Wikipedia สารานุกรมของมนุษยชาติ

Wikipedia สารานุกรมของมนุษยชาติ

กลับมาต่อกันในเรื่องที่ติดค้างไว้นะครับ นอกจาก blog แล้ว อีกเทคโนโลยีใหม่ๆ ทางเว็บที่น่าสนใจคือ Wiki

ลองเปิดไปที่ wikipedia.com ดูก่อนครับ Wikipedia เป็นสารานุกรม (Encyclopedia) บนเว็บที่เหมือนกับสารานุกรมทั่วๆ ไป คือรวมเอาความรู้ทุกสาขามาไว้รวมกัน สิ่งที่แตกต่างออกไปจากสารานุกรมอื่นๆ ที่จ้างผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขามาเขียนเรื่องในสายงานของตัวเอง อย่างพวก Encarta หรือ Britanica คือ Wikipedia เขียนขึ้นมาด้วยแรงงานอาสาสมัครทั้งสิ้น

ลองนึกภาพตามดูนะครับ สมมติว่าผมเป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านแมลง เปิดไปหาข้อมูลเกี่ยวกับแมลงเต่าทองบน Wikipedia ปรากฎว่าชื่อทางวิทยาศาสตร์ของเต่าทองนั้นพิมพ์ตกไปตัวนึง ถ้าเป็นสารานุกรมทั่วไปผมต้องแจ้งไปยังผู้จัดทำว่า ชื่อตรงนี้ตกไปนะ ช่วยแก้ไขให้หน่อย หลังจากนั้นก็รอสารานุกรมรุ่นต่อไป (ในกรณีที่เป็นหนังสือ) หรือรอผู้ดูแลระบบมาแก้ไข (ในกรณีที่เป็นเว็บ) ข้อมูลจึงจะถูกต้อง แต่ถ้าเป็น Wikipedia สิ่งที่ผมต้องทำมีเพียงแค่กดปุ่ม Edit หน้าของแมลงเต่าทอง แก้ไขชื่อให้ถูกต้อง แล้วสั่งเซฟ แค่นี้ผู้ที่มาอ่านหน้านั้นหลังจากที่แก้ ก็จะได้ข้อมูลที่ถูกต้องไปทันที

หลายคนอาจจะสงสัยว่าในเมื่อเป็นแรงงานอาสาสมัครอย่างนี้แล้ว จะมีใครมาช่วยเขียนกันซักกี่คนเชียว ทำเป็นเล่นไปครับ คำถามนี้เป็นแบบเดียวกับซอพท์แวร์โอเพ่นซอร์ส คือจะมีใครทำเหรอ แต่ทุกวันนี้ลินิกซ์ก็พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าแนวคิดนี้ใช้งานได้จริงๆ โครงการ Wikipedia เริ่มขึ้นเมื่อเดือนมกราคม 2001 นับถึงตอนนี้ผ่านไปสามปีกว่าๆ ปัจจุบันเฉพาะภาคภาษาอังกฤษมีบทความที่เขียนขึ้นแล้วกว่า 280,000 เรื่อง มีการจัดทำ Wikipedia เป็นภาษาท้องถิ่นแล้วเกือบ 80 ภาษา และรวมบทความทุกภาษาทั้งสิ้นกว่า 400,000 ชิ้น!!!

Wikipedia ใช้เทคโนโลยีที่เรียกว่า wiki ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ทำให้เราสามารถแก้ไขหรือสร้างหน้าเว็บขึ้นมาใหม่ ผ่านเว็บบราวเซอร์ โดยไม่ต้องยุ่งยากกับการสร้างไฟล์ และการเขียนโค้ด HTML ภาษาของ wiki นั้นเข้าใจได้ง่ายและใกล้เคียงภาษาเขียนมากกว่า HTML เช่น ต้องการสร้างรายการ บน HTML ต้องใช้แทก <ul> และ <li> แต่ถ้าใน wiki ก็เพียงแค่ใส่ * นำหน้าข้อความที่อยากให้แสดงเป็นรายการเท่านั้น เทคโนโลยีนี้เริ่มพัฒนาจาก Portland Pattern Repository บางคนอาจจะสงสัยอีกว่า ถ้าใครๆ ก็สามารถแก้ไข Wikipedia ได้ จะไม่มีปัญหามีมือดีมาแกล้งลบข้อมูลทิ้งเหรอ ทาง wiki เค้าคิดไว้แล้วครับ การแก้ไขแต่ละครั้งจะมีการบันทึกเป็น history ไว้ และสามารถกู้กลับได้ทันที

ด้วยข้อมูลที่มากมายของ Wikipedia แถมยังจัดเรียงอย่างเป็นระบบ ทำให้บางครั้ง เราสามารถค้นหาข้อมูลได้สะดวกกว่า Google เสียอีก โดยเฉพาะข้อมูลที่ค่อนข้างเป็นทางการหน่อย เพราะ Wikipedia จะช่วยเดา keyword ที่ป้อนไปว่าตรงกับที่เรื่องที่ต้องการหรือเปล่า เช่น กรณีที่ต้องการหาชื่อรัฐทั้ง 50 ของสหรัฐอเมริกา ถ้าหาใน Google เราจะใช้วิธีป้อนคำว่า USA State แล้วมาไล่ดูว่าตรงกับที่ต้องการหรือไม่ ถ้าไม่ตรงก็แก้ keyword แล้วลองต่อไปเรื่อยๆ แต่บน Wikipedia แค่ป้อนคำว่า USA state แล้วตัว Wikipedia จะค้นหาเรื่องที่ใกล้เคียงที่สุดให้เราเอง

Wikipedia ภาคภาษาไทยสามารถดูได้ที่ th.wikipedia.com ครับ ตอนนี้จำนวนหน้ายังถือว่าน้อยถ้าเทียบกับภาษาอื่น ผมก็ถือโอกาสนี้เชิญชวนคุณผู้อ่านที่สนใจจะช่วยกันเขียนเนื้อหาภาษาไทย เข้ามาลองเล่น Wikipedia กัน ถ้าเจออะไรที่ยังขาดๆ อยู่และเรารู้ ก็เติมลงไปเท่าที่ทำได้ เพื่อความรู้ของมวลมนุษยชาติครับ

Keyword: 
Column: