Drupal Intensive Course Outline

วันนี้ไปสอน Drupal ให้กับทีมของ @rawitat ที่ศิลปากร (ทับแก้ว สาวเยอะมากครับ) เนื่องจากว่าผมเดาโจทย์ของ @rawitat พลาดไปเล็กน้อย คนฟังไม่ใช่คนธรรมดาแต่เป็นนักเทคนิคมือดี สไลด์ที่เตรียมไปพูด convince เลยไม่ได้ใช้ มาเป็นสอนการใช้งาน Drupal แบบเข้มข้นแทน

และเนื่องจากไม่ได้เตรียมตัวสอนการใช้งาน ก็เลยไปสอนสดที่หน้างาน (คิดตัวอย่างสด) อย่างไรก็ตามลำดับการสอนและโครงสร้างนั้นอิงจากหนังสือ Drupal ที่ผมเขียนกับ @sugree (ใกล้เสร็จแล้วครับ ใกล้จริงๆ) และผลกลับออกมาดี ทั้งที่ใช้เวลาไม่นาน เลยมาจดลำดับเก็บไว้หน่อย เผื่อจะพัฒนาเป็นคอร์ส Drupal Intensive ได้ในอนาคต 10.30-12.15

• ติดตั้ง Drupal
  • ใช้เวลาเร็วมากเพราะผู้เรียนเป็นเรื่อง web application อยู่แล้ว (โหลดไฟล์มาแล้วแตก tar เองได้ สร้างฐานข้อมูลเองได้ รู้จัก DocumentRoot)
  • จุดที่มีปัญหาเสมอคือ write permission ของ settings.php และต้องสร้างไดเรคทอรี files เองด้วยมือ
• รู้จักกับ Drupal
  • จุดที่สำคัญมาก คือ ต้องบอกว่า Drupal ไม่มี backend จะช่วยให้ผู้เรียนที่คุ้นกับ CMS ตัวอื่นเข้าใจได้เร็วขึ้นเยอะ (เป็นการปรับ mindset ตั้งต้น)
• สร้างเนื้อหา (ทุกอย่างในเมนู create content) ลำดับการสอนคือ
  • เริ่มสร้างเนื้อหาตรงไหน
  • เนื้อหามาโผล่หน้าแรกได้อย่างไร
  • แก้ไขเนื้อหาเก่า
  • ระบบ path ของเนื้อหา (/node/n)
  • ความแตกต่างระหว่าง Story กับ Page
  • ตัวเลือกต่างๆ ในหน้า Create content
    • Menu settings (ยังไม่สอน)
    • Input format = การตีความโค้ด
    • Authoring information = ตรงไปตรงมา แต่ต้องให้สังเกตวงกลม autocomplete ในช่อง user
    • Comment settings = ตรงไปตรงมา
    • Revision information = ต้องเทียบกับ diff หรือ wiki จะเห็นภาพ
    • Publishing options = อันนี้ยาก ต้องแสดงให้ดูผลลัพธ์ทุกอัน ว่าติ๊กแล้วมันจะเป็นยังไง
• หน้าจอ Admin
  • ย้ำเรื่องไม่มี backend
  • วิธีแยกแยะหมวดหมู่ทั้ง 5 ให้เกิด conceptual ว่าอะไรมันควรจะอยู่ตรงไหน
  • จากนั้นแนะนำทีละหมวดหมู่ จากง่ายไปยาก
  • เริ่มจาก Settings เพราะมันคือ "ปรับแต่ง" ตรงกับภาพในใจว่า "Admin คือปรับแต่ง"
    • สอน /settings/site-information ก่อน เพราะคนหัดใช้ Drupal ใหม่ๆ ต้องการแก้ชื่อเว็บเป็นอย่างแรก
    • อย่างอื่นไม่ต้องสอน บอกให้ไปลองเอง
  • ถัดมา Reports ง่ายสุด มันคือ log + รายงานสถานะปัจจุบัน แป๊บเดียวจบ
  • ตามด้วย Content Management
    • แยกเป็น listing ที่ใช้ลบ-แก้ไข คือ comments และ content
    • กับหน้า settings หรือตั้งค่า คือ post settings และ RSS
    • content type ต้องสอนละเอียดโคตรๆ ถึงขั้นสร้าง content type ใหม่ให้ดูจนเห็นภาพ (ไม่ว่า content type อะไร นับเป็น 1 node ต่างกันแค่ property)
    • taxonomy (ข้ามเพราะลืม ในหลักสูตรจริงต้องปรับใหม่)
  • User Management
    • สอนแนวคิดของ Permissions / Roles / Users โดยวาดวงกลมเชื่อมกัน 3 วง
    • Permissions ย้ำว่าหน้าจอนี้สำคัญมาก และอธิบายคำศัพท์พื้นฐานของ Permissions เช่น access, create, edit any, edit own, administer
    • Roles ไม่มีอะไร ตรงไปตรงมา แต่สร้าง roles ใหม่แล้วต้องกลับไปดูหน้า Permissions อีกรอบด้วยว่ามันมี column ใหม่เพิ่มเข้ามา
    • Users ก็ตรงไปตรงมา เพราะมันเป็นหน้า listing เหมือนกับ comments และ content
    • แตะ User settings และ Access control ผิวๆ ไม่สำคัญ
  • Site Building เรื่องยากเก็บไว้หลังสุด
    • Themes ง่ายสุดในบรรดา building ทั้งหมด เพราะทุกคนรู้จัก Themes ก็สอนเปลี่ยนธีม และสอน Theme config เช่น เอาโลโก้ออก เพิ่ม slogan
    • ติดตั้งธีมใหม่ อธิบายโครงสร้าง directory ของ Drupal ในช่วงนี้เลย
    • โครงสร้างของโฟลเดอร์ธีม เปิด .tpl.php กับ .info ให้ดูเล็กน้อย

==พักกินข้าว==

13.15-15.45

• เก็บตก Taxonomy
  • ความต่างของ Vocab และ Term
  • สอนสร้าง vocab 2 อัน และใส่ term
  • ทดลองใส่ term ให้กับเนื้อหา
  • weight คืออะไร? วิธีการสลับตำแหน่ง term โดยการลาก
  • สอนการตั้งค่า Vocab ทั้งสามแบบ โดยเรียงจากง่ายไปยาก คือ Required, Multiple และ Tags ทั้งหมดต้องทำตัวอย่างให้ดู
• กลับมาต่อเรื่องเดิมที่ค้างไว้ หน้าจอ Admin ส่วน Site Building
  • Menu
    • ความต่างของ menu กับ menu item
    • อธิบายว่า Navigation menu คือเมนูที่ใช้มาตั้งแต่เช้า
    • สามารถสร้าง menu เพิ่มเองได้ไม่จำกัด
    • ทดลองสร้าง menu item ใน Primary links 2 อัน
    • ทดลองสร้าง menu item ใน Secondary links 1 อัน
    • สอนเทคนิคการสร้าง menu item โดยที่ไม่ต้องมี path จริง (เช่น ใช้ <front> หรือ path เดิมไปก่อน)
  • Blocks ผมว่ามันเป็นเรื่องที่ยากที่สุดใน Drupal แล้ว
    • สอนเรื่อง Blocks คือ square of minor information box โดยยกตัวอย่างจากเว็บจริงอื่นๆ (ผมใช้หน้าข่าวของ CNET ที่เปิดทิ้งไว้ในโน้ตบุ๊กตั้งแต่เช้าก่อนออกจากบ้าน)
    • อธิบายเรื่อง Block และ Region
    • ทดลองย้าย Block ที่มีอยู่เดิม ไปยัง Region อื่นๆ (สำคัญมากคือต้องลองเอา block ที่สร้างขึ้นมาสำหรับ sidebar ไปอยู่ในที่พิสดารอย่าง Header หรือ Footer ให้ดูด้วย)
    • เอา Block ที่อยู่ในหมวด Disabled มาไว้ยัง Region อื่นๆ ให้เห็น
    • สร้าง Block เอง จุดที่ต้องเน้นคือ block description กับ block title มันต่างกันอย่างไร และควรลองสร้าง Block ใหม่แบบใส่ภาพด้วย จะได้ไม่จำกัดว่า block ต้องมีแต่ข้อความ เอาไปสร้าง ad block ได้
    • visibility ของ Block ทั้งสามแบบ ต้องทำตัวอย่างให้ดูทุกแบบ ไม่งั้นงงตาย
  • Modules
    • ความแตกต่างของ Core Required/Core Optional และ Contributed
    • dependency ของ module (ลองเปิด Content translation โดยติด Locale และลองปิดกลับ)
    • การ uninstall module ว่าต่างจาก disable และการลบไฟล์อย่างไร
    • แนะนำ Module ในกลุ่ม Core Optional ทั้งหมดว่า มันทำอะไรได้บ้าง (ไม่ต้องทำให้ดู) เพื่อจะได้รู้ว่า capacity ของ default Drupal installation มีจำกัดอยู่ตรงไหน
    • ทดลองเปิดใช้ module path
    • อธิบายเรื่อง Clean URLs แบบคร่าวๆ (ไม่ได้ให้เปิด Clean URLs เพราะ environment ของผู้เรียนต่างกันมากไป) และสอนการกำหนด path ของ node
• เนื่องจาก @rawitat ขอมาเป็นกรณีพิเศษ เลยอัด CCK/Views ให้เต็มที่
  • CCK
    • ดาวน์โหลดและติดตั้ง CCK ตามโครงสร้าง directory ที่สอนไว้ เป็นการสอนการติดตั้ง module ไปในตัว
    • อธิบายแนวคิดของ CCK ว่ามันเอาไว้สร้างฟิลด์
    • เปิดใช้ CCK บางตัว คือ Content, Text, Widget
    • เพิ่มฟิลด์ชนิด Text / Text field ให้กับ Story พร้อมทั้งทดลองเขียนเนื้อหาแบบที่เพิ่มฟิลด์แล้ว
    • เปิดใช้ Number เพิ่มเติม
    • เพิ่มฟิลด์ชนิด Number / Select List ให้กับ Story พร้อมทั้งทดลองใช้
  • Views
    • ติดตั้งและเปิดใช้ Views / Views UI
    • อธิบายแนวคิดของ Views ว่ามันคือ filtering output ในแบบต่างๆ
    • เนื่องจาก Views ยากมาก ต้องสอนให้ทำตามตัวอย่างก่อน โดยไม่ต้องสนใจตัวเลือกมากมายใน Views
    • สร้าง Views ใหม่ เป็น selection content by type มีเฉพาะเงื่อนไข filter กำหนด display เป็น Page และเลือกสไตล์เป็น node
    • แสดงการทำงานของ Views ที่สร้างขึ้น โดยเข้าไปยัง path ของ Page ที่สร้าง
    • เพิ่มเงื่อนไขการ sorting ของ Node: postdate จากใหม่ไปเก่า (descending)
    • แสดงการทำงานของ Views ที่อัพเดตใหม่
    • อธิบายเพิ่มว่า display ยังสามารถเป็น block/RSS และเลือกสไตล์เป็น field แทน node ได้ (ไม่ต้องทำให้ดู)
• ปิดท้ายด้วยการสอนแนวคิด MVC
  • Model = CCK
  • View = Views
  • Control = Drupal + You + some PHP Knowledge
• โฆษณา Drupal.in.th

จบแล้ว กลับบ้าน

ไม่น่าเชื่อว่าสอนทั้งหมดนี่จบได้ ภายใน 4 ชม. นิดๆ ต้องยกเครดิตให้คนเรียนด้วยว่าเก่งมาก ตามทัน