อ่าน OSNews แค่ประโยคแรกก็ได้ใจแล้ว

Plan 9 is an operating system designed by the same people who created the original UNIX.

หลังจากสร้างตำนาน Unix ให้โลกระบือเล่นๆ แล้ว ทีมงานดั้งเดิมอย่าง Rob Pike, Ken Thompson, Dennis Ritchie คงเบื่อไม่มีอะไรทำ ตามจิตวิทยาวัยรุ่นเวลาอัดอั้นก็ต้องหาที่ระบาย (อย่าคิดลึกนะครับ) ฉันใดก็ฉันนั้น สิ่งที่ "บุคคลในตำนาน" ใช้เวลาว่างที่เหลืออยู่สร้างออกมาก็คือ ระบบปฏิบัติการที่เหนือกว่า Unix

นามนั้นคือ Plan 9...

^
ย่อหน้าข้างบนผมลองแต่งให้มันเวอร์ๆ ดูซักหน่อยอยากรู้ว่าจะอ่านได้ฟีลดีแค่ไหน จริงๆ ผมรู้จักชื่อ Plan 9 มาตั้งนานแล้วแต่ไม่มีโอกาสหามาลอง เผอิญ OSNews จัดกิจกรรมแนะนำโอเอสแปลกๆ และก็มี Plan 9 อยู่ในรายการพอดี เลยได้ฤกษ์ลองเล่นดูจนได้

การติดตั้งไม่มีอะไรยาก Plan 9 มีให้โหลดเป็น Live CD เพียงแต่อันที่ยากคือสนับสนุนฮาร์ดแวร์น้อยมากๆ เครื่องแรกที่ทดสอบดันการ์ดจอใหม่ไป (Radeon X300) เลยต้องไปหาเครื่องที่ด้อยกว่านั้นหน่อย (ฝั่ง ATI สนับสนุนเฉพาะซีรีย์ 789 แถมต้องใช้ไดรเวอร์ VESA)

Plan 9 โหลดขึ้นมาอย่างรวดเร็ว เราจะได้ GUI หน้าตาแปลกๆ ที่ลองใช้เซนส์จับๆ ขยับๆ แล้วก็ยังใช้ไม่เป็น -_-'' (ดู screenshot ประกอบ)

ผมนั่งงมโข่งอยู่พักนึงก็ต้องยอมแพ้ครับ ความรู้สึกเหมือนใช้ Unix ครั้งแรกเลย คือติดขัดไปหมดเพราะมันต่างกันตั้งแต่แนวคิด เผอิญตอนหัด Unix โชคดีเพราะคนใช้กันเยอะแล้ว หาคนสอนง่าย ซึ่งสำหรับ Plan 9 มันไม่ใช่อย่างงั้น

อ่านมาถึงตรงนี้ อาจสงสัยว่า Plan 9 มีอะไรดีใช่มั้ยครับ?

Plan 9 เป็นระบบปฏิบัติการในห้องทดลอง ที่เน้นเรื่อง distributed system โดยขยายแนวคิดของ Unix ที่ว่า "ทุกสิ่งทุกอย่างเป็นไฟล์" ขึ้นไปอีก (ใน Unix บางอย่างเท่านั้นที่มองเป็นไฟล์ แต่ใน Plan 9 มันทุกอย่างจริงๆ) ทำให้เวลาเอา distributed system แต่ละ node มาต่อกันมันก็แค่ map file system เข้าด้วยกัน เท่านั้นเอง

สรุปว่าไม่แนะนำให้ลองครับ แต่ถ้าวิญญาณลูกอีช่างลองแรงกล้า ก็คิดว่าเริ่มต้นจากบทความใน OSNews อันนี้ก็เนื้อหาครบครันดี