วนกลับมาครบช่วงการออกลินิกซ์ดิสโทรใหม่กันอีกรอบนะครับ โครงการ Fedora นี้คือการนำเอา Red Hat Linux ที่เราคุ้นเคยกันดี มาพัฒนาต่อในรูปแบบโอเพ่นซอร์ส ซึ่งลินิกซ์ใต้การพัฒนาของ Fedora Project เรียกชื่ออย่างเป็นทางการว่า Fedora Core และตอนนี้ถึงเวอร์ชันที่สามแล้ว
ผมเคยเขียนถึงไปแล้วทั้ง Core 1 และ Core 2 มาคราวนี้จะไม่ลงรายละเอียดมากนัก
เริ่มต้นเลยคือ Fedora Core 3 สามารถดาวน์โหลดได้จากเนคเทคครับ (ftp.nectec.or.th/pub) ซึ่งแน่นอนว่าเร็วกว่าดาวน์โหลดจากเมืองนอกเห็นๆ อยู่แล้ว ให้ดาวน์โหลดไฟล์ .iso มาเขียนลงซีดีครับ ใช้ทั้งหมด 4 แผ่นซีดี หรือจะดาวน์โหลดมาเป็นดีวีดีก็มีเช่นกัน ซึ่งดีกว่าเพราะไม่ต้องมานั่งรอเปลี่ยนแผ่น เดี๋ยวนี้ไดรว์เขียนดีวีดีถูกลงมามาก ถ้าใครมีก็แนะนำเป็นดีวีดีจะดีกว่า
ขั้นตอนการลงก็ไม่ต่างจากเดิมมากนักครับ เป็นเพราะ Fedora ไม่ต้องการให้ผู้ใช้สับสนนั่นเอง (เพราะออกปีละสองครั้ง ทุกหกเดือน) ตัวติดตั้งก็ยังเป็นตัวเดิมคือ Anaconda หน้าตาก็เหมือนเดิม ถ้าใครเคยลง Red Hat หรือ Fedora ตัวเก่าๆ มาก่อนก็เหมือนเดิมแทบทุกอย่างเลยครับ ลินิกซ์ทะเลก็ใช้ Anaconda เป็นตัวติดตั้งมาตลอดเช่นกัน
สิ่งที่เพิ่มเข้ามาใน Fedora Core 3 ที่ชัดเจนที่สุด คือ เปิดตัวเลือก SELinux มาตั้งแต่ต้นครับ (สามารถเลือกปิดได้ตอนติดตั้ง) SELinux มีชื่อเต็มว่า Security-Enhanced Linux เป็นแพกเกจที่ช่วยเพิ่มระดับความปลอดภัยให้กับลินิกซ์ โดยการปิดช่องทางการติดต่อสื่อสารของระบบที่ไม่จำเป็นออกไป เพื่อกันการโจมตีการไวรัสและเวิร์มต่างๆ ผู้พัฒนา SELinux ไม่ใช่ใครอื่นไกล นั่นคือ National Security Agency (NSA) หรือสำนักงานด้านความมั่นคงของรัฐบาลสหรัฐ ที่ชอบนำไปอ้างในหนังสายลับนั่นเอง
ผมเองก็ยังหาไม่เจอว่าเลือกกับไม่เลือก SELinux ต่างกันตรงไหนบ้าง แต่แนะนำว่าถ้าลง Fedora Core 3 เพื่อทำเซิร์ฟเวอร์ควรจะเลือกเปิดไว้แน่นอน ส่วนถ้าลงใช้งานทั่วไปเล่นเนตพิมพ์งาน ก็ไม่มีผลกระทบมากนัก แต่ด้วยเหตุผลด้านคาวามปลอดภัยที่สำคัญมากในยุคนี้ ควรเปิดไว้อยู่ดีครับ
มีการเปลี่ยนแปลงโปรแกรมบ้างนิดหน่อยใน Core 3 ส่วนใหญ่ก็ใช้เวอร์ชันที่ใหม่ขึ้น ตัวเคอร์เนลลินิกซ์ใช้รุ่น 2.6.9, GNOME 2.8 และ KDE 3.3.1 อันที่ชัดเจนที่สุดคือเปลี่ยนแปลงบราวเซอร์ตัวหลัก จากเดิมเป็น Mozilla Suite มาเป็น Firefox รุ่น 1.0PR (ตอนนี้ 1.0 ตัวจริงก็ออกแล้ว) ผมเคยเขียนถึง Firefox ไปแล้วคาดว่าทุกคนคงชอบมากกว่า Mozilla Suite แต่ถ้ายังต้องการเปลี่ยนกับไปใช้ Mozilla Suite ก็สามารถเปลี่ยนคืนได้ อยู่ในเมนู Preferences > More Preferences > Prefered Application
Fedora เลือกใช้ Evolution เป็นโปรแกรมอีเมลหลักเหมือนเดิม Evolution 2.0 มีความสามารถและหน้าตาคล้ายคลึงกับ Microsoft Outlook มาก ถ้าออฟฟิศใครรับอีเมลผ่านเซิร์ฟเวอร์ Microsoft Exchange ก็สามารถรับอีเมลด้วย Evolution ได้เลยครับ ให้เลือกติดตั้ง Evolution Connection ในหมวดอินเทอร์เน็ตด้วยตอนติดตั้ง
สิ่งที่เปลี่ยนเยอะที่สุดคือหน้าตาของเดสก์ทอปครับ ดูภาพประกอบ เดิมที Fedora เลือกใช้พาเนลข้างล่างเพียงอันเดียวเหมือนกับวินโดว์ แต่ตอนนี้ใน Core 3 ได้แยกเป็นสองอันที่ขอบบนและขอบล่างของหน้าจอแล้ว พวกเมนูและไอคอนQuicklaunch ต่างๆ ถูกย้ายไปไว้ขอบด้านบนหมด ส่วนพาเนลอันล่างไว้ใช้เป็นทาสก์บาร์เหมือนเดิม ถ้าไม่ชอบก็สามารถย้ายกลับมาได้โดยการลาก หรือคลิกขวาที่ปุ่มใดๆ แล้วเลือกMove ครับ
การใช้งานภาษาไทยก็สนับสนุนแต่แรกเช่นเดิม คือ คลิกขวาบนพาเนลแล้วเลือก Add หลังจากนั้นจะมีหน้าต่างให้เราเลือกว่าต้องการเพิ่มอะไรลงไปในพาเนล ให้เลือก Keyboard Indicator จากนั้นควรจะมีคำว่า USA ขึ้นมาบนหน้าจอ เหมือนกับ En
บนวินโดว์ ให้คลิกขวาที่ USA เลือก Open Keyboard Preference เพื่อปรับแต่งให้มีภาษาไทยครับ ในแถบ Layout ให้เพิ่มภาษาไทยเข้าไป และแถบ Layout Option ให้เพิ่ม Alt+Shift Change Group เพื่อกำหนดปุ่มเปลี่ยนภาษา หลังจากนี้น่าจะใช้ Alt+Shift ด้านซ้ายมือเปลี่ยนภาษาเป็นภาษาไทยได้แล้ว
Fedora Core 3 ยังมีข้อจำกัดด้านมัลติมีเดียอยู่บ้าง สาเหตุนั้นมาจากเทคโนโลยีอย่างการเล่นดีวีดี จาวา หรือเอ็มพีสามนั้นมีสิทธิบัตรคุ้มครอง ทำให้ไม่สามารถแถมมากับตัวลินิกซ์ได้โดยตรง เป็นหน้าที่ของผู้ใช้ที่จะต้องดาวน์โหลดมาเอง ซึ่งก็ไม่ยากมากนัก ด้วยข้อจำกัดด้านเนื้อที่ผมขอไม่เขียนถึงนะครับ แต่วิธีการทั้งหมดสามารถหาอ่านได้จาก www.fedorafaq.org มีครบทุกอย่าง
สุดท้ายจากการทดลองใช้แบบไม่นานมากนัก ก็พบว่า Fedora Core 3 เร็วขึ้นกว่าเดิมพอสมควร ในเอกสารของ Fedora บอกว่าปรับปรุงให้เหมาะกับเพนทียม 4 มากยิ่งขึ้น ความรู้สึกในการใช้งานก็ไม่ต่างจากเดิมมากนัก เหมาะสมอย่างยิ่งแก่การอัพเกรดถ้าใครยังใช้ Fedora Core 1 อยู่ เพราะจะเลิกสนับสนุนรูรั่วด้านความปลอดภัยแล้วหลัง Core 3 ออก
ลินิกซ์ทางเลือกอื่นๆ ที่น่าสนใจในช่วงนี้คือ Ubuntu Linux ซึ่งเป็นลินิกซ์เลือดใหม่มาแรง ไว้ผมจะเขียนถึงในคราวหน้า และลินิกซ์ทะเล 7.0 ขวัญใจคนไทย ก็จะออกในเร็วๆ นี้เช่นกัน