เริ่มรู้สึกว่า iBook ตัวที่ใช้อยู่นี้เก่าและช้าแล้ว (ซื้อกันยายน 2004) เหตุที่ช้าก็มีได้หลายอย่าง เช่น โปรแกรมรุ่นใหม่บริโภคทรัพยากรเครื่องเพิ่มขึ้นตามปกติ, โปรแกรมรุ่นใหม่ทำมาสำหรับ Intel Mac, คิดไปเองล้วนๆ ว่ามันช้า ฯลฯ แต่ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม คิดว่าใกล้ได้เวลาซื้อใหม่แล้ว

เวลา 3 ปีกว่ากับ iBook ก็สรุปสั้นๆ ได้ว่าประทับใจมาก ถึงขนาดว่าผมเคย “ฟันธง” ให้คนรู้จักฟังว่าเครื่องถัดไปต้องซื้อแมคอีก แต่พอมาตอนนี้สถานการณ์เริ่มเปลี่ยน ถ้า MacWorld เดือนมกรานี้ไม่มีอะไรน่าสนใจ เครื่องหน้าอาจไม่ใช่แมคอีกต่อไป

ทำไมไม่ใช่แมค

• Ubuntu พัฒนามาถึงระดับที่ใช้งานได้สมบูรณ์ ถ้าวัดกันที่ฟีเจอร์ก็พอฟัดเหวี่ยงในทุกด้าน เผลอๆ บางอย่างดีกว่า (เช่น Compiz)
• การใช้งานในปัจจุบัน ไม่ต้องใช้โปรแกรมอะไรที่มีเฉพาะบนแมคอย่างเดียว ทุกวันนี้ โปรแกรมหลักๆ ที่ใช้มี Firefox, Adium (ซึ่งไส้ในมันคือ Pidgin), Terminal, Skype, Adobe Reader, VLC พวกนี้เป็น cross platform หมดอยู่แล้ว
• จากการใช้แมคมา 3 ปี ผมพบว่าหาโปรแกรม FTP ที่ดีกว่า gFTP ไม่ได้ และ text editor ที่ดีกว่า gedit ไม่ได้เช่นกัน (ซึ่งสองโปรแกรมนี้สำคัญมากมาย) อันนี้หมายถึงโปรแกรมฟรีนะครับ ไม่นิยมละเมิดลิขสิทธิ์
• นี่ยังไม่รวมไปถึงสภาพแวดล้อมในการพัฒนาที่บนแมคจะยุ่งยากกว่าลินุกซ์อยู่หน่อย (แต่ไม่ถึงกับร้ายแรง) นั่นคืออยากได้อะไรพิสดารขึ้นมา ก็ต้องลงผ่าน Fink/DarwinPort/MacPort ขั้นตอนมันก็เยอะขึ้น
• ถ้าวัดกันจริงๆ โปรแกรมที่ลินุกซ์ยังสู้แมคไม่ได้ก็มี Keynote, iPhoto, OmniGraffle สำหรับสองตัวแรก OOo Impress กับ F-Spot ก็พอใช้ได้ไม่น่าเกลียด ส่วนตัวสุดท้ายต้องยอมรับว่าไม่มีเทียบชั้น แต่อย่าง iTunes ซึ่งกลายเป็น bloatware ไปแล้วนั้น Banshee หรือ Rhythmbox ใช้แทนได้สบายมาก
• Leopard ไม่ดีอย่างที่คาด (บล็อกเก่า) กองหน้ากล้าตายอย่างท่าน พ. รายงานปัญหาจุกจิกให้ฟังเรื่อยๆ (forum ใน Blognone) ประเมินสถานการณ์คร่าวๆ คิดว่าปัญหาจะไม่ถูกแก้ไขในเร็ววันแน่ โดยเฉพาะเรื่องภาษาไทย
• ผมว่า MacBook มันไม่สวย เมื่อเทียบกับ iBook (คอนเฟิร์มโดยท่าน พ. กับคุณมะระ)
• ผมไม่มี iPhone หรือ iPod ให้ต้องมาผูกพัน แต่ถ้าในอนาคตอุปกรณ์มันงอกขึ้นมา เราก็ยังมีวินโดวส์เป็นทางออกได้อีกชั้น
• ผู้ผลิตฮาร์ดแวร์รายอื่น (ในที่นี้คือ Dell) ออกโน้ตบุ๊ครุ่นที่สเปกถูกใจ เทียบกันแล้วใกล้เคียงกับ MacBook ในราคาที่เท่ากัน หลายจุดก็ดีกว่า
• จากการหาข้อมูลเบื้องต้น มีคนลง Ubuntu บน Dell รุ่นที่หมายตาไว้ (XPS M1330) สำเร็จเยอะแยะมากมาย ถึงจะต้องแก้นั่นนี่บ้าง แต่ประสบการณ์การใช้ลินุกซ์ของผมตอนนี้ไม่ใช่ปัญหาแล้ว แบบว่าทำมาจนแก่กล้า

ด้วยเหตุผลข้างต้น (10 ข้อพอดี) ทำให้ตัดการผูกติดกับแพลตฟอร์ม (OS+apps) ไปได้ ที่เหลือวัดกันด้วยฮาร์ดแวร์และราคาแล้ว

ผู้เข้ารอบมีสองราย รายแรกคือ MacBook คงไม่ต้องพูดถึง ส่วนอีกรายคือ Dell XPS M1330 ซึ่งออกมาช่วงกลางปี

Dell XPS M1330

จุดเด่น

• จอ 13 นิ้ว หนักประมาณ 1.8 กิโล (เทียบกับ iBook 12” หนัก 2.2 กิโลแล้วดีกว่าเยอะเลย)
• ออกแบบสวย บางเฉียบ 2.5cm (ถึงแม้จะไม่สม่ำเสมอ มีจุดที่หนาอยู่ดี)
• ลง Ubuntu ได้ไม่มีปัญหา แก้ xorg.conf นิดหน่อยก็ใช้ scroll แบบสองนิ้วได้
• รีวิวหลายเจ้าให้คะแนนค่อนข้างดี (ผิดวิสัย Dell)
• ราคาโอเค ถูกกว่า MacBook นิดหน่อยในสเปกใกล้เคียงกัน มีขายใน UK

จุดด้อย

• แน่นอนว่าลง Mac OS X ไม่ได้
• ไม่มีฟีเจอร์เล็กๆ น้อยๆ อย่าง MagSafe
• ใช้ Dell มันไม่เท่เท่าแอปเปิล แต่จะว่าไปหลังๆ แอปเปิลก็ถือว่าเกร่อแล้ว ต่างจากตอนที่ซื้อ iBook มาก ถือไปไหนมาไหนคนมองทั้งตึก

รู้จักผู้ท้าชิงแล้ว ก็มาดู comparison table แบบละเอียดกันเลย

ตารางเปรียบเทียบ

(ขี้เกียจทำตาราง HTML แปะเป็นภาพไปละกัน)

หมายเหตุ:

1. ราคาของ Dell รวมส่วนลดช่วงคริสต์มาส ไม่แน่ว่าหลังจากนี้จะมีลดขนาดนี้อีกหรือไม่
2. ผมมีสิทธิ์ซื้อ MacBook ในราคานักศึกษา (ต้องล็อกอินผ่านเน็ตเวิร์คมหาวิทยาลัย) จะลดลงไปอีกประมาณ 10% ไว้ได้ตัวเลขแน่นอนแล้วจะมาอัพเดต
3. สเปกชุดนี้เลือกมาให้ใกล้เคียงกันที่สุด ถ้าเอาจริงจะเลือก Core 2 Duo 2.2GHz ซึ่งราคาจะลงมาอยู่ที่ 749 ปอนด์ (45,000 บาท) ประหยัดลงมาอีกหน่อย

ตัวตารางคงอธิบายได้ชัดเจนแล้ว ไม่ต้องอธิบายมาก

สรุปว่าตอนนี้รอดู Macworld Keynote วันที่ 14 มกราคม ถ้าไม่มีอะไรช็อกโลกออกมา (เช่น MacBook thin ราคาเท่า MacBook) ก็คงซื้อ Dell ค่อนข้างแน่ แต่ไหนๆ ได้ Vista ด้วย อาจรอไปจนถึง Vista SP1 จะได้คุ้มหน่อย

รวมรีวิว M1330

• Notebook Review มีภาพประกอบอย่างละเอียด
• Trusted Reviews ภาพประกอบละเอียดเช่นกัน
• CNET UK ให้ 8.9
• CNET US ให้ 7.9

รวมข้อมูลการลง Ubuntu

• Ubuntu Wiki - Installing Ubuntu on Dell XPS M1330
• Ubuntu Forum - Dell XPS m1330 with Ubuntu 7.10 - รวมพลคนใช้ Ubuntu บน XPS
• Notebook Review - ~~ Dell XPS M1330 Linux Users ~~ - รวมพลอีกแห่ง
• Dual Boot in DELL XPS M1330 with Windows Vista, Ubuntu and Dell MediaDirect 3.3
• Ubuntu Forum - HOWTO: Ubuntu Gutsy 7.10 on Dell XPS M1330