การนับเป็นพื้นฐานของประชาธิปไตย?

เมื่อคืนมีคนบอกผมว่า คนอ่าน Just Company ถึงแม้จะมีจำนวนน้อย แต่ก็เป็นกลุ่มที่สร้างอิทธิพลให้กับคนอื่นได้มาก

(เคยได้รับประโยคคล้ายกันนี้จากแชมป์เมื่อนานมาแล้ว แชมป์บอกว่าคนอ่าน Blognone ถึงแม้จะน้อยกว่า Exteen แต่ปริมาณ geek-o-meter เยอะกว่ามาก)

สองคำกล่าวข้างต้นสอดคล้องกับเนื้อหาในหนังสือที่กำลังอ่าน: "ประชาธิปไตยไม่ใช่ของเรา" ของศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์ ที่ยกประเด็น "การนับเป็นพื้นฐานของการพิจารณาว่าใครเป็นเสียงส่วนใหญ่ของสังคม" (p20) โดยมีตัวอย่างทั้งฝ่ายที่สนับสนุน (รัฐบาลทักษิณอ้าง 16 ล้านเสียง) และคัดค้าน (ฝั่งต่อต้านบอกเป็นเสียงที่ไม่ชอบธรรม)

ศิโรตม์ถามต่อว่า "ถ้าจำนวนไม่ใช่ความชอบธรรม เราจะพิจารณาความเป็นเสียงส่วนใหญ่ด้วยวิธีใด"

ข้อเสนอของศิโรตม์ต่อคำถามนี้คือการแบ่ง "จำนวน" ออกเป็น 2 ชนิด ได้แก่ จำนวนเสียงที่ลงคะแนนในคูหา แต่ไม่มีส่วนร่วมทางการเมืองแบบ active กับจำนวนคนที่ตื่นตัวทางการเมือง รวมตัวต่อสู้เรียกร้องเรื่องต่างๆ ซึ่งศิโรตม์บอกว่ากลุ่มหลังมีความสำคัญ "ไม่น้อย" ไปกว่ากลุ่มแรก

ศิโรตม์ไม่ได้อธิบายต่อว่า "เราจะวัดปริมาณของคนกลุ่มหลังได้อย่างไร" ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญสำหรับคนสนับสนุนทฤษฎีทางการเมืองแบบนี้

ผมมองว่า ไม่ว่าจะแบ่งจำนวนออกเป็นกี่ประเภทก็ตาม สุดท้ายแล้ว เราก็ยังต้อง "นับ" จะนับแบบ 1 คน 1 เสียง หรือจะมีถ่วงน้ำหนัก มันก็คือ "การนับ" อยู่ดี

ในวิชาคอมพิวเตอร์/อิเล็คทรอนิกส์ รากฐานสำคัญคือการแปลงสัญญาณแหว่งๆ ไม่คงที่ มาเป็นแท่งแบบเต็มลูก (discrete) จากนั้นก็เอาแท่งพวกนั้นไปใช้โดยไม่สนใจว่าสัญญาณของจริง มันจะสูงต่ำแค่ไหน

กระบวนการ conversion เป็นเรื่องจำเป็น เพราะเราไม่สามารถพิจารณาความต่างของ "การแหว่ง" ทั้งหมดได้ และการพิจารณาแท่งก็มีความละเอียดพอในระดับที่ยอมรับได้

ประชาธิปไตยกับการนับก็ไม่ต่างกัน

เรากำลังพยายามแปลง will ทางการเมืองที่ซับซ้อนสับสน มาเป็นอะไรบางอย่างที่วัดผลและเปรียบเทียบได้ง่ายกว่า ซึ่งวิธีที่ใช้ในปัจจุบันคือการนับจำนวนกากบาทในคูหา

ปัญหาคือมีคนบอกว่าการนับแบบ flat (1 คน 1 เสียง) ไม่ใช่วิธีที่เหมาะสม เนื่องจากคน 1 คนมีน้ำหนักในทางการเมืองไม่เท่ากัน แต่เรายังหาวิธีวัดที่ดีกว่านี้ไม่ได้ ถ้าจะถ่วงน้ำหนัก เราจะมีสูตรการถ่วงอย่างไร (คนกรุงเทพ ซื้อเสียงยากกว่า ให้ 1 คน 2 เสียง?) หรือถ้าจะเลิกการนับได้เลย จะได้หรือเปล่า (ก็เป็นคณาธิปไตย?)

ในฐานะนักเรียนรัฐศาสตร์ระดับอนุบาล ผมก็คิดไม่ออกเหมือนกัน