Why Translate?

คนแก่สร้างสถานการณ์

การถกประเด็นลักษณะนี้บางทีต้องเข้าใจว่า คู่สนทนาที่มีปัญหามักจะมีเหตุแห่งความข้องใจมาจากมุมมองที่อาจจะค่อนข้างจำกัดเกินไปอยู่บ้าง ซึ่งบางคนก็ยังพอปรับได้ขุนขึ้น

บทความที่ยกมาอ้างอิง เป็นตัวอย่างของความพยายามในการอธิบายที่ดีชิ้นหนึ่ง แต่ถ้าเราไม่มีพื้นที่หรือเวลาในการอธิบายมากขนาดนั้น บางทีความหมายอาจจะรวมอยู่ในประโยคสั้นๆ ว่า "การมีทางเลือกเป็นสิ่งที่ดีที่สุดเสมอ"

ประเด็นมันไม่ใช่การใช้โปรแกรมที่มี Interface แบบแปลกับไม่แปลอย่างไหนดีกว่ากัน แต่มันคือความพยายามเชิงสร้างสรรค์ที่จะสร้างตัวเลือกที่ตอบสนองกับความต้องการที่หลากหลายให้ได้มากที่สุดซึ่งเป็นเรื่องที่ดี

ใครสักคนอาจจะชอบใช้ Interface แบบภาษาอังกฤษ แน่นอนคุณมีตัวเลือกให้ใช้อยู่แล้ว แต่ก็ต้องเข้าใจด้วยว่ามันไม่ใช่ว่าทุกคนจะต้องเหมือนคุณ ถ้าจะมีผู้ใช้บางคนที่อาจจะไม่สะดวกหรือไม่อยากศึกษาภาษาอังกฤษแล้วจะไปบอกเค้าว่า "ก็ให้ไปศึกษาภาษาเพิ่มสิ หรือถ้าขี้เกียจนักก็ช่างหัวมัน อย่าไปใช้มันเลยคอมพิวเตอร์" ความเห็นลักษณะนี้ ไม่ส่งผลดีต่อภาพรวม, ไม่สร้างให้เกิดชิ้นงานหรือทางเลือก และรวมถึงเป็นมุมมองที่จำกัดอยู่แค่เฉพาะตัวเองมากเกินไป เพราะฉะนั้นผู้ที่เลือกจะยืนยันความเห็นลักษณะนี้ควรกลับไปอยู่ในโลกส่วนตัวให้มากๆ และควรพยายามงดเว้นการแสดงความคิดเห็นต่อสาธารณะ เพราะความเห็นเรามันไม่ได้เป็นประโยชน์อะไรกับใคร แถมยังไปถ่วงกระบวนการในการพัฒนาอีก

ยังไงก็ตาม ในส่วนของการวิพากษ์วิจารณ์ความเหมาะสมของคำแปล ผมกลับมองว่าเป็นเรื่องที่น่าจะต้องเกิดขึ้นได้ ไม่ว่าผู้แสดงความคิดเห็นจะเป็นคนที่ช่วยกันทำงานหรือไม่ก็ตาม อย่างน้อยที่สุดมันช่วยกระตุ้นให้กลับมาพิจารณาอีกครั้งว่าคำที่เราเลือกใช้มันเหมาะสมที่สุดแล้วหรือไม่ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าผู้แสดงความคิดเห็นหรือวิจารณ์จะสื่อสารยังไงก็ได้ เพราะก็แน่นอนอีกเหมือนกันว่ามันมีวิธีการนำเสนอความคิดเห็นของเราในแบบที่คนอื่นอยากรับฟังและในแบบที่ตรงกันข้าม หรือถ้าจะให้ดีที่สุดใครที่มีมุมมองความเห็นต่อเรื่องความเหมาะสมของคำแปลมากๆ ควรกระโดดเข้าไปร่วมทีมทำงาน เพราะโครงการต่างๆ ที่พูดถึงไม่ใช่โครงการปิดแต่เป็นโครงการสาธารณะ ไม่มีประโยชน์อะไรที่จะทำตัวเป็น "ผู้เชี่ยวชาญ นอกวงทำงาน" ขึ้นมาอีกคน เพราะเท่าที่เป็นอยู่สังคมไทยเราก็มีบุคลากรลักษณะนี้มากเกินไปอยู่แล้ว

เมื่อวานเจอเรื่องที่น่าจะพออธิบายเหตุการณ์แบบนี้ได้เช่นกัน

เอา sms ไปยื่นแลกส่วนลดที่ร้านค้า เราก็ยื่นมือถือไปให้พนักงานแต่มันเป็นภาษาอังกฤษ คำพูดแรกของน้องเค้าคือ

"ไม่มีภาษาไทยเหรอคะ?" ...ว่าแล้วก็ set language เป็นภาษาไทยให้เค้าซะ

จึงต้องเข้าใจว่า ยังมีคนจำนวนมาก (แต่อาจจะไม่ใช่ เรา เรา เรา) ที่ต้องการ Interface ภาษาไทยล้วนๆ ไม่มีอังกฤษเจือปน

มันก็เหมือน สมัยนึงที่มีคนป่วน blognone แล้วบอกว่า แค่blognone นะเด็กๆ เขาจะทำเมื่อไหร่ก็ทำได้ จนถึงวันนี้ผมก็ยังไม่เห็นคนนั้นทำอย่างที่เขาพูดเลย หรือว่าเขาทำแล้วผมมันโลกทัศน์แคบไม่ได้เห็นสิ่งที่เขาทำ

คนไทยดันไม่รักภาษาไทยเสียเอง ต่างประเทศ เช่น จีน, ญี่ปุ่น เค้ายังทั้ง ผลักทั้งดัน ทั้งกระแทก ทั้งๆที่ Font เค้ายังไม่เป็น Smooth Font แต่ประเทศไทย ดันโจมตีกันเสียเอง (เพราะกลัวกันได้หน้าหรือเปล่าว)

ก็เขาไม่ปลื้ม จะเอาอะไรกับเขาล่ะ เขาเป็นคนส่วนใหญ่นะ (ฮา)

ผมชอบนะครับ ถึงตอนแรกๆ จะดูมันรกๆ ไปบ้าง ใช้ไปสักพักก็ไม่เห็นว่ามันต่างกัน

อย่างน้อยมันก็เป็นประโยชน์กับคนที่ภาษาอังกฤษยังไม่แข็งแรง (อย่างผมเป็นต้น)

อีกอย่าง มันทำให้เรารู้สึกว่า ไอ้ที่ใช้ๆ กันอยู่ มันเป็นของเรามากขึ้น