Firefox จุดเริ่มต้นของโอเพ่นซอร์สสู่กระแสหลัก



พูดถึงซอพท์แวร์ โปรแกรมคอมพิวเตอร์ คนทั่วไปที่ไม่เชี่ยวชาญคอมพิวเตอร์มากนัก เอาแค่เล่นเน็ตพิมพ์งานให้รอดก็เก่งแล้วคงร้องยี้ใช่มั้ยครับ ยิ่งลงลึกไปถึงซอพท์แวร์ที่เกิดจากการพัฒนาแบบซอพท์แวร์เสรี ก็ยิ่งงงกันเข้าไปใหญ่ คงมีแต่ระดับสุดยอดเซียนผู้เชี่ยวชาญเท่านั้นที่คุยกันรู้เรื่อง



แต่เมื่อวันเวลาผ่านไป คำกล่าวข้างบนนั้นก็เปลี่ยนตามไปด้วย หลังจากที่ลินิกซ์บูมขึ้นมาไม่นานนี้ เราก็พบว่าฝ่ายไอทีตามบริษัทต่างๆ หรือผู้บริหารที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์โดยตรง เริ่มพูดถึงการนำเอาลินิกซ์มาใช้งานในองค์กรการมากขึ้น นับว่าเป็นความสำเร็จขั้นหนึ่งของโอเพ่นซอร์สที่เป็นที่รู้จักของผู้ใช้ส่วนมากในวงการคอมพิวเตอร์ แต่มองในอีกมุมนึง ผู้ใช้ทั่วไปที่ไม่เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์จริงๆ ก็ยังไม่ค่อยรู้จักกับซอพท์แวร์เสรีอยู่ดี



ผมเขียนถึงเว็บบราวเซอร์ Firefox มาสองครั้งแล้ว ครั้งนี้ก็ขอเขียนอีก เพราะว่า Firefox ทำให้คำพูดย่อหน้าข้างบนนี้เปลี่ยนไปอีกครั้ง



Firefox ได้รับการกล่าวถึงเป็นอย่างมากว่าเป็นเว็บบราวเซอร์หน้าใหม่ที่ทรงพลังกว่า เร็วกว่า และปลอดภัยกว่าอินเทอร์เน็ต เอ็กพลอเรอร์ หลังจากออกรุ่นตัวจริงไปเมื่อต้นเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว เป้าหมายยอดดาวน์โหลด 10 ล้านครั้งก็แตกไปอย่างรวดเร็วภายในไม่กี่วัน (นับถึงวันที่เขียนนี้ 18 ล้านกว่าครั้งแล้วครับ) และผลจากการที่มีคนดาวน์โหลดไปจำนวนมหาศาล ทำให้ส่วนแบ่งตลาดของผู้ใช้เพิ่มขึ้นตามไปด้วย สำนักข่าวต่างๆ ก็รายงานตรงกันที่ว่าส่วนแบ่งของไออีซึ่งเคยอยู่ที่เก้าสิบเปอร์เซ็นต์กว่าๆ เริ่มลดลงมาถึงเลขแปดเป็นครั้งแรก



แต่ผมมองว่าความสำเร็จสองอย่างข้างต้น คือผู้ดาวน์โหลดมหาศาล และชิงส่วนแบ่งตลาดได้ กลับจิ๊บจ๊อยไปเลยเมื่อเทียบกับความสำเร็จอย่างที่สาม



ใช่ครับ อย่างที่เขียนมาตั้งแต่ต้น Firefox เป็นจุดเริ่มต้นในการแนะนำให้ผู้ใช้ธรรมดา รู้จักกับซอพท์แวร์โอเพ่นซอร์สที่เริ่มเข้ามาในชีวิตประจำวัน หลังจากที่ลินิกซ์และซอพท์แวร์รุ่นพี่อื่นๆ กรุยทางมาแล้วอย่างเงียบๆ เพราะส่วนมากจะทำงานอยู่หลังฉาก



เมื่อซักสามสี่ปีก่อนคงไม่มีนักพัฒนาโปรแกรมคนไหนคิดว่าหนังสืออย่าง Newsweek, BusinessWeek, Wall Street Journal และ New York Times จะกล่าวถึงโปรแกรมตัวเดียวกันได้ ที่สำคัญมันเป็นโปรแกรมแบบโอเพ่นซอร์ส ที่ไม่หวังผลกำไรในเชิงการค้าเสียด้วย และโปรแกรมตัวนั้นคือ Firefox นี่เอง



ใครทำงานด้านการตลาดคงรู้ดีนะครับว่าการตลาดสมัยใหม่ แบรนด์เป็นสิ่งที่สำคัญกว่าตัวสินค้า การสร้างแบรนด์ต้องใช้เวลาและความพยายามมากมายกว่าจะเป็นที่จดจำของผู้บริโภค แต่ตอนนี้ Firefox กลายเป็นแบรนด์ที่ผู้ใช้ทั่วไปถามหาเวลาเล่นอินเทอร์เน็ตไปเสียแล้ว ก้าวล้ำแบรนด์ Linux ที่คนรู้จักมีเพียงนักคอมพิวเตอร์ซะอีก มูลค่าแบรนด์ที่ได้จากการประชาสัมพันธ์ทางอ้อมของสื่อต่างๆ ทั่วโลก จึงมีค่ามากกว่าตัวเลขดาวน์โหลด 18 ล้าน ที่ถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับยอดดาวน์โหลดโปรแกรม QuickTime ของแอปเปิล (330 ล้านครั้ง)



นี่จึงเป็นจุดเริ่มต้นของโลกโอเพ่นซอร์สที่เคยอยู่แต่ในห้องวิจัย ให้เข้าสู่ตลาดหลักเสียที ตอนนี้โลกกำลังรอโปรแกรมที่ภาษาฝรั่งเรียกว่า Killer Application ตัวใหม่ ถัดจากที่ Linux และ Firefox ทำทางมาให้แล้ว ดังนั้นถ้าไม่อยากตกกระแส Firefox ระบาด ก็ไปดาวน์โหลดมาใช้กันเสียดีๆ ครับ แฮ่ๆ



สุดท้ายก็ฝากข่าวดีของแฟนๆ Firefox ชาวไทย ซึ่งพบว่ามันตัดคำไม่ได้แบบเดียวกับไออี ทำให้การแสดงผลในบางเว็บเพจนั้นเสียไปเยอะ ถ้าใครใช้ลินิกซ์อยู่ก็โชคดีหน่อยเพราะว่า Firefox ตัวในลินิกซ์ทะเลนั้นถูกแก้ไขให้ตัดคำได้อยู่แล้ว แต่ตอนนี้ไม่ได้มีเฉพาะบนลินิกซ์อย่างเดียวแล้วครับ Firefox ฉบับตัดคำไทยได้บนวินโดว์และแมคอินทอชก็มีแล้ว เป็นผลงานการพัฒนาของดร. วุฒิชัย อัมพรอร่ามเวทย์ ผู้พัฒนาพจนานุกรมไทย Longdo ที่กรุงเทพธุรกิจเคยเสนอไปแล้ว ผมลองใช้ดูแล้วก็เยี่ยมเลยครับตัดคำสวยมาก สามารถดาวน์โหลดมาใช้กันได้ที่ http://linux.thai.net/firefox-thai