ช่วงนี้การเมืองเชิงแนวคิดกำลังกลับมาเป็นที่สนใจ หลังจากเว้นให้เรื่องเลือกตั้งและจัดตั้งรัฐบาล (ซึ่งเป็นการเมืองเชิงปฏิบัติ) มาได้ระยะหนึ่ง สาเหตุคงไม่ใช่อื่นใดนอกจากประเด็นการแก้รัฐธรรมนูญ 50 ที่กำลังร้อน

ถ้าเรามองข้ามสงครามคารมระหว่างฝ่ายต่อต้าน-สนับสนุนแล้ว งานที่มีค่าควรแก่การอ่านมักมาจากคณะอาจารย์นิติศาสตร์ มธ. กลุ่มของ อ. วรเจตน์​ (นิติเองก็มีหลายกลุ่ม) ซึ่งโดดเด่นเสมอมาในช่วง 2-3 ปีให้หลังนี้ (ผมเองก็ quote งานของ อ. ปิยะบุตร หลายครั้งในบล็อกนี้)

ล่าสุดประชาไทมีสัมภาษณ์ อ. วรเจตน์ เกี่ยวกับแนวคิดตุลาการภิวัตน์ ยกข้อความสำคัญมาบางส่วน

ที่ผ่านมา เราใช้ต้นทุนต่างๆ มาเยอะในช่วงปีกว่าๆ อำนาจ พลัง บารมี ในหลายๆ เรื่องเข้ามาแล้วมันสึกหรอไปหมด วันนี้ต้นทุนทางสังคมของชนชั้นนำจำนวนมากก็ใช้ไปเกือบหมดแล้ว แม้แต่ศาล

…

ความเห็นผม ไม่เฉพาะวงวิชาการนิติศาสตร์อย่างเดียว แต่ทั้งรัฐศาสตร์ นิติศาสตร์ สังคมศาสตร์ ทั้งหมด ช่วงที่ผ่านมานี้เราตกต่ำมาก อาจจะมากที่สุดในทางวิชาการ เราไม่สามารถเป็นหลักให้สังคมได้ ‘เรา’ ในที่นี้หมายถึงในภาพรวม เหตุก็เพราะว่าเราไป ‘เล่น’ พวกเราออกไปเล่น ไม่ได้เป็นคนซึ่งบอกสังคม แต่ออกไปเป็นผู้เล่นเอง ซึ่งก็กลายเป็นนักการเมืองเท่านั้นเอง

…

การนำเสนอตุลาการภิวัฒน์ขึ้นมาในระบบนี้ แน่นอน ผู้นำเสนอต้องการบอกให้เอาศาลเข้ามาจัดการแก้ปัญหาตรงนี้ โดยที่ไม่ได้พูดถึงเรื่องข้อจำกัดของศาล

…

แต่บ้านเราไม่ใช่ ปัญหาคือว่าเราบอกว่ามันมีปัญหาทางการเมืองนะ แล้วเรานึกอะไรไม่ออกก็บอกว่า เอาศาลเข้ามา แล้วพอบอกเอาศาลเข้ามา ทุกคนก็ โอ้โห ปรบมือยินดี

แต่ผมถามว่าคนที่เสนออย่างนี้ คุณเห็นระบบตุลาการในประเทศแค่ไหน คุณเห็นข้อจำกัดของคนที่เป็นผู้พิพากษาในประเทศนี้แค่ไหน คุณเห็นกระบวนยุติธรรมที่ผ่านมาของประเทศนี้อย่างไร ก่อนที่คุณจะเสนอตรงนี้ แล้วหลักการเรื่องนี้มันเป็นอย่างไร

ที่เหลือไปตามอ่านต่อกันเองตามลิงก์ข้างบน

ข้อสังเกตที่ผมคิดว่าน่าสนใจ (ไม่เกี่ยวกับวรเจตน์) คือประชาไทกำลังมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในฐานะพื้นที่สำหรับนักวิชาการหรือบุคคลสาธารณะฝ่ายต่างๆ เขียนงานมาโต้กัน ซึ่งเริ่มเทียบชั้นกับมติชนหรือ Bangkok Post ได้บ้างแล้ว (แต่ส่วนของงานข่าวและ editorial content ยังเป็นรองอยู่ระดับหนึ่ง)

ป.ล. ตัวหนาผมเน้นเอง จงใจ