ผมเชื่อว่าคุณผู้อ่านหลายน่าจะรู้จักกับไฟล์ชนิด PDF ซึ่งปัจจุบันนี้ได้รับความนิยมสูงมากบนอินเทอร์เนต สำหรับการแลกเปลี่ยนเอกสาร ที่ค่อนข้างจะเป็นทางการหน่อย บริษัทที่คิดและเป็นเจ้าของฟอร์แมต PDF (ย่อมาจาก Portable Document Format) คือ บริษัท Adobe ซึ่งเป็นเจ้าของโปรแกรมวาดรูปชื่อดังอย่าง Adobe Photoshop และ Adobe Illustrator สาเหตุที่ทำให้ PDF ได้รับความนิยม มีหลายอย่าง ที่สำคัญก็ตามชื่อล่ะครับ Portable Document Format แปลตามตัวก็หมายถึง ไฟล์เอกสารที่นำไปใช้ที่ไหนก็ได้ คุณสมบัติของมันคือ ไม่ว่าจะเปิดบนเครื่องไหน ระบบปฏิบัติการอะไร หรือความละเอียดหน้าจอเท่าไร หน้าตาจะคงเดิมทุกประการ ต่างจากไฟล์ HTML ที่หน้าตาจะแตกต่างกันไปบ้างตามแต่ละเครื่อง หรือ Word ที่คุณผู้อ่านอาจจะเคยพบปัญหา เปิดมาแล้วเอกสารเพี้ยนๆ บ้าง ฟอนต์หายบ้าง สิ่งที่สำคัญอีกอย่างคือ ไฟล์ PDF นี้พร้อมพิมพ์ออกเครื่องพิมพ์ครับ และรับประกันเช่นกันว่า ไม่ว่าพิมพ์จากเครื่องไหน หน้าตาก็เหมือนเดิม คุณสมบัติเหล่านี้ทำให้บริษัทจำนวนมากแจกโบรชัวร์และรายละเอียดทางเทคนิคของสินค้าในรูปแบบ PDF วงการการศึกษาและการวิจัยนิยมเผยแพร่ผลงานด้วยไฟล์ชนิดนี้เช่นกัน เพราะว่าเอกสารงานวิจัยนั้นมีรูปภาพและแผนภูมิต่างๆ อยู่เยอะ จึงต้องพยายามรักษาหน้าตาโดยรวมของเอกสารไว้ให้มากที่สุด

แน่นอนว่าเมื่อได้ไฟล์ PDF มาก็ต้องหาโปรแกรมมาอ่าน โปรแกรมที่ใช้อ่านไฟล์ PDF นี้ ก็คือ Acrobat Reader ซึ่ง Adobe นั้นเปิดให้ดาวน์โหลดได้ฟรีครับ แต่บนวินโดว์กับแมคเท่านั้น วันนี้เรามาดูโปรแกรมอ่าน PDF บนลินิกซ์กัน ซึ่งบนลินิกซ์ทะเล 5.5 รุ่นทดสอบ ที่ผมใช้งานอยู่นี้ มีมาให้ถึง 5 ตัวทีเดียว

XPDF (ชื่อในเมนูคือ PDF Viewer)
XPDF เป็นโปรแกรมรุ่นแรกๆ บนลินิกซ์ ที่ใช้อ่าน PDF ถึงหน้าตามันจะไม่น่าดูเลย เนื่องจากว่าใช้ระบบอินเทอร์เฟซแบบเก่าของ X-Window ไม่ได้อิง GNOME หรือ KDE เหมือนโปรแกรมรุ่นใหม่ๆ ก็ตาม แต่มันก็มีฟีเจอร์น่าสนใจอย่าง สามารถหมุนเอกสารได้ในกรณีที่เป็นสไลด์ต้องอ่านในแนวนอน และสามารถค้นหาคำจากเอกสารได้ด้วย แต่ผมคิดว่าตัวโปรแกรมนั่นเก่ามากแล้ว และใช้ค่อนข้างยากด้วย ไม่ค่อยน่าใช้ครับ เวอร์ชันล่าสุดคือ 2.03 ส่วนเว็บไซท์อยู่ที่ http://www.foolabs.comm/xpdf

GGV - GNOME Ghostview (ชื่อในเมนูคือ Postscript Viewer)
GNOME Ghostview เป็นโปรแกรมของค่าย GNOME ตามชื่อเลยครับ ระบบอินเทอร์เฟซใช้ GTK+ 2.0 เช่นเดียวกับโปรแกรมของ GNOME สมัยใหม่ๆ ทำให้ดูดีเข้ากับโปรแกรมอื่นๆ GGV สามารถอ่านได้ทั้งไฟล์แบบ Postscript (.ps) ซึ่งเป็นไฟล์พร้อมพิมพ์ออกเครื่องพิมพ์ และไฟล์ PDF (.pdf) คุณสมบัติเด่นๆ ของ GGV คือ สามารถย่อและขยายเอกสารได้สะดวกจากทูลบาร์ทั้งด้านบนและด้านข้าง สามารถแสดงแบบ Fullscreen ได้ รวมทั้งสามารถทำเครื่องหมายเอกสารหน้าสำคัญๆ ได้ด้วย แต่ข้อเสียที่ชัดเจนก็คือ ไม่สามารถค้นหาคำจากเอกสารได้ครับ เวอร์ชันล่าสุดคือ 2.4.0.1 ปกติมากับ GNOME อยู่แล้ว

KghostView (ชื่อในเมนูคือ เครื่องมือแสดงแฟ้มโพสต์สคริปต์ PS/PDF)
อ่านชื่อดูแล้ว ก็เหมือนกับโปรแกรม GGV ข้างบน เพียงแต่เป็นของค่าย KDE แทน คุณสมบัติเรียกได้ว่า แทบจะเหมือนกันเปี๊ยบ คือ สามารถทำเครื่องหมายได้ แต่ไม่สนับสนุนการค้นหาคำเช่นเดียวกัน เวอร์ชันล่าสุดคือ 0.13.2 ครับ

GPDF (ชื่อในเมนูคือ ตัวอ่านแฟ้ม PDF)
โปรแกรมนี้เป็นโปรแกรมของค่าย GNOME อีกตัว โดยปรับปรุง XPDF ให้มาใช้ GTK+ ตัวโปรแกรมนั้นด้อยกว่า GGV หลายอย่าง ถ้าชอบโปรแกรมของ GNOME แนะนำให้ใช้งาน GGV ดีกว่าครับ

Adobe Acrobat Reader
ใครจะไปทำโปรแกรมได้ดีเท่าเจ้าของโปรแกรมจริงมั้ยครับ หลังจากที่ลินิกซ์ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทางบริษัท Adobe ก็ได้แจก Adobe Acrobat Reader สำหรับลินิกซ์ให้เราได้ใช้กัน รุ่นที่มากับลินิกซ์ทะเล 5.5 นี้เป็นรุ่น 5.0 ครับ หน้าตาและความสามารถนั้นเหมือนกับรุ่นบนวินโดว์ทุกประการ ตั้งแต่ค้นหาคำได้ สามารถเลือกข้อความจาก PDF แล้วทำการก็อปปี้ไปได้ มีแถบ Thumbnail แสดงตัวอย่างเอกสารให้ดูอยู่ด้านข้าง ข้อเสียเพียงอย่างเดียวคือมันใช้ระบบอินเทอร์เฟซแบบเก่าของ X-Window เหมือนกับ XPDF ทำให้โปรแกรมดูเก่าไม่ค่อยน่าใช้งานเท่าไรนัก

สรุปคือ โปรแกรมสำหรับอ่าน PDF ที่ดีที่สุดบนลินิกซ์ แนะนำให้ใช้ Acrobat Reader ส่วนการสร้างเอกสาร PDF บนลินิกซ์ เหมือนกับที่เราเคยทำบนวินโดว์ด้วย Adobe Acrobat หรือ Adobe Acrobat Distiller นั้น โอกาสหน้าจะนำมาให้อ่านกันครับ