The World of Tolkien

เพิ่งอ่าน The Children of Húrin (ฉบับภาษาไทยใช้ว่า ตำนานบุตรแห่งฮูริน แปลโดย ธิดา ธัญญประเสริฐกุล สำนักพิมพ์แพรวเยาวชน) ซึ่งเป็นหนังสือเล่มล่าสุดในจักรวาล Lord of the Rings (พิมพ์ปี 2007) จบ

สำหรับความเกี่ยวเนื่องของ The Children of Húrin กับชุด Lord of the Rings นั้นต้องย้อนกลับไปไกลหน่อย เริ่มด้วยข้อมูลพื้นฐานทางกายภาพ ดูรูปประกอบด้านล่าง

โลกของ Lord of the Rings นั้นมีชื่อเรียกว่า Arda ทวีปที่มีบทบาทมี 2 อัน คือ มิดเดิลเอิร์ธ (Middle-earth - ทวีปแห่งมนุษย์และเอลฟ์ แผ่นดินที่พวกโฟรโดอยู่ และเรื่องทั้งหมดใน LotR ดำเนินไป อันกลางบนในรูป) กับ อามัน (Aman - ทวีปแห่งพระเจ้า ที่โฟรโดล่องเรือไปตอนจบของ LotR อันซ้ายสุดในแผนที่) ระหว่างสองทวีปนี้มีมหาสมุทรใหญ่คั่นอยู่

(รูปเต็มๆ ดูได้จาก fantasy maps)

ส่วนเรื่องของแกนเวลา ประวัติศาสตร์ของ Arda แบ่งออกเป็น 4 ช่วงใหญ่ๆ

ยุคที่ 0 ก่อนประวัติศาสตร์ พระเจ้า (วัลลาร์) สร้างโลก

ยุคที่ 1 (First Age) แบ่งเป็นสองช่วง

ช่วง 1.1 เริ่มนับจากพระเจ้าสร้างเอลฟ์ขึ้นมาบนมิดเดิลเอิร์ธ และให้เอลฟ์ข้ามทะเลไปอาศัยอยู่บนอามัน เอลฟ์บนอามันกลุ่มหนึ่งสร้างอัญมณีวิเศษ 3 เม็ดที่เรียกว่า ซิลมาริล (Silmaril) ขึ้นมา แต่โดนเทพชั้นรองที่ชื่อว่า มอร์กอธ (Morgoth) ซึ่งเป็นจอมมารตนแรกและลูกพี่ของเซารอน ขโมยและหนีไปอยู่ที่มิดเดิลเอิร์ธ เหล่าเอลฟ์เลยต้องข้ามทะเลกลับไปชิงคืนมา

ช่วงที่ 1.2 เกิดบนมิดเดิลเอิร์ธ เป็นสงครามระหว่างมอร์กอธ ซึ่งควบคุมเหล่าออร์คและมังกร กับทัพผสมของเอลฟ์ที่เคยข้ามทะเล (high elves) เอลฟ์ที่ไม่เคยข้ามทะเล (grey elves) และมนุษย์ ซึ่งจบลงด้วยฝ่ายเอลฟ์ข้ามทะเลกลับไปเชิญเทพมาปราบมอร์กอธ ซึ่งทำให้แผ่นดินมิดเดิลเอิร์ธส่วนนี้จมทะเลไป (เหลือเฉพาะส่วนที่พวกโฟรโดอยู่)

ยุคที่ 2 (Second Age) แบ่งเป็นสองช่วงอีกนั่นล่ะ

ช่วงที่ 2.1 หลังสงคราม พระเจ้าสร้างเกาะกลางทะเลชื่อ นูเมนอร์ (Numenor) ให้พวกเอลฟ์ที่เหลือรอดจากสงคราม และเลือกจะเปลี่ยนเป็นมนุษย์ย้ายไปอยู่ แต่อยู่ไปสักพัก เหล่ามนุษย์โดนเสี้ยมสอนโดยเซารอน (ซึ่งเดิมเป็นลูกน้องของมอร์กอธ แต่แอบเนียนทำเป็นคนดี) ให้ไปท้าทายอำนาจของพระเจ้าอีกรอบ เลยโดนสาบให้เกาะจมทะเลไป

ช่วงที่ 2.2 มนุษย์ที่เหลือรอดก็ซมซานหนีกลับมามิดเดิลเอิร์ธอีกครั้ง ส่วนเซารอนก็หนีกลับมากบดานในกอนดอร์ซึ่งเป็นทางใต้ของทวีปมิดเดิลเอิร์ธ (และสร้างแหวนในช่วงนี้) มนุษย์แบ่งเป็นสองพวกคือ ราชวงศ์เหนือ (อานอร์ - Anor) กับราชวงศ์ใต้ (กอนดอร์ - Gondor นครขาวใน LotR ภาค 2) มนุษย์สองเผ่า + เอลฟ์ที่เหลือ ได้รวมตัวกันรบชนะเซารอนได้ (สงครามที่ตัดนิ้วเซารอน และแหวน One Ring กระเด็นไป ที่เราเห็นในหนังนั่นเอง) ยุคที่สองจบด้วยความตายของเซารอนในร่างเนื้อ แต่วิญญาณยังอยู่

ยุคที่ 3 (Third Age) ถึงแม้เซารอนจะตาย แต่วิญญาณและกองทัพก็ยังอยู่ บรรดาลูกน้องของเซารอนถล่มราชวงศ์เหนือซะพินาศ คนที่เหลือหนีเข้าป่ากลายเป็นนายพราน (และเป็นบรรพบุรุษของอารากอน) ส่วนราชวงศ์ใต้รักษาเมืองไว้ได้ แต่ตีกันเองเลยสิ้นกษัตริย์ไป เหลือเพียงเสนาบดีครองเมืองแทน

เหล่ามนุษย์ในยุคที่ 3 ก็อยู่แบบงงๆ หนีเซารอนไปเรื่อยๆ อย่างนี้ประมาณ 3 พันปี ก่อนพวกโฟรโดจะเอาแหวนไปทำลาย เซารอนตายจริง และพาเอลฟ์ทั้งหมดในมิดเดิลเอิร์ธข้ามทะเลไปอามัน เป็นอันจบยุคที่ 3

หมายเหตุ: timeline แบบละเอียดดูใน Timeline of Arda

จะเห็นว่าเนื้อเรื่องมันค่อนข้างกระจาย เป็นเพราะ timeline ทั้งหมดคือการเอางานชั่วชีวิต (ที่คิดแยกกัน) ของโทลคีนมาถักทอเป็นจักรวาลเดียวกัน โทลคีนคิดเรื่องทั้งหมดเรียงตามลำดับยุค แต่กลับเขียน LotR และ The Hobbit ซึ่งเป็นเรื่องในยุคท้ายๆ เป็นผลงานเสร็จสมบูรณ์ออกมาก่อน

หนังสืออีกเล่มของโทลคีนคือ The Silmarillion นั้น เล่าเหตุการณ์ในยุคที่ 1 เป็นหลัก (แต่ก็มียุคอื่นๆ ประกอบด้วย) โทลคีนเขียนไม่จบ ตายซะก่อน ลูกชายของเขาเลยรวมเอาผลงานที่เสร็จแล้ว กับต้นฉบับร่างที่ยังไม่สมบูรณ์ ออกเป็นหนังสือออกมาในภายหลัง

ส่วน The Children of Húrin ลูกชายก็เอาฉบับร่างมาปรับปรุงแก้ไขเช่นกัน เพิ่งแล้วเสร็จและสำเร็จออกมาเป็นหนังสือ 30 ปีให้หลังจากที่โทลคีนตายไป จับใจความเอาช่วงที่ 1.1 ระหว่างสงครามครั้งก่อนสุดท้าย (ที่แพ้มอร์กอธ) กับ สงครามครั้งสุดท้าย (ที่ชนะมอร์กอธ)

ชักยาวแล้ว เอาไว้เขียนต่อเฉพาะ The Children of Húrin ในตอนหน้า