้นเป็น super power ในอนาคต เช่น ประเทศกลุ่ม BRIC หรือ EU (แผนภาพมหาอำนาจ แสดงระดับอำนาจตามความเข้มของสี)

• hegemon หรือ hegemony น่าจะพอแปลได้ว่า "ผู้นำ" ในโลกของ IR หมายถึงรัฐที่มีอิทธิพลเหนือรัฐอื่นๆ เช่น ปรัสเซียในจักรวรรดิเยอรมัน, สปาร์ตาในรัฐเชื่อสายกรีซ, หรือสหรัฐในโลกเสรียุคสงครามเย็น

  • cultural hegemony อันนี้ไม่เกี่ยวกับ IR แต่เป็นรัฐศาสตร์สายมาร์กซิสต์ ยกมาเพื่อกันความสับสนกับ hegemony ข้อข้างบน อันนี้เป็นนิยามของ Antonio Gramsci ซึ่งเป็นฝ่ายซ้ายยุคใหม่ที่มีอิทธิพลสูงมาก (ผมว่าเทียบได้กับมาร์กซ์เลย ในแง่วิชาการ) ถ้าอ่านหนังสืออย่างฟ้าเดียวกัน จะเห็นคำนี้บ่อย