"I Have a Dream"

ช่วงนี้กำลังบ้าการเมือง ไม่ใช่สิ จะให้ถูกต้องเรียกว่า "ประวัติศาสตร์การเมืองการปกครอง" ต่างหาก

เหตุผลก็เพราะกำลังอ่าน รัฐประหาร 19 กันยา ของสำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน อันนี้มันมาก กำลังคิดอยู่ว่าจะเขียนบล็อกถึงแบ่งเป็นตอนๆ ดี หรือรออ่านจบทั้งหมดแล้วเขียนทีเดียวดี

แต่บล็อกนี้ไม่เกี่ยวกับเมืองไทย เป็นเรื่องของประวัติศาสตร์อเมริกัน

เผอิญบล็อกที่ผมอ่านประจำอย่าง Presentation Zen มีเรื่องของ Martin Luther King Jr. ซึ่งเป็นนักต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชนในยุค 50-60s เลยตามไปอ่าน ฟัง และดู

นอกจากด้านการเมืองแล้ว King ถือว่าเป็นนักพูดระดับเทพคนหนึ่งของโลก สุนทรพจน์ "I Have a Dream" ของเขาที่วอชิงตันในปี 1963 ที่วอชิงตัน ได้รับการยกย่องให้เป็นสุนทรพจน์ยอดเยี่ยมอันดับต้นๆ ของประวัติศาสตร์อเมริกัน [1]

สนใจลองดูได้ที่ YouTube และถ้าทักษะการฟังอ่อนด้อยแบบผม ก็ควรเปิด transcript ดูพร้อมกันไปด้วย

มองในแง่ลีลาการนำเสนอ King ยอดเยี่ยมมากในเรื่องน้ำเสียงและอารมณ์ เขาไม่มีโปรเจคเตอร์ ไม่มี Keynote หมุนวื้ดๆ ไม่สามารถทำ eye-contact กับคนฟังได้ มีเพียงน้ำเสียงกับภาษาเท่านั้นให้ใช้สื่อสารกับมวลชน

แต่ผมก็สารภาพว่าเข้าใจสุนทรพจน์นี้ไม่ถึงครึ่ง ซึ่งมานั่งคิดหาสาเหตุก็มีหลายอย่าง เช่น ทักษะด้านภาษาของเรายังไม่ดีพอในการฟังภาษาเชิงกวีแบบนี้, เราไม่เข้าใจบริบทของสุนทรพจน์นี้ เช่น สภาพสังคมในตอนนั้น หรือประวัติศาสตร์อเมริกันก่อนหน้านั้น

ซึ่งสาเหตุอย่างหลังก็แก้ได้ด้วยการอ่าน เดี๋ยวนี้มี wikipedia สะดวกจะตาย (เมื่อคืนเลยนอนดึกเลย มันจัด)

สุนทรพจน์ I Have a Dream นี้มีนัยทางประวัติศาสตร์สูงมาก เพราะเป็นสุนทรพจน์ที่ล้อกับ Gettysburg Address ซึ่งเป็นสุนทรพจน์ที่สำคัญอีกอัน พูดโดยปธน. ลินคอล์น เมื่อปี 1863 (ห่างกัน 100 ปีพอดี แค่เริ่มต้นก็สำคัญแล้ว) สุนทรพจน์นี้พูดเนื่องในโอกาสระลึกถึงผู้เสียชีวิตในสมรภูมิ Gettysburg ของสงครามกลางเมืองอเมริกัน ซึ่งเป็นสงครามระหว่างฝ่ายเหนือ (เลิกทาส) กับฝ่ายใต้ (มีทาส - คนดำ)

ถ้าเปิด YouTube ตามจะเห็นว่า King เลือกอนุสาวรีย์ลินคอล์นที่วอชิงตัน ดีซี เป็นสถานที่กล่าวสุนทรพจน์

ในสุนทรพจน์ของลินคอล์นขึ้นต้นด้วยคำว่า "Four score and seven years ago..." กล่าวถึงการสร้างชาติอเมริกันเมื่อ 87 ปีก่อนหน้า (1 score=20 ปี)

ส่วน King ก็ล้อของลินคอล์นและยังอ้างถึงสุนทรพจน์อันเดียวกัน โดยขึ้นต้นว่า "Five score years ago..." เพราะว่าเขาเป็นนักเคลื่อนไหวเพื่อคนดำ การอิงลินคอล์นซึ่งมีผลงานยุติปัญหาเรื่องเลิกทาสคนดำจึงโน้มน้าวใจมาก

(King เป็นหมอสอนศาสนา จึงมีการใช้ข้อความในไบเบิลอีกหลายจุด ที่ผมดูแล้วก็ไม่มีทางเข้าใจ)

เมื่อรวมลีลาการพูด บริบททางสังคมและประวัติศาสตร์ อุดมการณ์ทางการเมือง และภาพลักษณ์ของผู้นำ จึงไม่แปลกใจอะไรที่ King จะประสบความสำเร็จอย่างสูงในครั้งนี้ และครั้งอื่นๆ

นี่เป็นตัวอย่างว่าเราควรเข้าใจบริบททางประวัติศาสตร์การเมืองให้ถ่องแท้ในระดับหนึ่งก่อน แล้วจะเข้าใจเหตุผลลึกๆ ทางสังคมของการเคลื่อนไหวทางการเมืองในยุคปัจจุบันมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นอเมริกัน แถวนี้ หรือที่ไหนก็ตาม

นักรัฐศาสตร์อาจจะเข้าใจมานานแล้วก็ได้ แต่วิศวกรอย่างผมเพิ่งจะเข้าใจว่ะ ฮ่าฮ่า